Biha Kappa v2.p281
Bṛhatkalpalaghubhāṣya v2.p281
- Language
- Māhārāṣṭrī Prakrit
v2.p281
pāṃcavāṃ uddeśaka
diśā meṃ cāra ghara banāe unameṃ kramaśaḥ pradoṣa meṃ na jāganā, vairātrika svādhyāya kāla meṃ so jānā, āī huī udgāra kā vivecana (parityāga) tathā udgāra kā punaḥ nigalanā-ina cāra padoṃ kī sthāpanā kareṃ| isa prakāra ye battīsa ghara bana jāte haiṃ|
prathama paṃkti meṃ dvitīya ghara se kramaḥ panaka, bhinnamāsa aura laghumāsa-ina prāyaścittasthānoṃ kī sthāpanā kareṃ| prathama paṃkti kā prathama ghara śuddha hai| caturtha ghara meṃ sthāpita laghumāsa tapa
aura kāla donoṃ se guru hai| isī prakāra prathama pada meṃ kathita prāyaścitta donoṃ se laghu tathā madhyama pada kā prāyaścitta kramaśaḥ tapa aura kāla se guru hotā hai| draṣṭavya cārṭa
dvitīya paṃkti meṃ tīna gharoṃ meṃ laghumāsa tathā cauthe meṃ gurumāsa, tṛtīya paṃkti meṃ prathama tīna gharoṃ meṃ gurumāsa tathā cauthe meṃ caturlaghu, isa krama se sātavīṃ paṃkti ke cauthe ghara meṃ cheda prāyaścitta kī sthāpanā kareṃ| āṭhavīṃ paṃkti ke cāra gharoṃ meṃ kramaśaḥ cheda, mūla, tathā dvika-anavasthāpya aura pārāṃcika prāyaścitta kī sthāpanā kareṃ|
isa prakāra pūrva paṃkti ke caturtha sthāna meṃ jo prāyaścitta kahā gayā hai vahī agrima paṃkti ke prathama tīna gharoṃ meṃ jānanā cāhie| isī prakāra vāstavya ayatanākārī bhaṃga ke ādhāra para prāptabhūmika (tṛtīya paṃkti) kī bhajanā-bhaṃga racanā karanī cāhie| 5846.eeṇa sutta na gataṃ, suttanivāte ime tu ādesā| . lohī a oma puṇṇā, kei pamāṇaṃ imaṃ beti||
yaha sārā prasaṃgataḥ kahā gayā hai| isase sūtra samāpta nahīṃ huā hai| sūtranipāta meṃ ye ādeśa haiṃ| ācārya kahate haiṃ- guṇakārī hone se thor̤ā khānā cāhie| kucheka ācārya isakā cārṭa
609 pramāṇa yaha kahate haiṃ| yahāṃ 'lohī kavallī ' kā dṛṣṭāṃta hai| 5847.atibhutte umgālo, teṇomaṃ bhuṃja jaṇṇa uggilasi||
chaḍḍijjati atipuṇṇā, tattā lohī ṇa puṇa omā|| ati bhojana karane para udgāra ātā hai| isalie thor̤ā khāe, jisase udgāra nahīṃ āegā| kavallī (kar̤āhī) ko yadi atimātrā meṃ bhara deṃge to agni para tapta hokara vaha sārā nikala jāegā| jo kavallī kucha khālī rahegī to vaisā nahīṃ hogā| (yadi kavallī (hāṃḍī) meṃ kucha nyūna ḍālate haiṃ to agni para garma karane para bhī hāṃḍī se bāhara nahīṃ nikalatā| yadi vaha kaṃṭha taka bharī hai to usameṃ ḍālā huā ubalane para bāhara nikalegā hī| isī prakāra kama khāne se śarīrāṃta vāyu sukhapūrvaka vicaraṇa kara sakegī| vaha yadi sukhapūrvaka vicaraṇa karatī hai to udgāra nahīṃ āyegā| yadi atimātrā meṃ khāte haiṃ to antarvāyu ke vega se prerita hokara udgāra bāhara nikalatā hai|) 5848.tatta'tthamite gaṃdhe, galaga paḍigate tahā aṇābhoe|
ete ṇa hoṃti doṇṇi vi, muhaṇiggata ṇātumogilaṇā| tapta tave para par̤ā jalabindu tatkāla naṣṭa ko jātā hai, isī prakāra utanā hī khānā cāhie jo tatkāla jīrṇa ho jāe| isī prakāra dūsarā kahatā hai-ravi ke astamita hone para jīrṇa ho jāe gaṃdha rahita yā sahita udgāra ātā hai, vaisā khānā cāhie| eka kahatā hai-gale taka udgāra ākara binā jñāta hue hī calā jātā hai, aisā bhojana karanā cāhie| guru ne kahā ye donoṃ prakāra nahīṃ hote| arthāt jo dina meṃ prathama
aura dvitīya udgāra kā pratiṣedha karate haiṃ aura jo rātrī meṃ tīsare-cauthe udgāra ko mānya karate haiṃ ye donoṃ ghaṭita nahīṃ
pradoṣe ajāgaraṇa 1. vāstavya yatanākārī
śuddha 2. vāstavya ayatanākārī
laghumāsa
(ta.kā.la.) 3. prāptabhūmika
gurumāsa 4. aprāptabhūmika eka yojana se āgata | caturlaghu 5. do yojana se āgata
caturguru 6. cāra yojana se āgata
ṣaḍlaghu 7. āṭha yojana se āgata ṣaḍguru 8. bāraha yojana se āgata cheda
vairā. svapana paṃcaka laghumāsa (ta.gu. kā.la.) gurumāsa caturlaghu caturguru ṣaḍlaghu ṣaḍguru
bhinnamāsa laghumāsa (ta.la. kā.gu.) gurumāsa caturlaghu caturguru ṣaḍlaghu ṣaḍguru anavasthāpya
udgāra pratyavagilana māsalaghu (ta.kā.gu.) gurumāsa (ta.kā.gu.) caturlaghu caturguru
ṣaḍguru
ṣaḍguru cheda pārāṃcika
Linked texts (1)
- Bihā Kappa — Bhadrabāhu, Ardhamāgadhī Prakrit