Nisiha v16.p367
Niśīthaviśeṣacūrṇi v16.p367
- Language
- Māhārāṣṭrī Prakrit
v16.p367
niśītha-chedasūtram -2-13/825 chiḍḍaguruṃmajjaṃ, macchādīvasāsuttaṃ majjhe kajjati, ikkhurase vāgaṃḍiyāstaṃta | savvesutesujahāsaṃbhavaṃ appaṇoacakkhuvisayatthā nayaṇādiyā dehāvayavā paloei, tattha svaṃ rūpaṃ paśyati | codaka āha - "kiṃ tat paśyati?" ācāryāha -ātmacchāyāṃ paśyati| punarapyāha codakaḥ-“kathaṃ ādityabhāsvaradravyajanitacchāyādigabhāgaṃmuktvā anyato'piśyate?"|ācāryāha-avocyate, yathā damarāgendranīlapradīpaśikhādīnāṃātmasvarūpānurūpaprabhāchāyā svata eva sarvato bhavati, tathā sarva - pudgaladravyāṇāṃ ātmaprabhunurūpā chāyā sarvato bhavatyanupalakṣā vā ityato'nyato'pi śyate | punarapicodakarāha- "jadiappaṇochāyaṃ dehatito kahaṃ appaṇosarīrasarisaṃvannarūpanapecchati?" atrocyate[bhā.4319] sāmā tu divā chāyā, abhāsuragatā nisiṃ tu kālābhā|
sacceva bhāsuragatā, sadehavannā muṇeyavvā|| cū-ādityenāvabhāsite divāabhāsvare adīpti bhūmyādike draye vṛkṣādīnāṃ nipatitā chāyā chāyeva dṛśyate anirvyañjatāvayavā varṇataḥ śyāmābhā, tasminneva abhāsvare dravye bhūmyādike rātrī nipatitā chāyā varṇataḥ kṛṣṇābhā bhavati | jayā puṇa sacceva cchāyā diptimati darpaṇādike dravye nipatitā divā rātrī vā tadā varṇataḥ (śarīravarṇataḥ) śarīravarṇavyaṃjitāvayavā ca dṛśyate, sāca chāyā sadhśana bhavati ||codaka āha - yadi chāyā sadhśā na bhavati, sā kathaṃ na bhavati? kiṃvā tat paśyaṃti? atrocyate[bhā.4320] ujjoyaphuḍammitu dappaṇammi saṃjujate jayā deho|
hoti tayā paḍibiṃbaṃ, chāyā va pabhāsasaṃjogā| ghū-ujjīyaphuḍodappaṇo, nirmala śyāmādivirahitaḥ, tammi yadā sarīraṃanvā kiṃcighaḍādi saṃjujjate tadā spaṣṭaṃ prabiṃbaṃ pratinibhaṃ bhavati ghaṭādīnāṃ | jadā puṇa sa dappaṇo sāmāe āvarito gaganaṃ vāabmagādīhiṃ āvanaritaṃ, tadā tammiceva āyarise pagāsahita dehādisaṃjutte chāyāmātraṃ dissati ||idāniṃ sīso pucchati- "taṃ paḍibiṃbaṃcchāyaṃ vā ko pāsati? tattha bhannati-sasamayaparasamayavattavvayāe[bhā.4321] ādarisapaḍihatā uvalaṃbhati rassī sarūvamannesi |
taṃtuna jujai jamhā, passati āyā na rassīo|| cū-ātmanaḥśarīrasyayāraśmayaḥ ṣaḍdiśaṃ vinirgatāḥ, tāsāṃ yāādarśaadhaḥkṛtāḥ pratihatā raśmayaḥ, tāraśmayo biṃbādisvarūpaṃupalabhaṃti|eṣo'bhiprāyaanyeṣāṃparataṃtrāṇāṃ| jainataṃtravyavasthitā āhuḥ-na yujate etat | yasmāt sarvapramāṇāni ātmādhīnāni, tasmādātmā paśyati na raśmayaḥ|| idānīṃ parābhiprāye tiraskṛte svapakṣaḥ sthāpyate "ujjoyaphuḍammitu" gāhā eṣo'rthastasyārthasya sthirīkaraṇārthaṃ punarapyāha[bhā.4322] juñjati hu pagāsaphuḍe, paḍibiṃbaṃ dappaṇammi pasaṃto|
tasseva jayāvaraṇaṃ, sā chāyā hoti biṃbaṃ vā|| cū-jujate ghaṭate phuḍappagāse dappaṇe appāṇaṃ paloeṃte aḍibiṃbaṃ pratirūpaṃ nivvaṃjitāvayavaṃ passati, taṃ ca passaṃtassa jatā abbhādīhiṃ appagāsībhūtaṃ bhavati tadā tameva biṃbaṃchāyā dīsati,
Linked texts (1)
- Nisīha — Viśākhagaṇi, Ardhamāgadhī Prakrit