Pramāṇa · Search · About · API

Nandisutra 5

Nandisūtra 5

Language
Sanskrit

Contents

5.1

tadetadābhinibodhikajñānaparokṣam, tadetanmatijñānam || sū 36
mūla—se kiṃ taṃ suyanāṇaparokkha ? suyanāṇaparokkha coddasaviha paṇṇatta,
taṃ jahā-akkharasuya 1, aṇakkharasuya 2, saṇṇisuya 3, asaṇṇisuya 4, sammasuya 5, micchāsuya 6, sāiya 7, aṇāiya 8,
sapajjavassiya 9, apajjavassiya 10, gamiya 11, agamiya 12,
aṃgapaviṭṭha 13, aṇagapaviṭṭha 14 || sū 37
mūla—se ki ta akkharasuya ? akkharasuya tiviha paṇṇatta, ta jahāsannakkhara, vayaṇakkhara, laddhiakkhara | se kiṃ ta sannakkhara ?
sannakkhara akkharassa saṭhāṇāgii, se tta sannakkhara | se kiṃ ta
vajaṇakkhara ? vajaṇakkhara-akkharassa vajaṇāmilāvo, se tta
vaṇaṇakkhara | se ki ta laddhiakkhara ? laddhiakkhara-akkharaladdhiyassa laddhiakkhara samuppajjai, ta jahā-soidiyalaṭṭhiakkhara, cakkhidiyalaṭṭhiakkhara, ghāṇiṃdiyalaṭṭhiakkhara,
rasaṇiṃdiyaladdhiakkharaṃ, phāsiṃdiyaladdhiakkharaṃ, noiṃdiyaladdhiakkharaṃ, se taṃ laddhiakkharaṃ, se taṃ akkharasuyaṃ
se kiṃ taṃ aṇakkharasuyaṃ ? aṇakkharasuyaṃ aṇegavihaṃ paṇṇattaṃ, taṃ jahāgāhā-88
ūsasiyaṃ nīsasiyaṃ, nicchūḍhaṃ khāsiyaṃ ca chīyaṃ ca
nissiṃghiyamaṇusāraṃ, aṇakkharaṃ cheliyāīyaṃ

5.1-2.1

se taṃ aṇakkharasuyaṃ || sū. 38
mūla-se kiṃ taṃ saṇṇisuyaṃ 1 saṇṇisuyaṃ tivihaṃ paṇṇattaṃ, taṃ jahā kāliovaeseṇaṃ, heūvaeseṇa, diṭṭhivāovaeseṇa, se kiṃ taṃ kāliovaeseṇaṃ ? kāliovaeseṇa jassa ṇaṃ atthi īhā, avoho,
maggaṇā, gavesaṇā, ciṃtā, vīmaṃsā, se ṇaṃ saṇṇīti labbhai, jassa
ṇaṃ natthi īhā, avoho, maggaṇā, gavesaṇā, ciṃtā, vīmaṃsā, se ṇaṃ
asaṇṇīti labbhai, se ttaṃ kāliovaeseṇaṃ | se kiṃ taṃ heūva
eseṇaṃ ? heūvaeseṇaṃ jassa ṇaṃ atthi abhisaṃdhāraṇapuvviyā karaṇasattī se ṇaṃ saṇṇīti labbhai, jassa ṇaṃ natthi abhisaṃdhāraṇa
puvviyā karaṇasattī se ṇaṃ asaṇṇīti labbhai, se taṃ heūvae
seṇaṃ | se kiṃ taṃ diṭṭhivāovaeseṇaṃ ? diṭṭhivāovaeseṇaṃ saṇṇi
suyassa khaovasameṇaṃ saṇṇī labbhai, asaṇṇisuyassa khaova
sameṇaṃ asaṇṇī labbhai, se ttaṃ diṭṭhivāovaeseṇaṃ, se ttaṃ saṇṇi
suyaṃ, se ttaṃ asaṇṇisuyaṃ || sū. 39
mūla-se kiṃ taṃ sammasuya ? sammasuya jaṃ imaṃ arihaṃtehiṃ bhagavaṃtehiṃ
uppaṇṇanāṇadaṃsaṇadharehiṃ telukkanirikkhiyamahiyapūiehiṃ tīyapaḍupaṇṇamaṇāgayajāṇaehi savvaṇṇūhiṃ savvadarisīhiṃ paṇīya
duvālasagaṃ gaṇipiḍaga, taṃ jahā-āyāro 1, sūyagaḍo 2, ṭhāṇa 3,
samavāo 4, vivāhapaṇṇattī 5, nāyādhammakahāo 6, uvāsagadasāo 7, aṃtagaḍadasāo 8, aṇuttarovavāiyadasāo 9,
paṇhāvāgaraṇāi 10, vivāgasuya 11, diṭṭhivāo 12, icceya
duvālasaṃga gaṇipiḍaga coddasapuvvissa sammasuya, abhiṇṇadasapuvvissa sammasuya, teṇa para bhiṇṇesu bhayaṇā, se tta sammasuya
sū 40
mūla-se kiṃ taṃ micchāsuyaṃ ? micchāsuyaṃ jaṃ imaṃ aṇṇāṇiehiṃ micchādiṭṭhiehiṃ sacchaṃdabuddhimaivigappiyaṃ, taṃ jahā-bhārahaṃ, rāmāyaṇaṃ,

