Biha Kappa v2.p223
Bṛhatkalpalaghubhāṣya v2.p223
- Language
- Māhārāṣṭrī Prakrit
v2.p223
cauthā uddeśaka vṛddhi aura prabhāvanā hotī hai| kuliṃgiyoṃ kī apabhrājanā hotī hai| unakī (maharddhika vyaktiyoṃ kī) anuvartanā na karane para cāra bhārikamāsa (gurumāsa) kā prāyaścitta ātā hai| 5338.addhāṇā'siva ome, rāyaḍuve asaṃtharetā u|
sayamavi ya bhuṃjamāṇā, visuddhabhāvā apacchittā|| adhvā, aśiva, avama, rājadviṣṭa, asaṃstaraṇa meṃ viśuddhabhāva se svayaṃ bhī aneṣaṇīya bhojana karane para prāyaścitta kā bhāgī nahīṃ hotā|
kappaṭṭhiya-akappaṭṭhiya-padaṃ
je kaḍe kappaṭṭhiyāṇaṃ kappai se akappaṭṭhiyāṇaṃ, no se kappai kappaṭṭhiyāṇaṃ| je kaḍe akappaṭṭhiyāṇaṃ no se kappai kappaṭṭhiyāṇaṃ kappai se akappaṭṭhiyāṇaṃ| kappe ṭhiyā kappaṭṭhiyā, akappe ṭhiyā akappaṭṭhiyā||
(sūtra 15)
ghara meṃ nae śāli pracura mātrā meṃ āe| śrāvaka śāli, ghṛta, gur̤a, gorasa tathā vallīphaloṃ ke hone para puṇyārtha ādhākarma kara sādhuoṃ ko grahaṇa karane kā nimaṃtraṇa detā hai| 5342.āhā ahe ya kamme, ātāhamme ya attakamme ya|
taṃ puṇa āhākamma, ṇāyavvaṃ kappate kassa| ādhākarma ke ye ekārthaka pada haiṃ-ādhākarma, adhaḥkarma, ātmaghna, ātmakarma| ādhākarma kisako kalpatā hai, yaha jānanā cāhie| 5343.saṃghassa purima-pacchima
majjhimasamaṇāṇa ceva samaṇīṇaṃ| cauṇha uvassayāṇaṃ,
kāyavvā maggaṇā hoti|| ādhākarmakārī yā to sāmānya saṃgha ko uddiṣṭa karatā hai athavā pūrva, paścima yā madhyama saṃgha ko viśeṣarūpa uddiṣṭa karatā hai, śramaṇoṃ kā yā śramaṇiyoṃ kā oghataḥ praṇidhāna karatā hai| isī prakāra sāmānya yā viśeṣarūpa se cāroṃ prakāra ke upāśrayoṃ kī mārgaṇā karanī hotī hai| cāra prakāra ke upāśraya
1. paṃcayāmika śramaṇoṃ kā upāśraya 2. paṃcayāmika śramaṇiyoṃ kā upāśraya 3. caturyāmika śramaṇoṃ kā upāśraya
4. caturyāmika śramaṇīyoṃ kā upāśraya| 5344.saṃghaṃ samuddisittā,paḍhamo bitio ya samaṇa-samaṇīo|
tatio uvassae khalu, cautthao egapurisassa| eka dānaśrāddha saṃgha ko uddiṣṭa kara ādhākarma karatā hai, dūsarā śramaṇa-śramaṇiyoṃ ko uddiṣṭa kara karatā hai, tīsarā upāśrayoṃ ko uddiṣṭa kara karatā hai aura cauthā eka puruṣa ko uddiṣṭa kara karatā hai| 5345.jati savvaṃ uddisiuṃ, saṃghaṃ kāreti doṇha vi ṇa kappe|
ahavā savve samaṇā, samaṇī vā tattha vi taheva|| yadi ṛṣabhasvāmī kā tīrtha aura ajitasvāmī kā tīrtha yā pārśva kā tīrtha aura mahāvīra kā tīrtha ekatra milā huā hai aura yadi sāmānya rūpa se samasta saṃgha ko uddiṣṭa kara koī ādhākarma karatā hai to donoṃ saṃghoṃ-paṃcayāmika aura caturyāmika ko nahīṃ kalpatā| isī prakāra yadi sabhī śramaṇoṃ aura śramaṇiyoṃ ko uddiṣṭa kiyā hai to donoṃ ko nahīṃ kalpatā| 5346.jai puṇa purimaṃ saṃgha, uddisatī majjhimassa to kappe|
majjhimauddidve puṇa, doṇhaṃ pi akappitaṃ hoti|| yadi pūrva saṃgha ko samuddiṣṭa karatā hai to madhyama saṃgha
5339.sutteṇeva u jogo, missiyabhāvassa pannavaṇaheuṃ|
akkheva ṇiṇṇao vā, jamhā tu ṭhio akappammi|| sūtra se hī yoga-saṃbaṃdha kiyā gayā hai| miśritabhāvavāle śaikṣa kī prajñāpanā ke lie prastuta sūtra kā prāraṃbha kiyā jātā hai| athavā isameṃ ākṣepa kā nirṇaya hai| kyoṃki yaha śaikṣa akalpa arthāt sāmāyikasaṃyamakalpa meṃ sthita hai ataḥ use aneṣaṇīya bhī kalpatā hai| 5340.kappaṭhiiparūvaṇatā, paṃceva mahavvayā caujjāmā|
kappaṭṭhiyāṇa paṇagaṃ, akappa caujāma sehe ya|| sabase pahale kalpasthiti kī prarūpaṇā karanī cāhie| pāṃca mahāvrata-rūpa kalpasthiti prathama aura carama tīrthaṃkara ke muniyoṃ kī tathā caturyāmarūpa kalpasthiti śeṣa bāvīsa tīrthaṃkaroṃ ke muniyoṃ kī yaha do prakāra kī kalpasthiti hai| jo kalpasthita haiṃ, unake pāṃca mahāvrata hote haiṃ aura jo akalpasthita haiṃ, unake caturyāma hote haiṃ| pūrva-paścima tīrthaṃkaroṃ kā śaikṣa sāmāyika saṃyama ke kāraṇa cāturyāmika
aura akalpasthita hotā hai| jaba vaha upasthāpita ho jātā hai taba vaha kalpasthita ho jātā hai| 5341.sālī ghaya gula gorasa, ṇavesu vallīphalesu jātesu|
puṇṇaṭṭha karaṇa sahā, āhākamme ṇimaṃtaṇatā||
Linked texts (1)
- Bihā Kappa — Bhadrabāhu, Ardhamāgadhī Prakrit