Biha Kappa v2.p309
Bṛhatkalpalaghubhāṣya v2.p309
- Language
- Māhārāṣṭrī Prakrit
v2.p309
chaṭhā uddeśaka
avayaṇa-padaṃ
no kappai niggaṃthāṇa vā niggaṃthīṇa vā imāī cha avayaṇāī vaittae, taṃ jahā-aliyavayaṇe hīliyavayaṇe khisiyavayaṇe pharusavayaṇe gāratthiyavayaṇe viosaviyaṃ vā puṇo udīrittae||
(sūtra 1)
6060.kāraṇe gaṃdhapulāgaṃ, pāuṃ palavijja mā hu sakkhīvā|
___ ii paṃcama-chaṭṭhāṇaṃ, therā saṃbaṃdhamicchaṃti||
koī sādhvī kāraṇavaśa gaṃdhapulāka pīkara mada se unmatta hokara alīka ādi vacanoṃ kā pralāpa na kare, isalie prastuta sūtra kā prāraṃbha hai| isa prakāra pāṃcaveṃ
aura chaṭhe uddeśaka kā saṃbaṃdha sthavira 'śrī bhadrabāhasvāmī' cāhate haiṃ| 6061.ducarimasutte vuttaṃ, vādaṃ parihārio karemāṇo|
buddhī paribhūya pare, siddhaṃtāveta saṃbaṃdho|| pāṃcaveṃ uddeśaka ke do cariya sūtroṃ meṃ pārihārika muni vāda karatā huā paravādī kī buddhi ko parājita kara siddhāṃta se haṭakara bhī vacana kahatā hai, paraṃtu sūtragata chaha vacanoṃ ko chor̤akara| yaha prakārāntara se saṃbaṃdha hai| 6062.divvehiṃ chaṃdio haṃ, bhogehiṃ nicchiyā mae te ya|
___ iti gāraveṇa aliyaṃ, vaijja āīya saṃbaṃdho|| __ koī muni guru ke pāsa ākara kahatā hai-divya bhogoṃ ke lie maiṃ nimaṃtrita huā, parantu maiṃne una bhogoṃ kī icchā nahīṃ kī| isa prakāra svayaṃ ke gaurava ke lie usane jhūṭha bola diyā| donoṃ uddeśakoṃ ke ādi sūtra kā yaha saṃbaṃdha hai| 6063.cha cceva avattavvā, alige hīlā ya khiṃsa pharuse ya|
gārastha viosavie, tesiṃ ca parūvaṇā iṇamo|| ye chaha prakāra ke vacana avaktavya haiṃ| alīkavacana, 1. pracalāyate-upaviṣṭaḥ sana nidrāyata ityarthaḥ| (vṛ. pṛ. 1603)
hīlitavacana, khiṃsitavacana, paruṣavacana, gṛhasthavacana, vyavaśamita-udīritavacana| inakā prarūpaṇā isa prakāra hai| 6064.vattā vayaṇijjo yā, jesu ya ṭhāṇesu jā visohī ya|
je ya bhaṇao avāyā, sappaḍikkhā u ṇeyavvā|| alīka vacana bolane vālā vaktā, vacanīya–jisako uddiṣṭa kara alīkavacana bolā jātā hai, jina-jina sthānoṃ meṃ vaha vacana alīka hotā hai, jaisī unakī śodhi-prāyaścitta hotā hai, alīka bolane ke jo-jo apāya haiṃ, unake jo apavāda haiṃ ye saba kathanīya haiṃ| 6065.āyarie abhisege, bhikkhummi ya therae ya khuḍḍe ya|
gurugā lahugā guru lahu, bhiṇṇe paḍiloma biieṇaṃ|| ācārya ācārya ko alīka kahatā hai caturguru, ācārya abhiṣeka ko alīka kahatā hai caturlaghu, ācārya bhikṣu ko alīka kahatā hai māsaguru, ācārya sthavira ko alīka kahatā hai māsalaghu aura ācārya kṣullaka ko alīka kahatā hai bhinnamāsa| dvitīya ādeśa ke anusāra yahī prāyaścitta pratilomarūpa meṃ vaktavya hai| 6066.payalā ulle marue, paccakkhāṇe ya gamaṇa pariyāe|
samuddesa saṃkhaḍīo, khuḍḍaga parihāriya muhīo|
samudasa sakha 6067.avassagamaṇaṃ disāsuṃ, egakule ceva egadavve ya|
paḍiyākhittā gamaṇaṃ, paḍiyākhittā ya bhuṃjaṇayaṃ||? alīkavacana ke sthāna-pracalā, ārdra, maruka, pratyākhyāna, gamana, paryāya, samuddeśa, saṃkhar̤ī, kṣullaka, pārihārika, ghoṭakamukhī, avaśyagamana, diśā, ekakula, ekadravya, pratyākhyāyagamana, pratyākhyāyabhojana| (ye dvāragāthā haiṃ| vivaraṇa āge kī gāthāoṃ meṃ) 6068.payalāsi kiṃ divā ṇa payalāmi,
lahu duccaniṇhave gurugo| annadāita niṇhave,
lahugā gurugā bahutarāṇaṃ|| eka sādhu dina meṃ baiṭhe-baiṭhe nīṃda le rahā thā| dūsare sādhu ne kahā-nīṃda le rahe ho? usane kahā nahīṃ| isa prakāra prathama
Linked texts (1)
- Bihā Kappa — Bhadrabāhu, Ardhamāgadhī Prakrit