5.1-2.2

bhīmāsurakkhaṃ (kkhaṃ), koḍillayaṃ, sagaḍabhaddiyāo, khoḍa(ghoḍaga)
muhaṃ, kappāsiyaṃ, nāgasuhumaṃ, kaṇagasattarī, vaiseṃsiyaṃ, buddhavayarṇaṃ,
terāsiyaṃ, kāviliyaṃ, logāyataṃ, saṭṭhitaṃtaṃ, māḍharaṃ, purāṇaṃ, vāgaraṇaṃ,
bhāgavayaṃ, pāyaṃjalī, pussadevayaṃ, lehaṃ, gaṇiyaṃ, sauṇaruyaṃ, nāḍayāī,
ahavā bāvattari kalāo, cattāri ya veyā saṃgovaṃgā, eyāī
micchādiṭṭhissa micchattapariggahiyāī micchāsuyaṃ, eyāī ceva
sammaddiṭṭhissa sammattapariggahiyāī sammasuyaṃ, ahavā micchadiṭṭhissa
vi eyāī ceva sammasuyaṃ, kashā ? sammattaheuttaṇao, jamhā te
micchādiṭṭhiyā tehiṃ ceva samaehiṃ coiyā samāṇā kei sapakkhadiṭṭhīo cayaṃti, se taṃ micchāsuyaṃ || sū. 41
mūla--se kiṃ taṃ sāiyaṃ sapajjavasiyaṃ ? aṇāiyaṃ apajjavasiyaṃ ca ? iccheiya duvālasagaṃ gaṇipiḍagaṃ vucchittinayaṭṭhayāe sāiyaṃ sapajjavasiyaṃ, avucchittinayaṭṭhayāe aṇāiyaṃ apajjavasiya, taṃ samāsao
cauvviha paṇṇattaṃ, taṃ jahā-davvao, khittao, kālao,
bhāvao, tattha davvao ṇa sammasuyaṃ ega purisaṃ paḍucca sāiya
sapajjavasiyaṃ, bahave purise ya paḍucca aṇāiyaṃ apajjavasiya,
khettao ṇa paṃca bharahāi paṃceravayāī paḍucca sāiya sapajjavasiyaṃ,
paṃca mahāvidehāīṃ paḍucca aṇāiyaṃ apajjavasithaṃ, kālao ṇaṃ
ussappiṇīṃ osappiṇīṃ ca paḍucca sāiyaṃ sapajjavasithaṃ, noussappiṇīṃ noosappiṇīṃ ca paḍucca aṇāiyaṃ apajjavasithaṃ,
bhāvao ṇaṃ je jayā jiṇapannattā bhāvā āyavijjaṃti, paṇṇavijjaṃti, parūvijjaṃti, daṃsijjaṃti, nidaṃsijjaṃti, uvadaṃsijjaṃti,
tayā te bhāve paḍucca sāiyaṃ sapajjavasithaṃ, khāovasamiyaṃ puṇa

5.1-2.3

bhāvaṃ paḍucca aṇāiyaṃ apajjavasithaṃ, ahavā bhavasiddhiyassa suyaṃ
sāiyaṃ sapajjavasithaṃ ca, abhavasiddhiyassa suyaṃ aṇāiyaṃ apajjavasithaṃ ca, savvāgāsapaesaggaṃ savvāgāsapaesehiṃ aṇaṃtaguiṇayaṃ
pajjavakkharaṃ niṣphajjai, savvajīvāṇaṃ pi ya ṇaṃ akkharassa aṇaṃtabhāgo niccugghāḍio (ciṭṭhai) | jai puṇa so'vi āvarijjā
teṇaṃ jīvo ajīvattaṃ pāvijjā"suṭuvi mehasamudae, hoi pabhā caṃdasūrāṇaṃ|"
se taṃ sāiyaṃ sapajjavasithaṃ, se taṃ aṇāiyaṃ apajjavasithaṃ ||sū.42
siddhikasya śrutamanādikamaparyavasitañca | sarvākāśapradeśāśca sarvākāśapradeśairanantaguṇita paryavākṣara niṣpadyate, sarvajīvānāmapi
ca akṣarasyā'nantabhāgo nityamudghāṭita. (tiṣṭhati), yadi puna
so'pi-āvriyeta tena jīvo'jīvatva prāpnuyāt
' sudṛḍhapi mevasamudaye bhavati prabhā candrasūryāṇām |'
tadetat sādika saparyevasitam, tadetadanādikamaparyavasitam
sū 42
mūla-se kiṃ taṃ gamiyaṃ ? gamiyaṃ diṭṭhivāo, se kiṃ taṃ agamiyaṃ ?
agamiyaṃ kāsubscript:[]liyaṃ suyaṃ, se taṃ gamiyaṃ, se taṃ agamiyaṃ
mūla- ahavā taṃ samāsao duvihaṃ paṇṇattaṃ, taṃ jahā-aṃgapaviṭṭhaṃ aṃgabāhiraṃ ca | se kiṃ taṃ aṃgabāhiraṃ ? aṃgabāhiraṃ duvihaṃ paṇṇattaṃ,
taṃ jahā-āvassayaṃ ca āvassayavairittaṃ ca | se kiṃ taṃ āvassayaṃ ? āvassayaṃ chavvihaṃ paṇṇattaṃ, taṃ jahā-sāmāiyaṃ 1, cauvīsatthao 2, vaṃdaṇayaṃ 3, paḍikkamaṇaṃ 4, kāussaggo 5, paccakkhāṇaṃ 6, se taṃ āvassayaṃ
mūla-se kiṃ ta āvassayavairittaṃ ? āvassayavairittaṃ duvihaṃ paṇṇattaṃ,
taṃ jahā-kālikaṃ ca ukkālikaṃ ca | se kiṃ ta ukkālikaṃ ?

