Biha Kappa v2.p67

v2.p67

carmapaṃcaka-(1) gocarma (2) mahiṣacarma (3) ajācarma- chagalikā kā carma (4) eḍakacarma-bher̤a kā carma (5) āraṇyakamṛga-araṇya ke paśuoṃ mṛga, śaśaka ādi kā
carma|
3825.jahiṃ gurugā tahiṃ lahugā,
jahiṃ lahugā caugurū tahiṃ ṭhāṇe| dohiṃ lahū kālagurū,
tavagurugā dohi vī gurugā|| āryāoṃ ke lie salomacarma kā prāyaścitta hai caturguruka aura muniyoṃ ke lie hai-caturlaghuka tathā nirloma carma kā prāyaścitta āryāoṃ ke lie caturlaghuka aura muniyoṃ ke lie hai caturguruka| āryāoṃ aura muniyoṃ ke prathama sthāna meṃ arthāt grahaṇa karane meṃ tapa aura kāla se laghu, ūrdhvasthāna meṃ kālaguru, niṣīdana meṃ tapoguru, śayana meṃ donoṃ arthāt tapa aura kāla se guru|
(pustakapaṃcaka, tṛṇapaṃcaka, donoṃ prakāra ke dūṣyapaṃcaka- inameṃ śramaṇa-śramaṇiyoṃ kā prāyaścitta hai caturlaghu|) 3826.saṃghasa apaḍilehā, bhāro ahikaraṇameva avidiṇṇaṃ|
saṃkāmaṇa palimaṃtho, pamāya parikammaṇā lihaṇā|| pustakapaṃcaka ke doṣa-grāmāntara le jāte samaya kaṃdhoṃ kā saṃgharṣaṇa hotā hai| pūrā pratyupekṣaṇa nahīṃ hotā| bhāra lagatā hai| kuṃthu, panaka ādi kī saṃsakti ke kāraṇa adhikaraṇa hotā hai| yaha adatta upadhi hai| unake saṃkramaṇa se palimaṃthu hotā hai| pramāda-pustaka meṃ likhā huā hai ataḥ svādhyāya na karane se śruta kā nāśa hotā hai| unake parikarma meṃ sūtrārtha kī hāni aura akṣaralekhana meṃ prāṇavyaparopaṇa hotā hai| 3827.potthaga jiṇa diḍhato, vaggura leve ya jāla cakke ya|
lohita lahugā āṇādi muyaṇa saṃghaṭṭaṇā baṃdhe|| pustakeṃ śuṣira hotī haiṃ| vahāṃ jo jaṃtuoṃ kā upaghāta hotā hai, usa viṣayaka jineśvara deva ne cāra dṛṣṭāṃta die haiṃ-vāgurā, lepa, jāla aura cakra| una pustakoṃ ke aṃtargata jantuoṃ kī hatyā ho sakatī hai| unakā rudhira akṣaroṃ para phaila sakatā hai| jitanī bāra pustaka ko kholatā hai, bāṃdhatā hai, akṣaroṃ kā punaḥ lekhana karatā hai utane caturlaghu tathā ājñābhaṃga ādi doṣa hote haiṃ| pustaka ko kholane yā bāṃdhane meṃ jīvoṃ kī saṃghaṭṭanā hotī hai| tadviṣayaka prāyaścitta ātā hai| 3828. cauraṃgavaggurāparivuḍo vi phiṭṭejja avi migo raṇṇe|
chīra khaura leve vā, paḍio sauṇo palāejjā| caturaṃgavāgurā se parivṛta mṛga bhī usase chūṭa kara araṇya meṃ bhāga jātā hai, kintu pustakoṃ ke patrāntara meṃ praviṣṭa jaṃtu
395 nikala nahīṃ sakate| śakuna-pakṣī arthāt makṣikā dūdha meṃ, khapura-cikane dravya meṃ, lepa meṃ girane para bhī palāyana kara jātī hai kintu pustakajīva kahīṃ palāyana nahīṃ kara sakate| 3829.siddhatthagajāleṇa va,
gahito maccho vi ṇipphiḍenjā hi| tilakīḍagā va cakke,
tilā va ṇa ya te tato jīvā|| siddhārthakajāla arthāt jisa jāla ke dvārā sarṣapa gṛhīta hote haiṃ, usa jāla meṃ phaṃsā matsya bhī kadācit nikala kara palāyana kara jātā hai, tilapīḍanayaṃtra meṃ praviṣṭa tilakīṭaka athavā tila bhī baca jāte haiṃ, kintu una pustakoṃ meṃ praviṣṭa jīva nikala nahīṃ pāte, baca nahīṃ pāte| 3830.jai tesiṃ jīvāṇaṃ, tatthagayāṇaṃ tu lohiyaṃ hojjā|
pīlijjaṃte dhaṇiyaṃ, galejja taṃ akkhare phusitaṃ|| yadi pustakapatrāntaroṃ meṃ sthita una jīvoṃ kā khūna ho jāe yā pustaka bāṃdhane ke samaya unakā adhika masale jāne para unakā rakta akṣaroṃ kā sparśa karatā huā bāhara nikalane lagatā hai| 3831.jattiyamettā vārā,
u muṃcaī baṃdhaī va jati vārā| jati akkharāṇi lihati va,
tati lahugā jaṃ ca āvaje|| jitanī bāra pustakoṃ ko kholatā hai aura jitanī bāra bāṃdhatā hai, jitane akṣara likhatā hai, utane hī caturlaghu prāyaścitta haiṃ| tathā jīvoṃ kā saṃghaṭṭana aura paritāpana hotā hai, tānniṣpanna prāyaścitta bhī ātā hai| 3832.taṇapaṇagammi vi dosā,
virāhaṇā hoti saṃjamā-''tāe| sesesu vi paṇagesuṃ,
virāhaṇā saṃjame hoti|| tuṇapaṃcaka meṃ bhī doṣa aura saṃyama tathā ātmavirādhanā hotī hai| śeṣa paṃcakoṃ meṃ bhī saṃyamavirādhanā hotī hai| 3833.ahi-viccuga-visakaṃḍagamādīhi
khayaṃ va hojja āyāe| kuṃthādi saṃjamammi,
jati uvvattādi tati lahugā|| tṛṇa śuṣira hote haiṃ ataḥ unameṃ sāṃpa, vṛścika, viṣakaṃṭaka ādi se ḍasā jā sakatā hai tathā kṣata hone para ātmavirādhanā hotī hai| kuṃthu ādi jīvoṃ ke vyaparopaṇa se saṃyamavirādhanā hotī hai| tṛṇoṃ para sokara jitanī bāra udvartana, parivartana,