Biha Kappa v2.p314
Bṛhatkalpalaghubhāṣya v2.p314
- Language
- Māhārāṣṭrī Prakrit
v2.p314
6105. tusiṇīe huṃkāre, kiṃ ti va kiṃ caḍagaraṃ karesi tti | kiṃ ṇivvurti ṇa desī, kevatiyaṃ vā vi rahasi tti || jo śiṣya ācārya ādi dvārā bulāe jāne para mauna rahatā hai, huṃkāra karatā hai, kyā hai ? aisā kahatā hai, kyā caṭakara karate ho? kyā hameṃ śāṃti se rahane nahīṃ doge ? kitanī dera bolate rahoge ? - ye sāre paruṣavacana ke prakāra haiṃ| 6106. māso lahugo gurugo, cauro māsā havaṃti lahu-gurugā|
chammāsā lahu-gurugā, chedo mūlaṃ taha dugaṃ ca || inakā prāyaścitta isa prakāra hai-laghumāsa, gurumāsa, cāra laghumāsa, cāra gurumāsa, chaha laghumāsa, chaha gurumāsa, cheda, mūla tathā dvika anavasthāpya aura pārāṃcika | 6107. āyarieṇā''latto,
āyarito ceva tusiṇito lahuo | raḍasi tti chamgurutaṃ,
mūla
vāhite gurugādi chedataṃ || 6108.lahugāī vāvārite, mūlaṃtaṃ catugurugāi pucchie ṇavamaṃ | ṇīsa chasu patesu, challahugādī tu carimaṃtaṃ || ācārya ne āhūta kiyā, dūsarā bolā nahīṃ, ācārya ko mauna ho jānā par̤ā māsalaghu huṃkāra ādi se raṭasi paryanta kahanā ṣaḍguru | vyāhṛta karane para tūṣṇīka ādi padoṃ meṃ gurumāsa se cheda paryanta | vyāpārita karane para caturlaghu se paryanta | pṛṣṭa-pūchane para caturguru se nauveṃ prāyaścittaanavasthāpya paryanta | nisṛṣṭa meṃ ṣaḍlaghu se carama prāyaścitapārāṃcika paryanta ( yaha sārā ācārya dvārā ācārya ko ālapsa, vyāhṛta ādi karane para prāyaścitta kahā gayā hai | ) 6109. evamuvajjhāeṇaṃ, bhikkhu thereṇa khuṭṭaeṇaṃ ca | ālattāipaehiṃ ikkikkapayaṃ tu hāsijjā || isī prakāra ācārya kī bhāṃti upādhyāya, bhikṣu, sthavira tathā kṣullaka ke sātha ālapta ādi padoṃ meṃ tūṣṇīkatā ādi chaha prakāroṃ meṃ yathākrama eka-eka prāyaścitta pada kā hāsa kare|
6110. āyariyādabhisego, ekkagahīṇo tadikkiṇā bhikkhū | thero tu tadikkeṇaṃ, therā khuḍḍo vi egeṇaṃ || abhiṣeka kā artha hai- upādhyāya upādhyāya ācārya se ālasa ādi padoṃ ko karatā huā prāyaścitta kī cāraṇikā meṃ ācārya se eka prāyaścittapada hīna hotā hai upādhyāya | upādhyāya se eka prāyaścittapada hīna bhikṣu kā, usase eka padahīna sthavira kā aura usase eka padahīna kṣullaka kā|
6111. bhikkhusarisī tu gaṇiṇī,
bhikkhuṇi khuḍusaricchī,
guru lahupaṇagāi do iyarā || nirgranthīvarga meṃ bhī pāṃca pada hote haiṃ-pravartinī, abhiṣekā, bhikṣuṇī, sthavirā, kṣullikā | gaṇinī arthāt pravartinī ko bhikṣusadṛśa mānanī cāhie| abhiṣekā ko sthavirasadṛśa, bhikṣuṇī ko kṣullakasadṛśa tathā itara do arthāt sthavirā aura kṣullikā ke yathākrama gurūpaṃcaka ādi aura laghupaṃcaka ādi kā prāyaścitta prāpta hotā hai|" 6112.lahuo ya lahusagammiṃ,
gurugo āgāḍha pharūsa vayamāṇe |
ṇiḍura-kakkasavayaṇe,
gurugā va patosao jaṃ ca || laghusvaka arthāt thor̤ā paruṣavacana bolane para māsalaghu, āgār̤ha paruṣavacana bolane para māsaguru, niṣṭhura aura karkaśa vacana bolane para caturguru kā prāyaścitta hai| paruṣavacana bolakara pradveṣa se jo kucha kiyā jāegā, usakā prāyaścitta bhī prāpta hogā|
6113. nivveda pucchitammiṃ, unbhāmaila tti ṇiḍuraṃ savvaṃ | mehuṇa saṃsaṅkaṃ kakkasāī ṇivvega sāheti || eka mahilā ne kisī sādhu se pūchā- kisa vairāgya se tuma prabrajita hue ? usane kahā- merī patnī udbhrāmikā - duḥśīla thī. isalie maiṃ prabajita ho gayā yaha sārā niṣṭhura vacana hai| isa prakāra maithuna kā saṃsṛṣṭa-vilīnabhāva dekhakara maiṃ prabrajita ho gayā| isa prakāra apanā nirveda - vairāgya batānā - ye vacana karkaśa māne jāte haiṃ|
6114.mayaṃ va jaṃ hoi rayāvasāṇe,
aṃgesu aṃgāī ṇigṛhayaṃtī, 6115. sandaṇīsadvavimukāgatto,
bṛhatkalpabhāṣyam
therasaricchī ta hoi abhisegā | tu
hīo mijaṃ āsi syāvasāṇe,
taṃ cikkaṇaṃ gujjha malaṃ jharataṃ | ṇivveyameyaṃ mama jāṇa some ! ||
bhāreṇa chinno sasaī va dīhaṃ |
aṇegaso teṇa damaṃ pavaṇṇo || merī bhāryā ratikriyā ke bāda niḍhāla hokara mṛta kī bhāṃti ho jātī hai| usake guhya praveśa se isa prakāra kā muhya cikkaṇa mala jharatā rahatā hai| taba vaha apane aṃgoṃ meṃ apanā aṃga chupātī hai| yaha maiṃne dekhā hai| he saumye! yaha mere nirveda