5.1-2.4

ukkālikaṃ aṇegavihaṃ paṇṇattaṃ, taṃ jahā-dasaveāliya, kappiyākappiya, culakappasuya, mahākappasuya, uvavāiya, rāyapaseṇiya
jīvābhigamo, paṇṇavaṇā, mahāpaṇṇavaṇā, pamāyappamāyaṃ, naṃdī,
aṇuogadārāī, deviṃdatthao, taṃdulaveyāliya, caṃdāvijjaya, sūra
paṇṇattī, porisimaṃḍala, maṃḍalapaveso, vijjācaraṇaviṇicchao,
gaṇivijjā, jhāṇavimattī, maraṇavibhattī, āyavisohī, vīyarāgasuya, saṃlehaṇāsuya, vihārakappo, caraṇavihī, āurapaccakkhāṇaṃ,
mahāpaccakkhāṇaṃ evamāi, se taṃ ukkālikaṃ
ātmaviśodhiḥ 23, vītarāgaśrutaṃ 24, sallekhanāśrutaṃ 25,
vihārakalpaḥ 26, caraṇavidhiḥ 27, āturapratyākhyānaṃ 28,
mahāpratyākhyānam 29, evamādi, tadetadutkālikam
mūla--se kiṃ taṃ kāliyaṃ ? kāliyaṃ aṇegavihaṃ paṇṇattaṃ ? taṃ jahāuttarājjhayaṇāī, dasāo, kappo, vavahāro, nisīhaṃ, mahānisīhaṃ,
isibhāsiyāī, jaṃbuddīvapannattī, dīvasāgarapannattī, caṃdapannattī,
khuḍḍiyāvimāṇapavibhattī, mahalliyāvimāṇapavibhattī, aṃgacūliyā, vaggacūliyā, vivāhacūliyā, aruṇovavāe, varuṇovavāe, garulovavāe, dharaṇovavāe, vesamaṇovavāe, velaṃdharovavāe,
deviṃdovavāe, uṭṭhāṇasuyaṃ, samuṭṭhāṇasuyaṃ, nāgapariyāvaṇiyāo,
nirayāvaliyāo, kappiyāo, kappavaḍaṃsiyāo, pupphiyāo,
pupphacūliyāo, vaṇhīdasāo, (āsīvisabhāvaṇāṇaṃ, diṭṭhivisabhāvaṇāṇaṃ, sumiṇabhāvaṇāṇaṃ, mahāsumiṇabhāvaṇāṇaṃ, teyagginisaggāṇaṃ, ) evamāiyāiṃ caurāsīi painnagasahassāī bhagavao
arahao usahasāmissa āititthayarassa, tahā saṃkhejjāī painnagasahassāī majjhimagāṇaṃ jiṇavarāṇaṃ, coddasapainnagasahassāṇi
bhagavao vaddhamāṇasāmissa, ahavā jassa jattiyā sīsā

5.1-2.5

uppattijāe veṇaiyāe kammayāe pariṇāmiyāe cauvvihāe
buddhīe uvaveyā, tassa tattiyāi paiṇṇagasahassāi, patteyabuddhā
vi tattiyā ceva, se tta kālie, se tta āvassayavairitti, se tta
aṇagapaviṭṭha || sū 43
mūla-se kiṃ taṃ aṃgapaviṭṭhaṃ ? aṃgapaviṭṭhaṃ duvālasavihaṃ paṇṇattaṃ, taṃ jahāāyāro 1, sūyagaḍo 2, ṭhāṇaṃ 3, samavāo 4, vivāhapannattī 5,
nāyādhammakahāo 6, uvāsagadasāo 7, aṃtagaḍadasāo 8,
aṇuttarovavāiyadasāo 9, paṇhāvāgaraṇāī 10, vivāgasuyaṃ 11,
diṭṭhivāo 12 || sū. 44
mūla-se kiṃ taṃ āyāre ? āyāre ṇaṃ samaṇāṇaṃ niggaṃthāṇaṃ āyāragoyaraviṇayaveṇaiyasikkhābhāsāabhāsācaraṇakaraṇajāyāmāyāvittīo āghavijjati, se samāsao pañcavihe paṇṇatte, ta
jahā-nāṇāyāre, daṃsaṇāyāre, carittāyāre, tavāyāre, vīriyāyāre,
āyāre ṇa parittā vāyaṇā, sakhejjā aṇuogadārā, sakhijjā
veḍhā, sakhejjā silogā, sakhijjāo nijjuttīo, sakhijjāo
paḍivattīo, se agaṭṭhayāe paḍhame aṃge, do suyakkhadhā, paṇavīsa
ajjhayaṇā, pacāsīi uddesaṇakālā, pacāsīī samuddesaṇakālā,
aṭṭhāramapayasahassāi payaggeṇa, sakhijjā akkharā, aṇatā gamā,
aṇatā pajjavā, parittā tasā, aṇatā thāvarā, sāsayakaḍanibaddhanikāiyā jiṇapaṇṇattā bhāvā āghavijjati, paṇṇavijjati,
parūvijjati, dasijjati, nidasijjati, uvadasijjati, se eva
āyā eva nāyā ena viṇṇāyā, eva caraṇakaraṇaparūvaṇā āghavijjai, se tta āyāre || sū. 45
jñātā, evaṃ vijñātā, evaṃ caraṇakaraṇaprarūpaṇā ākhyāyate, sa eṣa
ācāraḥ || sū 45
mūla-se kiṃ taṃ sūyagaḍe ? sūyagaḍe ṇaṃ loe sūijjai, aloe sūijjai,

