Pramāṇa · Search · About · API

Biha Kappa v2.p316

Bṛhatkalpalaghubhāṣya v2.p316

Language
Māhārāṣṭrī Prakrit

v2.p316

6126.kharasajjhaṃ mauyavaiṃ, agaṇemāṇaṃ bhaṇaṃti pharusaṃ pi|
davvapharusaṃ ca vayaṇaṃ, vayaṃti desiṃ samāsajjā|| jo kaṭhoravacana ke binā śikṣā ko svīkāra nahīṃ karatā, vaha kharasādhya vyakti mṛdu vāṇī kī gaṇanā nahīṃ karatā| usako paruṣavacana meṃ kahanā par̤atā hai| use deśī bhāṣā meṃ dravyaparuṣavacana meṃ kahā jātā hai jaise mālavavāsī paruṣavākya hote haiṃ| 6127.bhaṭṭi tti amugabhaṭṭi, tti vā vi emeva gomi sāmi tti|
jaha ṇaṃ bhaṇāti logo, bhaṇāti jaha desimāsajja|| bhaṭṭin, amukabhaṭṭin, iti, isī prakāra gomina, svāmin ādi ādi jaise-jaise loga bolate haiṃ, vaise-vaise sādhu bhī deśī bhāṣā ke ādhāra para bolate haiṃ| 6128.khāmiya-vosaviyāī, uppāeūṇa davvato ruṭṭho|
kāraṇadikkhiya analaṃ, āsaṃkhaḍiu tti dhāḍeti|| kāraṇavaśa jisa ayogya śiṣya ko dīkṣita kiyā thā, usake sātha kṣamāyācanā tathā vairabhāva ko vyutsṛṣṭa kara, usake sātha kṛtrima adhikaraṇa karake dravyataḥ ruṣṭa hokara kṛtrima krodha dikhātā huā 'āsaṃkhaḍika' yaha kalahakārī hai yaha doṣa nikālatā huā use gaccha se nikāla detā hai|
6130.patthāro u viracaṇā, so jotisa chaṃda gaṇita pacchitte|
pacchitteṇa tu pagayaṃ, tassa tu bhedā bahuvigappā|| prastāra kā artha hai-viracanā, sthāpanā| vaha prastāra cāra prakāra kā hai-jyotiṣaprastāra, chandaḥprastāra, gaṇitaprastāra aura prāyaścittaprastāra| yahāṃ prāyaścitta prastāra kā prasaṃga hai| usake aneka vikalpa bheda haiṃ| 6131.ugghātamaṇugghāte, mīse ya pasaṃgi appasaṃgī ya|
āvajjaṇa-dāṇāī, paḍucca vatthu dupakkhe vī|| prāyaścitta ke do bheda haiṃ-udghāta, anudghāta| ye donoṃ miśra aura amiśra bhī hote haiṃ| inake do prakāra haiṃ-prasaṃgī aura aprasaṃgī| donoṃ ke do-do prakāra haiṃ-āpatti prāyaścitta aura dāna prāyaścitta| ye sāre prāyaścitta donoṃ pakṣoṃ-śramaṇapakṣa aura śramaṇīpakṣa meṃ vastu ke ādhāra para hote haiṃ| vastu kā artha hai-ācārya ādi tathā pravartinī ādi, jisake jo yogya ho, vaha prāyaścitta usakā denā| isako prāyaścittaprastāra kahā jātā hai| 6132.jārisaeṇa'bhisatto,
sa cādhikārī ṇa tassa ṭhāṇassa| sammaṃ apūrayaṃto,
paccaṃgiramappaṇo kuṇati|| jisa prakāra ke abhyākhyāna se sādhu abhiśasa hai vaha sādhu apramatta hone ke kāraṇa usa sthāna kā adhikārī nahīṃ hai| isalie usa para abhyākhyāna lagākara usakā samyak nirvāha na karane para vaha svayaṃ apanī ātmā ko pratyaṃgira kara ḍālatā hai arthāt usa doṣa kā svayaṃ bhāgī bana jātā hai| 6133.cha cceva ya patthārā, pāṇavaha muse adattadāṇe ya|
avirati-apurisavāte, dāsāvātaṃ ca vatamāṇe|| prastāra chaha hī haiṃ-prāṇavadhavāda, mṛṣāvādavāda, adattādānavāda, aviratikāvāda, apuruṣavāda tathā dāsavāda-ina vādoṃ ko bolanā| 6134.daḍura suṇae sappe, mūsaga pāṇātivādudāharaṇā|
etesiṃ patthāraṃ, vocchāmi ahāṇupuvvīe|| prāṇātipāta ke ye udāharaṇa haiṃ-dardura, śunaka, sarpa aura mūṣaka| inake viṣaya kā prastāra-prāyaścittaracanā yathānupūrvī kahūṃgā| 6135.omo codijjaṃto, dupahiyādīsu saṃpasāreti|
ahamavi ṇaṃ codissaṃ, na ya labbhati tārisaṃ cher̤eṃ| rātnika muni avamarātnika (jyeṣṭha muni choṭe muni) ko pratyupekṣā ādi samācārī meṃ skhalita hone para bāra-bāra
kappassa patthāra-padaṃ
cha kappassa patthārā, paṇṇattā, taṃ jahā-pāṇāivāyassa vāyaṃ vayamāṇe, musāvāyassa vāyaṃ vayamāṇe, adiṇṇādāṇassa vāyaṃ vayamāṇe, avirāiyāvāyaṃ vayamāṇe, apurisavāyaṃ vayamāṇe, dāsavāyaṃ vayamāṇe| iccee cha kappassa patthāre pattharettā samma appaḍipūremāṇe taṭṭhāṇapatte siyā||
(sūtra 2)
6129.tullahikaraṇā saṃkhā, tullahigāro va vādio doso|
ahavā ayamadhigāro, sā āvattī ihaṃ dāṇaṃ|| pūrvasūtra aura prastutasūtra--donoṃ kā saṃkhyā se tulyādhi- karaṇa haiṃ, donoṃ meṃ sūtra samāna haiṃ, chaha-chaha haiṃ| athavā vācika doṣa tulyādhikāra hai| athavā yaha adhikāra hai-pūrva sūtrokta śodhi āpattirūpa thī| prastuta meṃ usī śodhi ke dāna kā adhikāra hai|

Linked texts (1)