Uttarajjhayana p227
Sukhabodhā p227
- Language
- Sanskrit
p227
śrīuttarādhyayanasūtre
śrīnaimica
ndrīyā sukhabodhākhyā laghuvṛttiḥ |
agārisāmāiyaṃgāī, saḍḍī kāeṇa phāsae | posahaṃ duhao pakkhaṃ, egarāī na hāvae || 23 || vyākhyā - agāriṇaḥ- gṛhiṇaḥ sāmāyikaṃ samyaktva - śruta- deśaviratirūpaṃ tasyāṅgāni - niḥśaṅkatā- kālādhyayanā - 'ṇuvratādirūpāṇi agārisāmāyikāṅgāni “saḍḍi” tti sūtratvāt śraddhā - rucirasyā'stīti śraddhāvān kāyenetyupalakṣaṇatvāt manasā vācā ca 'spṛśati' sevate | 'pauṣadham' āhārapauṣadhādi “ duhao pakkhaṃ" ti prākṛtatvād dvayorapi sitetararūpayoḥ pakṣayoḥ caturdaśīpaurṇamāsyādiṣu tithiṣu “ egarāī” ti apergamyamānatvād ekarātrimapi, upalakṣaṇatvācca ekadinamapi, "na hāvae" ti na hāpayati | rātrigrahaṇaṃ ca divā vyākulatayā karttumaśaknuvan rātrāvapi pauṣadhaṃ kuryāt | iha ca deśaviratisāmāyikāṅgatvenaiva siddhe yadasya bhedenopādānaṃ tadādarakhyāpanārthamaduṣṭameveti sūtrārthaḥ || 23 || prastutamevārthamupasaṃharttumāhaevaṃ sikkhāsamāvanne, gihavāse vi subae | muccai chavipabāo, gacche jakkhasalogayaṃ || 24 || vyākhyā— 'evam' amunoktena nyāyena śikṣayā-vratāsssevanātmikayā samāpannaḥ śikṣāsamāpannaḥ gṛhavāse'pi āstāṃ pravrajyāparyāya ityapiśabdārthaḥ, 'suvrataḥ' śobhanatrato mucyate | kutaḥ ? chaviśva-tvak parvāṇi ca - jānukūrparādīni chaviparva tadyogād audārikaśarīramapi chaviparva tataḥ | tadanantaraṃ ca 'gacchet' yāyād yakṣāḥ - devāḥ, samāno loko'syeti salokastadbhāvaḥ salokatā, yakṣaiḥ salokatā yakṣasalokatā tām, iyaṃ ca devagatāveva bhavati ityarthād devagatimiti | anena ca paṇḍita - maraṇāvasare prasaṅgato bālapaṇḍitamaraṇamuktamiti sūtrārthaḥ || 24 || sāmprataṃ prastutameva paṇḍitamaraṇaṃ phalopadarśanadvāreṇāha -
aha je saṃvuḍe bhikkhū, doṇhamannayare siyā | saṅghadukkhappahīṇe vā, deve vā vi mahiḍḍie || 25 || vyākhyā – 'athe 'ti upapradarśane, 'yaḥ' ityanirdiṣṭanirdeśe, 'saṃvṛtaḥ' iti pihitasamastā''śravadvāra: 'bhikṣu' riti bhāvabhikṣuḥ sa ca dvayoḥ 'anyataraḥ ' ekataraḥ syāt | tadā''ha — sarvāṇi - aśeṣāṇi yāni duḥkhāni - kṣutpipāseṣṭaviyogā'niṣṭa
paścamaṃ akāmamaraṇīyākhya
madhyayanam |
sakāmamara
ṇasvarūpam |
Linked texts (1)
- Uttarajjhayaṇa — Ardhamāgadhī Prakrit