5.1-2.6

loyāloe sūijjai, jīvā sūijjaṃti, ajīvā sūijjaṃti, jīvā'jīvā sūijjaṃti, sasamae sūijjai, parasamae sūijjai, sasamayaparasamae sūijjai, sūyagaḍe ṇaṃ asīassa kiriyāvāisayassa,
caurāsīie akiriyāvāīṇaṃ, sattaṭṭhīe aṇṇāṇiyavāīṇaṃ,
tesaṭṭhāṇa pāsaḍiyasayāṇa vūha kiccā sasamae ṭhāvijjai, sūyagaḍe ṇa
parittā vāyaṇā, sakhijjā aṇuogadārā, sakhejjā veḍhā,
sakhejjā silogā, sakhijjāo nijjuttīo, (sakhijjāo
sagrahaṇīo) sakhijjāo paḍivattīo, se ṇa agaṭṭhayāe biie
age, do suyakkhadhā, tevīsa ajjhayaṇā, tittīsa uddesaṇakālā, tittīsa samuddesaṇakālā, chattīsa payasahassāṇi payaggeṇa,
sakhijjā akkharā, aṇatā gamā, aṇatā pajjavā, parittā tasā,
aṇatā thāvarā, sāsayakaḍanivaddhanikāiyā jiṇapaṇṇattā
bhāvā āyavijjati, paṇṇavijjati, parūvijjati, dasijjati,
nidasijjati, uvadasijjati, se eva āyā, eva nāyā, eva
viṇṇāyā, eva caraṇakaraṇaparūvaṇā āghavvijjai, se tta sūyagaḍe 2
sū0 46
upadarśyante, sa evamātmā, evaṃ jñātā, evaṃ vijñātā, evaṃ caraṇakaraṇaprarūpaṇā''khyāyate, tadetatsūtrakṛtam || sū. 46
mūla—se kiṃ taṃ ṭhāṇe ? ṭhāṇe ṇaṃ jīvā ṭhāvijjaṃti, ajīvā ṭhāvijjaṃti,
jīvājīvā ṭhāvijjaṃti, sasamae ṭhāvijjai, parasamae ṭhāvijjai,
sasamayaparasamae ṭhāvijjai, loe ṭhāvijjai, aloe ṭhāvijjai, loyāloe ṭhāvijjai, ṭhāṇe ṇaṃ ṭaṃkā, kūḍā, selā, siṃhariṇo, pabbhārā, kuṃḍāī, guhāo, āgarā, dahā, naīo, āvavijjaṃti, ṭhāṇe ṇaṃ egāiyāe eguttariyāe vuḍḍhīe dassaṭṭāṇagavivaḍhiyāṇaṃ bhāvāṇaṃ parūvaṇā āvavijjai, ṭhāṇe ṇaṃ parittā
vāyaṇā, saṃkhejjā aṇuogadārā, saṃkhejjā veḍhā, saṃkhejjā

5.1-2.7

silogā, saṃkhejjāo nijjuttīo, saṃkhejjāo saṃgahaṇīo,
saṃkhejjāo paḍivattīo, se ṇaṃ agaṭhṭhayāe taīe aṃge, ege
suyakkhadhe, dasa ajjhayaṇā, egavīsa uddesaṇakālā, egavīsa
samuddesaṇakālā, bāvattaripayasahassā payaggeṇa, saṃkhejjā
akkharā, aṇatā gamā, aṇatā pajjavā, parittā tasā, aṇatā
thāvarā, sāsayakaḍanibaddhanikāiyā jiṇapannattā bhāvā āghavvijjati, pannavijjati, parūvijjati, dasijjati, nidasijjati,
uvadasijjati, se eva āyā, eva nāyā, eva viṇṇāyā, eva
caraṇakaraṇaparūvaṇā ādhavijjai, se taṃ ṭhāṇe 3 || sū. 47
mūla—se kiṃ taṃ samavāe ? samavāe ṇaṃ jīvā samāsijjaṃti, ajīvā
samāsijjaṃti, jīvājīvā samāsijjaṃti, sasamae samāsijjai,
parasamae samāsijjai, sasamayaparasamae samāsijjai, loe
samāsijjai, aloe samāsijjai, loyāloe samāsijjai
samavāe ṇaṃ egāiyāṇaṃ eguttariyāṇaṃ ṭhāṇasayavivaḍḍiyāṇaṃ
bhāvāṇaṃ parūvaṇā āghavijjai, duvālasavihassa ya gaṇipiḍagassa
pahuvaggo samāsijjai | samavāyassa ṇaṃ parittā vāyaṇā, saṃkhejjā
aṇuogadārā, saṃkhejjā veḍhā, saṃkhejjā silogā, saṃkhejjāo
nijjuttīo, saṃkhejjāo saṃgahaṇīo, saṃkhejjāo paḍivattīo, se ṇaṃ aṃgaṭṭhayāe cautthe aṃge, ege suyakkhaṃdhe, ege
ajjhayaṇe, ege uddesaṇakāle, ege samuddesaṇakāle, ege coyāle
sayasahasse payaggeṇa, sakhejjā akkharā, aṇatā gamā, aṇatā
pajjavā, parittā tasā, aṇatā thāvarā, sāsayakaḍanibaddhanikāiyā jiṇapaṇṇattā bhāvā āghavijjati, paṇṇavijjati, parūvijjati, dasijjati, nidasijjati, uvadasijjati, se eva
āyā, eva nāyā, eva viṇṇāyā, eva caraṇakaraṇaparūvaṇā
āghavijjai, se tta samavāe 4 || sū0 48

