Biha Kappa v2.p93

v2.p93

prakāra kā saṃstāraka-śuṣira aura aśuṣira, daṃḍādipaṃcaka (daṃḍaka, vidaṃḍaka, yaṣṭi, viyaṣṭi aura nālikā), mātrakatrika (khelamātraka, prasravaṇamātraka, uccāramātraka), pādalekhanikā, carmatrika (kṛtti, talikā, vadhra), paṭṭadvika-(saṃstārapaṭṭa tathā uttarapaṭṭa) yaha sādhuoṃ kī madhyama upadhi hai| āryāoṃ ke bhī yahī madhyama upadhi hai| unake vāraka atirikta hotā hai| 4099.akkhā saṃthāro yā, duviho egaṃgietaro ceva|
potthagapaṇagaṃ phalagaṃ, bitiyapade hoti ukkoso|| utkṛṣṭa upadhi yaha hai-akṣa-guru jaba anuyoga dete haiṃ taba usake bhaṃgoṃ kī cāraṇikā ke lie kāma āne vālā upakaraṇa, do prakāra ke saṃstāraka-ekāṃgika aura itara, pustakapaṃcaka aura phalaka-yaha utkṛṣṭa aupagrahika upadhi hai|
mavāda, rasī-pīva rakta ādi bahatā ho to uḍḍāha, svādhyāya
aura dayā ke nimitta muni avagrahāntaka aura paṭṭaka bāṃdhatā hai| yaha apavāda pada hai| 4103.pūya-lasigā uvassae,
dhovvati asahussa paṭṭo ruhiraṃ ca| uggaha paṭṭaṃ ca sahū,
vīyāre lohiyaṃ dhuvati|| pūta aura rasī-mavāda aura pīva se asvādhyāyika nahīṃ hotā, ataḥ usakā prakṣālana upāśraya meṃ hī kiyā jātā hai| yadi bhagaṃdara kā rogī bāhara jāne meṃ asamartha ho to usakā paṭṭa aura rudhira upāśraya meṃ mātraka meṃ dhokara vaha pānī upāśraya meṃ dūra pheṃkā jātā hai| yadi vaha bāhara jāne meṃ samartha ho to vicārabhūmī meṃ jākara vaha svayaṃ avagrāhāntaka aura rudhira kā prakṣālana karatā hai| 4104.te puṇa hoti dugādī, divasaṃtariehiṃ bajjhae tehiṃ|
arugaṃ iharā kucchai, te vi ya kucchaṃti ṇiccolā| avagrahāntaka aura paṭṭa do, tīna ādi rakhane cāhie jisase ki usakā upayoga divasāntara-eka dina chor̤akara dūsare dina kiyā jā sakatā hai, unase vraṇa bāṃdhā jā sakatā hai| pratidina yadi eka hī paṭṭa bāṃdhā jātā hai to vaha vraṇa kuthita ho jātā hai tathā ve paṭṭa ādi bhī sadā ārdra rahakara kuthita ho jāte haiṃ|
uggahavattha-padaṃ
no kappai niggaṃthāṇaṃ uggahaṇaṃtagaṃ vā uggahapaṭṭagaṃ vā dhārittae vā pariharittae
vā||
(sūtra 11)
kappai niggaṃthīṇaṃ uggahaṇaṃtagaṃ vā uggahapaṭṭagaṃ vā dhārittae vā pariharittae vā||
(sūtra 12)
4100.ubhayammi vi avisiṭuṃ, vatthaggahaṇaṃ tu vaṇṇiyaṃ eyaṃ| ___ jaṃ jassa hoti joggaṃ, idāṇi taṃ taṃ parikaheti||
donoṃ sūtroṃ-bhinna aura abhinna meṃ aviśiṣṭa pratipādana hai-yaha sādhuoṃ ko kalpatā hai aura yaha nahīṃ, aisā ullekha nahīṃ hai| pahale sūtra meṃ vastragrahaṇa varṇita hai| aba jisake jo yogya hai, usake lie usa usakā parikathana kiyā jātā hai| 4101.niggaṃthoggahadharaṇe, cauro lahugā ya dosa āṇādī|
___ atiregauvahi taha liṃgabheda bitiyaṃ arisamādī|
yadi nirgrantha avagrahāntaka aura paṭṭa ko dhāraṇa karate haiṃ to caturlaghu kā prāyaścitta tathā ājñābhaṃga ādi doṣa prāpta hotā hai| vaha atirikta upadhi hone ke kāraṇa adhikaraṇa bhī ho sakatā hai| tathā liṃgabheda hotā hai-sādhvī kā liṃga dhāraṇa kie hue ke samāna hotā hai| dvitīyapada arthāt apavādapada ke arśa ādi roga ke samaya avagrahāntaka aura paṭṭaka ko dhāraṇa kie ke samāna hotā hai| 4102.bhagaṃdalaṃ jassa'risā va ṇiccaṃ,
galaṃti pūrya lasi soṇiyaṃ vā| uḍḍāha-sajjhāya-dayāṇimittaṃ,
so uggahaṃ baṃdhati paṭṭagaṃ ca|| jisake bhagandara yā arśa ho aura jinase nitya pūta-
4105.niggaṃthīṇa agiṇhaṇe,cauro gurugā ya āyariyamādī|
taccaṇṇiya ogāhaṇa, ṇivāraṇa'ṇṇesi ohasaṇaṃ|| yadi sādhviyāṃ avagrahāntaka aura paṭṭaka grahaṇa nahīṃ karatī haiṃ to caturguru kā prāyaścitta ātā hai| yadi ācārya prastuta sūtra kā kathana pravartinī ko nahīṃ karate haiṃ, pravartinī āryāoṃ ko nahīṃ karatī haiṃ to caturguru kā prāyaścitta prāpta hotā hai| yadi āryikāeṃ isako svīkāra nahīṃ karatī haiṃ to māsalaghu kā prāyaścitta ātā hai| avagrahāntaka aura paṭṭaka kā upayoga na kara, bhikṣā ke lie gaī huī sādhvī ke taccannika-rudhira prasṛta ho gayā| anya divasoṃ meṃ avagrahāntaka aura paṭṭaka ke kāraṇa vaha prasṛta nahīṃ huā, parantu usa dina prasṛta rudhira ko dekhakara loga upahāsa karane laga jāte haiṃ|