Biha Kappa v2.p72
Bṛhatkalpalaghubhāṣya v2.p72
- Language
- Māhārāṣṭrī Prakrit
v2.p72
vattha-padaṃ
no kappai niggaṃthāṇa vā niggaṃthīṇa vā kasiṇāraṃ vatthāiṃ dhārittae vā pariharittae vā|
(sūtra 7) kappas niggaṃthāṇa vā niggaṃthīṇa vā akasiṇāī vatthāī dhārita vā
pariharittae vā ||
( satra 8 )
3879. paḍisiddhaṃ khalu kasiṇaṃ,
avavādiyaṃ tu cammaṃ,
ṇa vatthamiti jogaṇāṇattaṃ || pūrvasūtra meṃ kṛtsnacarma kā pratiṣedha kiyā gayā hai vaise hī vastrakṛtsna bhī hameṃ grāhya nahīṃ hai| jaise carma āpavādika hai, vaise vastra āpavādika nahīṃ hai, kyoṃki yaha sadā paribhoga meṃ ātā hai| yahī saṃbaṃdha kā nānātva prakārāntara hai| 3880. kasiṇassa u vatthassā,
ṇikkhevo chavviho tu kātavvo |
nāmaṃ ṭhavaṇā davie,
khette kāle ya bhāve ya || kṛtsna vastra ke chaha nikṣepa hote haiṃ-nāmakṛtsna, sthāpanākṛtsna, dravyakṛtsna, kṣetrakṛtsna, kālakṛtsna aura bhāvakṛtsna | 3881. duvihaṃ tu davvakasiṇaṃ, sakalakkasiṇaṃ pamāṇakasiṇaṃ ca |
etesiṃ donhaṃ pī, patteya parūvaṇaṃ vocchaṃ || dravyakṛtsna ke do prakāra haiṃ-sakalakṛtsna aura pramāṇakṛtsna| ina donoṃ meṃ pratyeka kī pṛthak prarūpaṇā karūṃgā | 3882. ghaṇa masiṇaṃ ṇiruvahayaṃ, jaṃ vatthaṃ labbhate sadasiyāgaṃ |
etaṃ tu sakalakasiṇaṃ, jahaṇṇagaṃ majjhimukkosaṃ || saghana, mṛdu, nirupahata tathā sadaśāka - kinārī vālā jo vastra prāpta hotā hai vaha sakalakṛtsna kahalātā hai| usake tīna prakāra haiṃ- jaghanya mukhapotikā ādi, madhyama-paṭalaka aura utkṛṣṭa - kalpa ādi | 3883.vitthārā-''yāmeṇaṃ, jaṃ vatthaṃ labbhae samatiregaṃ | eyaṃ pamāṇakasiṇaṃ, jahaṇaṇayaṃ majjhimukkosaṃ || jo vastra vistāra- caur̤āī aura āyāma - laṃbāī meṃ samatirikta prāpta hotā hai, vaha pramāṇakṛtsna hai | usake bhī jaghanya, madhyama aura utkṛṣṭa - ye tīna prakāra haiṃ|
cammaṃ vatthakasiṇaṃ pi ṇecchābho |
bṛhatkalpabhāṣyam
3884. jaṃ vattha jammi desammi dullahaṃ acciyaṃ va jaṃ jattha | taṃ khittajuyaṃ kasiṇaṃ, jahaṇṇayaṃ majjhimukkosaṃ || jo vastra jisa deśa meṃ durlabha ho, jo vastra jahāṃ arcita arthāt maṃhagā ho vaha kṣetrayutakṛtsna kahalātā hai| usake bhī jaghanya, madhyama aura utkṛṣṭa-ye tīna prakāra haiṃ| 3885.jaṃ vattha jammi kālammi agghitaṃ dullabhaṃ va jaṃ jattha |
taṃ kālajutaṃ kasiṇaṃ, jahaṇṇayaṃ majjhimukkosaṃ || jo vastra jisa kāla meṃ bahumūlya vālā hai aura jo jahāṃ durlabha hai, vaha kālayutakṛtsna hai| usake bhī jaghanya, madhyama aura utkṛṣṭa - ye tīna prakāra haiṃ| 3886.duvihaṃ ca bhāvakasiṇaṃ, vaṇṇajutaṃ ceva hoti mollajuyaṃ | vaṇṇajuyaṃ paṃcavihaṃ, tivihaṃ puṇa hoi mollajutaṃ || bhāvakṛtsna ke do prakāra haiṃ- varṇayuta aura mūlyayuta | varṇayuta ke pāṃca aura mūlyayuta ke tīna prakāra haiṃ| 3887. paṃcanhaṃ vaṇṇāṇaṃ, aṇṇatarāeṇa jaṃ tu vaṇṇaṅkaṃ |
taṃ vaṇṇajuyaṃ kasiṇaṃ jahaṇṇayaṃ majjhimukkosaṃ || pāṃcoṃ varṇoṃ meṃ jo varṇa āḍhya- samṛddha hotā hai vaha varṇayutakṛtsna kahalātā hai| vaha bhī tīna prakāra kā hai - jaghanya, madhyama aura utkṛṣṭa |
3888. cāummāsukkose, māso majjhe ya paṃca ya jahaṇṇe | tivihammi vi vatthammiṃ, tividhā ārovaṇā bhaṇiyā ||
utkṛṣṭa kṛtsna meṃ caturlaghu, madhyama meṃ laghumāsa aura jaghanya meṃ pāṃca rāta-dina isa prakāra tīnoṃ prakāra ke kṛtsna vastra meṃ tīna prakāra kī āropaṇā hotī hai| 3889.davvāitivihakasiṇe, esā ārovaṇā bhave tivihā |
eseva vaṇṇakasiṇe, cauro lahugā va tividhe vi || yaha tīna prakāra kī āropaṇā dravya ādi tīna prakāra ke kṛtsna- dravyakṛtsna, kṣetrakṛtsna, aura kālakṛtsna meṃ hotī hai| yahī varṇakṛtsna meṃ hotī hai| athavā varṇakṛtsna ke jaghanya ādi tīnoṃ bheda meṃ caturlaghu kā prāyaścitta hai|
3890. mulyaṃ paya tivihaṃ, jahaṇṇagaṃ majjhimaṃ ca ukkosaṃ |
jahaṇaṇeṇa'ṭṭhārasagaṃ, satasāhassaṃ ca ukkosaṃ || mūlyayuta bhī tīna prakāra kā hai- jaghanya, madhyama aura utkṛṣṭa | aṭhāraha rūpaka mūlya vālā jaghanya, eka lākha rūpaka mūlya vālā utkṛṣṭa aura inake bīca kā mūlya vālā madhyama hai|
3899. do sābharagā dīviccagā tu so uttarāpathe ekko |
do uttarāpahā puṇa, pāḍaliputto havati ekko || saurāṣṭra ke dakṣiṇa diśā meṃ samudra kā avagāhana kara jo dvīpa hai, vahāṃ ke do 'sābharaka' (rūpaka) uttarāpatha meṃ eka
Linked texts (1)
- Bihā Kappa — Bhadrabāhu, Ardhamāgadhī Prakrit