5.1-2.8

mūla— se kiṃ taṃ vivāhe ? vivāhe ṇaṃ jīvā viāhijjaṃti, ajīvā
viāhijjaṃti, jīvājīvā viāhijjaṃti, sasamae viāhijjati,
parasamae viāhijjati, sasamayaparasamae viāhijjaṃti, loe
viāhijjati, aloe viāhijjati, loyāloe viāhijjaṃti
vivāhassa ṇaṃ parittā vāyaṇā, saṃkhejjā aṇuogadvārā, saṃkhejjā
veḍhā, saṃkhejjā silogā, saṃkhejjāo nijjuttīo, saṃkhejjāo
saṃgahaṇīo, saṃkhejjāo paḍivattīo, se ṇaṃ aṃgaṭṭhayāe paṃcame
aṃge, ege suyakkhaṃdhe, ege sāirege ajjhayaṇasae, dasa uddesagasahassāī, dasa samuddesagasahassāī, chattīsa vāgaraṇasahassāī,
do lakkhā aṭṭhāsīī payasahassāī payaggeṇaṃ, saṃkhejjā akkharā,
aṇaṃtā gamā, aṇaṃtā pajjavā. parittā tasā, aṇaṃtā thāvarā,
sāsayakaḍanivaddhanikaiyā jiṇapaṇṇattā bhāvā āghavijjaṃti,
paṇṇavijjaṃti, parūvavijjaṃti, daṃsijjaṃti, nidaṃsijjaṃti, uvadaṃsijjaṃti, se evaṃ āyā, evaṃ nāyā, evaṃ viṇṇāyā, evaṃ caraṇakaraṇaparūvaṇā āghavijjai, se taṃ vivāhe 5|| sū0 49
mūla-se kiṃ taṃ nāyādhammakahāo ? nāyādhammakahāsu ṇaṃ nāyāṇaṃ
nagarāiṃ, ujjāṇāiṃ, ceiyāī, vaṇasaṃḍāī, samosaraṇāī, rāyāṇo,
ammāpiyaro, dhammāyariyā, dhammakahāo, ihalogiyaparalogiyā
iddhivisesā, bhogapariccāyā, pavvajjāo, pariyāyā, suyapariggahā,
tavovahāṇāiṃ, saṃlehaṇāo, bhattapaccakkhāṇāiṃ, pāovagamaṇāiṃ,
devaloyagamaṇāiṃ, sukulapaccāyāīo, puṇavohittābhā, aṃtakiriyāo ya āghavijjaṃti, dasa dhammakahāṇaṃ vaggā, tattha ṇaṃ egamegāe dhammakahāe paṃca paṃca akkhāiyāsayāī, egamegāe
akkhāiyāe paṃca paṃca uvakkhāiyāsayāī, egamegāe uvakkhāiyāe paṃca paṃca akkhāiyauvakkhāiyāsayāī, evameva

5.1-2.9

sapuvvāvareṇaṃ addhudvāo kahāṇagakoḍīo havaṃti tti mammakkhāyaṃ
nāyādhammakahāṇaṃ parittā vāyaṇā, saṃkhejjā aṇuogadārā,
saṃkhejjā veḍhā, saṃkhejjā silogā, saṃkhejjāo nijjuttīo,
saṃkhejjāo saṃgahaṇīo, saṃkhejjāo paḍivattīo, se ṇaṃ
aṃgadvayāe chaṭṭhe aṃge, do suyakkhaṃdhā, egūṇavīsaṃ ajjhayaṇā,
egūṇavīsaṃ uddesaṇakālā, egūṇavīsaṃ samuddesaṇakālā, saṃkhejjāiṃ
payasahassāiṃ payaggeṇaṃ, saṃkhejjā akkharā, aṇaṃtā gamā, aṇaṃtā
pajjavā, parittā tasā, aṇaṃtā thāvarā, sāsayakaḍanivvadvanikaiyā jiṇapaṇṇattā bhāvā āghavijjaṃti, paṇṇavijjaṃti, parūvijjaṃti, daṃsijjaṃti, nidaṃsijjaṃti, uvadaṃsijjaṃti, se evaṃ
āyā, evaṃ nāyā, evaṃ viṇṇāyā, evaṃ caraṇakaraṇaparūṣaṇā āghavijjai, se taṃ nāyādhammakahāo 6 || sū 50
śrutaparigrahā', tapaupadhānāni, saṃlekhanā, bhaktapratyākhyānāni,
pādpopagamanāni, devalokagamanāni, sukulapratyāvṛttaya', punargho
dhilāmāḥ, antakriyāścā''khyāyante, daśa dharmakathānāṃ vargā ,
tatra-ekaikasyā dharmakathāyā pañca pañcā''khyāyikāśatāni,
ekaikasyāmākhyāyikāyāṃ pañca pañcopārayāyikāśatāni,
ekaikasyāmupārayāyikāyā pañca pañcā''khyāyikopāryāyikāśatāni, evameva sapūrvāpareṇa abhyuṣṭā kathānakakoṭyo bhava
ntīti samākhyātam | jñātādharmakathānā parītā vācanā, sarayeyānyanuyogadvārāṇi, sakhyeyā veḍhā, sakhyeyā ślokā, sakhyeyā
niryūktaya , sakhyeyā saṅgrahaṇya , sakhyeyā pratipattaya , tā
aṅgārthatayā ṣaṣṭhamaṅgam, dvau śrutaskandhau, ekonaviṃśatiradhyayanāni,
ekonaviṃśatiruddeśanakālā', ekonaviṃśati samuddeśanakālā,

