Biha Kappa v2.p77

v2.p77

hai| jaise sāsyika kṛṣaka ke lie sasyaviṣayaka parikarma hita rāga ādi pariṇāmoṃ kī tīvratā, maṃdatā, jñāta-ajñāta, ke lie hotā hai, vaise hī sādhu ke lie bhāṃḍaparikarma hitakārī bhāvādhikaraṇa, vīrya-ina meṃ jo nānātva hotā hai, vaise hī hotā hai|
karmabaṃdha meṃ nānātva hotā hai, aisā jāno| (vyākhyā āge) 3932.appeva siddhaṃtamajāṇamāṇo,
3937.tivvehi hoti tivvo, rāgādīehiṃ uvacao kamme| taṃ hiṃsagaṃ bhāsasi jogavaṃtaṃ| maṃdehi hoti maṃdo, majjhimapariṇāmato majjho| davveṇa bhāveṇa ya saṃvibhattā,
rāga ādi kī tīvratā hone para tīvra karmabaṃdha kā upacaya cattāri bhaṃgā khalu hiṃsagatte|| hotā hai, maṃda hone para maṃda aura madhyama hone para madhyama isa prakāra tuma yogavān-pravṛtti karane vāle ko hiṃsaka karmabaṃdha hotā hai| mānate ho, isakā tātparya hai ki tuma siddhāṃta ko nahīṃ jānate| 3938.jāṇaṃ kareti ekko. hiṃsamajāṇamaparo avirato ya| dravya aura bhāva se vibhakta cāra bhaṃga hiṃsakatva meṃ hote haiṃ
tattha vi baṃdhaviseso, mahaṃtaraṃ desito samae| 1. dravya se hiṃsā, bhāvataḥ nahīṃ
eka vyakti jānakara hiṃsā karatā hai aura dūsarā 2. bhāvataḥ hiṃsā dravyataḥ nahīṃ
ajānakārī meṃ hiṃsā karatā hai| donoṃ avirata haiṃ, phira bhī una 3. dravyataḥ aura bhāvataḥ hiṃsā
donoṃ ke karmabaṃdha meṃ mahān antara hai, aisā siddhāṃta meṃ kahā hai| 4. na dravyataḥ hiṃsā aura na bhāvataḥ hiṃsā|
3939.virato puṇa jo jāṇaṃ, kuṇati ajāṇaṃ va appamatto vā| 3933.āhacca hiṃsā samitassa jā tū,
tattha vi ajjhatthasamā, saṃjāyati ṇijjarā ṇa cayo|| . sā davvato hoti ṇa bhāvato u| jo virata hai-saṃyata hai, vaha gītārtha muni viśeṣa prayojanabhāveṇa hiṃsā tu asaṃjatassā,
vaśa jānatā huā bhī hiṃsā karatā hai athavā vaha apramatta hai je vā vi satte ṇa sadā vadheti|| aura kadācit ajānakārī meṃ prāṇavyaparopaṇa ho jātā hai, 3934.saṃpatti tasseva jadā bhavijjā,
vahāṃ bhī adhyātmasabhā-cittapraṇidhāna ke ādhāra para nirjarā sā davvahiṃsā khalu bhāvato ya|| hotī hai, karmabaṃdha nahīṃ hotā| ajjhatthasuddhassa jadā ṇa hojjā,
3940.ego khaovasamie, vaṭṭati bhāve'varo u odaie| vadheṇa jogo duhato va'hiṃsā|| tattha vi baṃdhaviseso, saṃjāyati bhāvaṇāṇattā|| samita arthāt īryāsamiti meṃ upayukta muni ke kadācit eka kṣāyopaśamika bhāva meṃ vartana kara rahā hai aura dūsarā hiṃsā ho jātī hai, vaha dravyataḥ hiṃsā hai, bhāvataḥ nahīṃ| dravyataḥ audayika bhāva meṃ, vahāṃ bhī bhāvoṃ ke nānātva ke kāraṇa hiṃsā nahīṃ, kintu bhāvataḥ hiṃsā asaṃyata vyakti ke tathā karmabaṃdha bhī viśeṣa hotā hai| anupayukta saṃyata ke hotī hai, yadyapi sadā vaha una satvoṃ ko 3941.emeva ovasamie, khaovasamie taheva khaie ya| nahīṃ māratā phira bhī unakā vaha hiṃsaka hai| jaba una jīvoṃ kā
baṃdhā-'baṃdhaviseso, ṇa tullabaṃdhā ya je baṃdhī|| prāṇavyaparopaṇa karatā hai taba vaha dravya hiṃsā tathā bhāvahiṃsā- isī prakāra aupaśamika, kṣāyopaśamika tathā kṣāyika bhāva donoṃ hai| jo adhyātmaśuddha hai arthāt jisakā cittapraṇidhāna meṃ baṃdha-abaṃdha viśeṣa kā samyag upayoga vaktavya hai| jo śuddha hai, usakā jaba vadha ke sātha yoga nahīṃ hotā to vaha dravya karmabaṃdhaka jīva haiṃ, ve bhī tulyabaṃdhaka nahīṃ hote| aura bhāva donoṃ se ahiṃsaka hai|
3942.ahikaraṇaṃ puvvuttaṃ, cauvvihaṃ taṃ samāsao duvihaṃ| 3935.rāgo ya doso ya taheva moho,
ṇivvattaṇatāe vā, saṃjoge ceva'ṇegavidhaṃ || te baṃdhahetū tu tao vi jāṇe| adhikaraṇa ke cāra prakāra pahale (prathamoddeśaka meṃ) kahe jā ṇāṇattagaṃ tesi jadhā ya hoti,
cuke haiṃ| ve ye haiṃ-nirvartanā, nikṣepaṇā, saṃyojanā aura
nisarjanā| saṃkṣepa meṃ adhikaraṇa ke do prakāra haiṃ-nirvartanā meṃ rāga, dveṣa aura moha-ye tīnoṃ baṃdha ke hetu haiṃ, yaha tuma tathā saṃyojanā meṃ| inake aneka prakāra haiṃ| jāno| jaba ye tīnoṃ viśeṣa hote haiṃ taba karma-baṃdha bhī viśeṣa ____3943.ego kareti parasuṃ, ṇivvatteti ṇakhachedaṇaṃ avaro| hotā hai, yaha jāno|
kuṃta-kaṇage ya vejjhe, āriya sūī a avaro u|| 3936.tivve maṃde ṇātamaṇāe bhāvādhikaraṇa virie ya| eka lohakāra paśu-kuṭhāra kā nirmāṇa karatā hai aura
jaha dīsati ṇāṇattaṃ, taha jāṇasu kammabaṃdhe vi|| dūsarā nakhacchedanaka banātā hai| eka lohakāra bhālā aura