Pramāṇa · Search · About · API

Biha Kappa v2.p283

Bṛhatkalpalaghubhāṣya v2.p283

Language
Māhārāṣṭrī Prakrit

v2.p283

pāṃcavāṃ uddeśaka
5860. diyarāto aṇṇa giṇhati,
asati turaṃte va satthe taṃ ceva |
ṇisi liṃgeṇa'ṇṇaṃ vā,
taṃ caiva sugaṃdhadavvaṃ vā || manojña āhāra khāyā paraṃtu vamana ho gayā to dina yā rāta meṃ dūsarā grahaṇa karatā hai | na milane para athavā sārtha kā tvarita gati se cale jāne para rātrī meṃ anyaliṃga ke veśa meṃ dūsarā grahaṇa kara letā hai| vaha bhī prāpta na hone para usī vamana ko sugaṃdhita dravyoṃ se vāsita kara khā lene meṃ koī doṣa nahīṃ hai|
āhāravihi-padaṃ
nigmaṃthassa ya gāhāvaikulaṃ piṃḍavāyapaḍiyāe aṇuppaviṭṭhassa aṃtopaḍiggahaṃsi pāṇe vā bīe vā rae vā pariyāvajjejjā, taṃ ca saṃcāei vigiṃcittae vā visohettae vā taṃ puvvāmeva lāiyā visohiyā visohiyā tato saṃjayāmeva bhuṃjejja vā pibejja vā | taṃ cano saṃcāei vigiṃcittae vā visohettae vā taṃ no appaṇā bhuṃjjejjā no aṇṇesiṃ dāvae, egaṃte bahuphāsue paese paḍilehittā pamajjettā pariveyavve siyā || (sūtra 11)
5861. vaṃtādiyaṇaṃ rattiṃ, ṇivāritaṃ divasato vi attheṇaṃ | vaṃtamaṇesiyagahaṇaṃ, siyā u paḍivakkhao suttaṃ ||
rātrī meṃ vānta kā āpāna karanā nivārita hai tathā dina meṃ bhī arthataḥ nivārita hai| aneṣaṇīya bhakta-pāna bhī sādhuoṃ dvārā vānta hī hai, ataḥ vaha prastuta sūtra meṃ pratiṣiddha hai| prastuta sūtra syād pratipakṣataḥ athavā apratipakṣataḥ | pratipakṣataḥ jaisepūrvasūtra meṃ rātrī meṃ vāntāpāna nivārita hai, prastuta sūtra meṃ dina meṃ aneṣaṇīya vānta kā grahaṇa niṣiddha hai| apratipakṣataḥ jaise - pūrvasūtra meṃ vānta kā pratyāpāna ayukta hai, prastuta sūtra meṃ bhī vānta aneṣaṇīya kā grahaṇa ayukta mānā gayā hai| 5862. pāṇaggahaṇeṇa tasā, gahiyā bīehi savva vaṇakāo | ratagahaṇā hoti mahī, teū va ṇa so ciraṭṭhāī || yahāṃ prāṇagrahaṇa se sa gṛhīta haiṃ| bījagrahaṇa se sampūrṇa vanaspatikāya sūcita hai| rajograhaṇa se pṛthvīkāya gṛhīta hai

611
tathā tejaḥkāya cirasthāyī nahīṃ hotā ataḥ usakā vivecana ādi nahīṃ hotā |
5863.te puṇa āṇijjaṃte, paḍejja pubviṃ va saṃsiyā davve | āgaṃtu tubbhavā vā, āgaṃtūhiṃ timaṃ suttaṃ || vesa ādi jīva lāye jāne vāle bhaktapāna meṃ gira jāte haiṃ, athavā pahale hī ye jīva bhaktapāna meṃ sthita hote haiṃ| ve do prakāra ke haiṃ - āgaṃtuka aura usase udbhūta | prastuta sūtra āgaṃtuka trasa ādi viṣayaka hai|
5864. rasatā paṇato va siyā,
emeva ya āgaṃtū,
paṇagavivajjā bhave duvihā || rasaja aura panaka ādi-ye anāgaṃtuka arthāt tad udbhava hote haiṃ, śeṣa pṛthvīkāyika ādi jīva nahīṃ | isī prakāra panaka vivarjita do prakāra ke jīva trasa aura sthāvara - ye sāre āgaṃtuka hote haiṃ|
5865. suttammi kaḍḍiyammiṃ, jayaṇā gahaṇaṃ tu paḍito daṭṭhavvo |
lahuo apekkhaṇammiṃ, āṇādi virāhaṇā duvihā || ‘suttammi kaḍḍiyammi’—– sūtra kā ākarṣaṇa arthāt sūtra kā uccāraṇa kara, padaccheda kara yaha sūtrārtha hai aisā kahanā | tatpaścāt sādhu yatanā se bhaktapāna kā grahaṇa kare| yatanā yaha hai - gṛhastha ke hātha meṃ jo piṃḍa hai usakā nirīkṣaṇa kare| śuddha ho to grahaṇa kare| phira pātra meṃ gire hue usa piṃḍa ko dekhe | yadi prekṣā nahīṃ kī jātī to laghumāsa kā prāyaścitta tathā ājñābhaṃga ādi doṣa| isameṃ saṃyamavirādhanā aura ātmavirādhanā- donoṃ hotī haiṃ|
hajja aṇagaṃgā ṇa puṇa sesā |
5866.ahigāro asaṃsatte, saṃkappādī tu desa saṃsatte | saṃsajjimaṃ tu tahiyaṃ, odaṇa- sattū-dadhi - davāī || jisa deśa meṃ bhaktapāna trasajīvoṃ se saṃsakta nahīṃ hotā vahāṃ asaṃsakta kā adhikāra hai arthāt sādhuoṃ ko vahīṃ viharaṇa karanā cāhie| saṃsakta deśa meṃ saṃkalpa ādi pada hote haiṃ usakā prāyaścitta hotā hai| vahāṃ saṃsaktiyogya odana, saktu, dahī, drava ādi dravya hote haiṃ|
5867.saṃkappe payabhiṃdaṇa, paṃthe patte taheva āvaṇṇe |
cattāri chacca lahu guru saṭṭhāṇaṃ ceva āvaṇṇe || jisa deśa meṃ bhakta ādi prāṇiyoṃ se saṃsakta hote haiṃ, vahāṃ jāne kā saṃkalpa karane para caturlaghu, padabheda karane para caturguru, mārga meṃ calane para ṣaḍlaghu, usa deśa meṃ cale jāne para ṣaḍguru, vahīṃ dvīndriya ādi prāṇiyoṃ kā saṃghaṭṭana karane para svasthāna prāyaścitta prāpta hotā hai|

Linked texts (1)