5.1-2.10

sakhyeyāni padasahasrāṇi padāgreṇa, sakhyeyānyakṣarāṇi, anantā
gamā , anantā paryavā, parītāstrasā, anantā sthāvarā,
śāśvatakṛtanibaddhanikācitā jinaprajñaptā bhāvā ākhyāyante,
prajñāpyante, prarūpyante, darthyate, nidarśyante, upadarśyante, sa
evamātmā, eva jñātā, eva vijñātā, eva caraṇakaraṇaprarūpaṇā''khyāyate, tā etā jñātādharmakathā. || sū 70
mūla-se kiṃ taṃ uvāsagadasāo ? uvāsagadasāsu ṇaṃ samaṇovāsayāṇaṃ
nagarāī, ujjāṇāī, ceiyāī, vaṇasaṃḍāī, samosaraṇāī, rāyāṇo,
ammāpiyaro, dhammāyariyā, dhammakahāo, ihaloiyaparaloiyā
iḍḍhivisesā, bhogapariccāyā, pavvajjāo, pariāgā, suyapariggahā, tavovahāṇāīṃ, sīlavvayaguṇaveramaṇapañcakkhāṇaposahovavāsapaḍivajjaṇayā, paḍimāo, uvasaggā, saṃlehaṇāo, bhattapaccakkhāṇāī, pāovagamaṇāī, devalogagamaṇāī, sukulapaccāyāīo,
puṇabohilābhā, aṃtakiriyāo ya āghavijjaṃti, uvāsagadasāṇaṃ
parittā vāyaṇā, saṃkhejā aṇuogadārā, saṃkhejjā veḍhā, saṃkhejjā
silogā, saṃkhejjāo nijuttīo, saṃkhejjāo saṃgahaṇīo,
saṃkhejjāo paḍivattīo, se ṇaṃ aṃgaṭṭhayāe sattame aṃge, ege
suyaksaṃdhe, dasa ajjhayaṇā, dasa uddesaṇakālā, dasa samuddesaṇakālā, saṃkhejjā (i) payasahassā (i) payaggeṇa, saṃkhejjā
akkharā, aṇatā gamā, aṇatā pajjavā, parittā tasā, aṇatā
thāvarā, sāsayakaḍanibaddhanikāiyā jiṇapaṇṇattā bhāvā āgha
vijjati, pannavijjati, parūvijjati, daṃsijjati, nidaṃsijjati,
uvadaṃsijjati, se eva āyā, eva nāyā, eva viṇṇāyā, eva
caraṇakaraṇaparūvaṇā āghavijjai, se taṃ uvāsagadasāo 7
sū0 71
mūla-se kiṃ taṃ aṃtagaḍadasāo ? aṃtagaḍadasāsu ṇaṃ aṃtagaḍāṇaṃ

5.1-2.11

nagarāī, ujjāṇāī, ceiyāī, vaṇasaṃḍāī, samosaraṇāī, rāyāṇo,
ammāpiyaro, dhammāyariyā, dhammakahāo, ihaloiyaparaloiyā
iḍḍhivisesā, bhogapariccāgā, pavvajjāo, pariāgā, suyapariggahā, tavovahāṇāī, saṃlehaṇāo, bhattapaccakkhāṇāī, pāovagamaṇāī, aṃtakiriyāo āghavijjaṃti, aṃtagaḍadasāsu ṇaṃ
parittā vāyaṇā, saṃkhejjā aṇuogadārā, saṃkhejjā veḍhā, saṃkhejjā
silogā, saṃkhejjāo nijjuttīo, saṃkhejjāo saṃgahaṇīo, saṃkhejjāo paḍivattīo, se ṇaṃ aṃgaṭṭhayāe aṭṭhame aṃge,
mūla—se kiṃ taṃ aṇuttarovavāidasāo ? aṇuttarovavāidasāsu ṇaṃ
aṇuttarovavāiyāṇaṃ nagarāīṃ, ujjāṇāīṃ, ceiyāīṃ, vaṇasaṃḍāīṃ,
samosaraṇāīṃ, rāyāṇo, ammāpiyaro, dhammāyariyā, dhammakahāo,
ihaloiyaparaloiyā iḍḍhivisesā, bhogapariccāgā, pavvajjāo,
pariāgā, suyapariggahā, tavovahāṇāīṃ, paḍimāo, uvasaggā,
saṃlehaṇāo, bhattaṃpaccakkhāṇāīṃ, pāovagamaṇāīṃ, aṇuttarovavāiyatte uvavattī, sukulapaccāyāīo, puṇabohilābhā, aṃtakiriyāo āghavijjaṃti, aṇuttarovavāidasāsu ṇaṃ parittā
vāyaṇā, saṃkhejjā aṇuogadārā, saṃkhejjā veḍhā, saṃkhejjā
silogā, saṃkhejjāo nijjuttīo, saṃkhejjāo saṃgahaṇīo, saṃkhejjāo paḍivattīo, se ṇaṃ aṃgaṭṭhayāe navame
aṃge, ege suyakkhaṃdhe, tinni vaggā, tinni uddesaṇakālā, tinni
samuddesaṇakālā, saṃkhejjāiṃ payasahassāiṃ payaggeṇaṃ, saṃkhejjā
akkharā, aṇatā gamā, aṇatā pajjavā, parittā tasā, aṇatā
thāvarā, sāsaya ka ḍanitraddhanikāiyā jiṇapaṇṇattā bhāvā ādhavijjati, paṇṇavijjati, paruvijjati, daṃsijjati, nidaṃsijjati,
uvadaṃsijjati, se eva āyā, eva nāyā, eva viṇṇāyā, eva

5.1-2.12

caraṇakaraṇaparūvaṇā āghavvijjai, se ttaṃ aṇuttarovavāiyadasāo 9
sū0 73
mūla-se kiṃ taṃ paṇhāvāgaraṇāī ? paṇhāvāgaraṇesu ṇaṃ aṭṭhuttaraṃ pasiṇasayaṃ, aṭṭhuttaraṃ apasiṇasayaṃ, aṭṭhuttaraṃ pasiṇāpasiṇasayaṃ, taṃ
jahā-aṃguṭhṭhapasiṇāī, bāhupasiṇāī, addhāgapasiṇāī, anne vi
vicittā vijjāisā, nāgasuvaṇṇehiṃ saddhiṃ divvā saṃvāyā
āyavijjaṃti, paṇhāvāgaraṇāṇaṃ parittā vāyaṇā, saṃkhejjā aṇuogadārā, saṃkhejjā veḍhā, saṃkhejjā silogā, saṃkhejjāo nijjuttīo, saṃkhejjāo saṃgahaṇīo, saṃkhejjāo paḍivattīo, se
ṇaṃ aṃgaṭṭhayāe dasame aṃge, ege suyakkhaṃdhe, paṇayālīsaṃ ajjhayaṇā, paṇayālīsaṃ uddesaṇakālā, paṇayālīsaṃ samuddesaṇakālā,
saṃkhejjāī payasahassāī payaggeṇaṃ, saṃkhejjā akkharā, aṇaṃtā
gamā, aṇaṃtā pajjavā, parittā tasā, aṇaṃtā thāvarā, sāsayakaḍanibaddhanikājhyā jiṇapaṇṇattā bhāvā āyavijjati, paṇṇavijjati, parūvijjati, dasijjati, nidasijjati, uvadasijjati,
se eva āyā, eva nāyā, eva viṇṇāyā, eva caraṇakaraṇaparūvaṇā
āyavijjai, se tta paṇhāvāgaraṇāī 10 || sū0 54
mūla--se kiṃ taṃ vivāgasuyaṃ ? vivāgasue ṇaṃ sukaḍadukkaḍāṇaṃ kammāṇaṃ
phalavivāge āghavijjai, tattha ṇaṃ dasa duhavivāgā, dasa suhavivāgā, se kiṃ taṃ duhavivāgā ? duhavivāgesu ṇaṃ duhavivāgāṇaṃ
nagarāī, ujjāṇāī, vaṇasaṃḍāī, ceiyāī, samosaraṇāī, rāyāṇo,
ammāpiyaro, dhammāyariyā, dhammakahāo, ihaloiyaparaloiyā
iddhivisesā, nirayagamaṇāī, saṃsārabhavapavaṃcā, duhaparaṃparāo,
dukkulapaccāyāio, dullahabohiyattaṃ āghavijjai, se taṃ duhavivāgā
mūla—se kiṃ taṃ sukhavivāgā ? suhavivāgesu ṇaṃ suhavivāgāṇaṃ nagarāiṃ,

5.1-2.13

ujjāṇāī, vaṇasaṃḍāim̐, ceiyāī, samosaraṇāī, rāyāṇo, ammā
piyaro, dhammāyariyā, dhammakahāo, ihaloīyaparaloiyā iḍḍivisesā, bhogaparityāgā, pavvajjāo, pariyāgā, suyapariggahā,
tavovahāṇāi, salehaṇāo, bhatapaccakkhāṇāi, pāovagamaṇāi,
devalogagamaṇāi, suhaparaṃparāo, sukulapaccāyāīo, puṇaccohi
lābhā, aṃtakiriyāo āghavijjati | vivāgasuyassa ṇaṃ parittā
vāyaṇā, saṃkhejjā aṇuogadārā, saṃkhejjā veḍhā, saṃkhejjā
silogā, saṃkhejjāo nijjuttīo, saṃkhijjāo saṃgahaṇīo,
saṃkhijjāo paḍivattīo, se ṇaṃ aṃgaṭṭhayāe ikkārasame aṃge,
do suyakkhaṃdhā, vīsa ajjhayaṇā, vīsa uddesaṇakālā, vīsa
samuddesaṇakālā, saṃkhijjāiṃ payasahassāiṃ payaggeṇaṃ, saṃkhejjā
akkharā, aṇatā gamā, aṇatā pajjavā, parittā tasā, aṇaṃtā
thāvarā, sāsāyaḍakaḍanivaddhanikāiyā jiṇapaṇṇattā bhāvā ādhavijjaṃti, paṇṇavijjati, parūvijjati, dasijjati, nidaṃsijjati,
uvadaṃsijjati, se eva āyā, eva nāyā, eva viṇṇāyā,
eva caraṇakaraṇaparūvaṇā āghavijjai, se ttaṃ vivāgasuyaṃ 11
sū0 55
tapaupadhānāni, saṃlekhanāḥ, bhaktapratyākhyānāni, pādapopagamanāni,
devalokagamanāni, sukhaparamparāḥ, sukulapratyāvṛttayaḥ, punarbodhilābhāḥ, antakriyā ākhyāyante | vipākaśrutasya parītā
vācanāḥ, saṃkhyeyānyanuyogadvārāṇi, saṃkhyeyā veḍhāḥ, saṃkhyeyāḥ
ślokāḥ, saṃkhyeyā niryuktayaḥ, saṃkhyeyāḥ saṅgrahaṇyaḥ, saṃkhyeyāḥ
pratipattayaḥ, tadaṅgārthatayā ekādaśamaṅgam, dvau śrutaskandhau,
viṃśatiradhyayanāni, viṃśatiruddeśanakālāḥ, viṃśatiḥ samuddeśanakālāḥ, saṃkhyeyāni padsahasrāṇi padāgreṇa, saṃkhyeyānyakṣarāṇi,

5.1-2.14

anantā gamāḥ, anantāḥ paryavāḥ, parītāstrasāḥ, anantāḥ
sthāvarāḥ, śāśvatakṛtanibaddhanikācitā jinaprajñaptā bhāvā
ākhyāyante, prajñāpyante, prarūpyante, dṛśyante, nidarśyante, upadarśyante, sa evamātmā, evaṃ jñātā, evaṃ vijñātā, evaṃ caraṇakaraṇaprarūpaṇā''khyāyate, ta ete vipākaśrutam || sū 55
mūla—se kiṃ taṃ diṭṭhivāe ? diṭṭhivāe ṇaṃ savvabhāvaparūvaṇṇā āghavijjai,
se samāsao paṃcavihe paṇṇatte, taṃ jahā-parikamme 1, suttāi 2,
puvvagae 3, aṇuoge 4, cūliyā 5 | se kiṃ taṃ parikamme ?
parikamme sattavihe paṇṇatte, taṃ jahā-siddhaseṇiyā-parikamme 1,
maṇussaseṇiyā-parikamme 2, puṭṭhaseṇiyā-parikamme 3, ogāḍhaseṇiyā parikamme 4, uvasaṃpajjaṇaseṇiyāparikamme 5, vippajahaṇaseṇiyāparikamme 6, cuyācuyaseṇiyāparikamme 7
mūla-se kiṃ taṃ siddhaseṇiyāparikamme ? siddhaseṇiyāparikamme cauddasavihe paṇṇatte, taṃ jahā-māugāpayāi 1, egaṭṭhiyapayāi 2,
aṭṭhapayāi 3, pāḍhoāgāsapayāi 4, keubhūya 5, rāsibaddha 6,
egaguṇa 7, duguṇa 8, tiguṇa 9, keubhūya 10 paḍiggaho 11,
saṃsārapaḍiggaho 12, naṃdāvattaṃ 13, siddhāvattaṃ 14, se taṃ siddhaseṇiyāparikamme

5.2

mūla—se kiṃ taṃ maṇussaseṇiyāparikamme ? maṇussaseṇiyāparikamme
cauddasavihe paṇṇatte, taṃ jahā-māugāpayāiṃ 1, egaṭṭhiyapayāiṃ 2,
aṭṭhepayāiṃ 3, pāṭhoaṃgāsapayāiṃ 4, keubhūyaṃ 5, rāsivaddhaṃ 6,
egaguṇaṃ 7, duguṇaṃ 8, tiguṇaṃ 9, keubhūyaṃ 10, paḍiggaho 11,
saṃsārapaḍiggaho 12, naṃdāvattaṃ 13, maṇussāvattaṃ 14, se taṃ
maṇussaseṇiyāparikamme

5.3

mūla-se kiṃ taṃ puṭṭhaseṇiyāparikamme ? puṭṭhaseṇiyāparikamme ikkārasavihe paṇṇatte, ta jahā-pāḍhoāgāsapayāi 1 keubhūya 2 rāsibaddha 3 egaguṇa 4 duguṇa 5 tiguṇa 6 keubhūya 7 paḍiggaho 8
sasārapaḍiggaho 9 naṃdāvatta 10 puṭṭhāvatta 11, se tta puṭṭhaseṇiyāparikamme

5.4

mūla-se kiṃ ta ogāḍhaseṇiyāparikamme ? ogāḍhaseṇiyāparikamme
ikkārasavihe paṇṇatte, ta jahā-pāḍhoāgāsapayāi 1 keubhūya 2
rāsibaddha 3 egaguṇa 4 duguṇa 5 tiguṇa 6 keubhūya 7 paḍiggaho 8 sasārapaḍiggaho 9 naṃdāvatta 10 ogāṭāvatta 11,
se tta ogāḍhaseṇiyāparikamme

5.5

mūla-se kiṃ taṃ uvasaṃpajjaṇaseṇiyāparikamme ? uvasaṃpajjaṇaseṇiyāparikmme ikkārasavihe paṇṇatte, taṃ jahā-pāḍhoāgāsapayāiṃ 1 keubhūyaṃ 2 rāsibaddhaṃ 3 egaguṇaṃ 4 duguṇaṃ 5 tiguṇaṃ 6 keubhūyaṃ 7
paḍiggaho 8 saṃsārapaḍiggaho 9 naṃdāvattaṃ 10 uvasaṃpajjaṇāvattaṃ 11, se ttaṃ uvasaṃpajjaṇaseṇiyāparikamme

5.6

mūla-se kiṃ taṃ vippajahaṇaseṇiyāparikamme ? vippajahaṇaseṇiyāparikamme ikkārasavihe paṇṇatte, taṃ jahā-pāḍhoāgāsapayāiṃ 1 keubhūyaṃ 2 rāsibaddhaṃ 3 egaguṇaṃ 4 duguṇaṃ 5 tiguṇaṃ 6 keubhūyaṃ 7
paḍiggaho 8 sasārapaḍiggaho 9 naṃdāvatta 10 vippajahaṇā
vatta 11, se tta vippajahaṇaseṇiyāparikamme

5.7

mūla-se kiṃ ta cuyācuyaseṇiyāparikamme ? cuyācuyaseṇiyāparikamme
ikārasavihe paṇṇatte, ta jahā-pāṭoāgāsapayāi 1 keubhūya 2
rāsividdha 3 egaguṇa 4 duguṇa 5 tiguṇa 6 keubhūya 7 paḍiggaho 8 sasārapaḍiggaho 9 nadāvatta 10 cuyācuyatta 11, se
tta cuyācuyaseṇiyāparikamme