Uttarajjhayana p229

p229

śrīuttarādhyayanasūtre śrīnaimicandrīyā sukhabodhākhyā laghuvṛttiḥ |

CXCXCXCXCX
XXXXX
daśabhedaṃ 'tapa' dvādaśavidhaṃ mikṣādā vā gṛhasthā vā, prākṛtatvād vacanavyatyayaḥ | ye śāntyā - upaśamena parinirvṛtāḥ - vidhyātakaṣāyānalāḥ śāntiparinirvṛtā iti sūtrārthaḥ || 28 || etaccākarṇya maraṇe'pi yathābhūtā mahātmāno bhavanti tathā cā''h— tesiṃ socā sapujjāṇaṃ, saṃjayāṇaṃ vusīmao | ṇa saṃtasaṃti maraṇaṃte, sīlamaṃtā bahussuyā || 29 || vyākhyā - 'teṣām' anantarābhihitasvarūpāṇāṃ yatīnāṃ 'śrutvā' ākarṇya uktarūpasthānāvāptimiti śeṣaḥ, 'satpūjyānāṃ ' satāṃ pūjārhāṇāṃ 'saṃyatānāṃ saṃyamavatāṃ vaśyavatāṃ prāgvat, 'na saṃtrasyanti' na udvijante, ka ? - maraṇānte, 'śīlavantaḥ ' cāritriṇaḥ 'bahuśrutāḥ' āgamaśravaṇāvadātīkṛtamatayaḥ | idamuktaṃ bhavati ya evāviditadhārmikagata yo'nupārjitadharmāṇaśca ta eva maraṇād udvijante, yathā - kāsmābhirmṛtvā gantavyam ? | upārjitadharmāṇastu dharmmaphalamavagacchanto nodvijante | yaduktam — “carito nirupakliṣṭo, dharmo hi mayeti nirvṛtaḥ svasthaḥ | maraṇādapi nodvijate, kṛtakṛtyo'smīti dharmātmā || 1 ||” “sugahiyatavapatthayaṇā, visuddhasammatta - nāṇa-cārittā | maraṇaṃ ūsavabhūyaṃ, mannaṃti samāhiyappāṇo || 2 ||” iti sūtrārthaḥ || 29 || itthaṃ sakāmā kāmamaraṇasvarūpamabhidhāya śiṣyopadeśamāha -
tuliyā visesamādāya, dayādhammassa khaṃtie | vippasīeja mehāvī, tahābhūeṇa appaṇā || 30 || vyākhyā – 'tolayitvā' parīkṣya bālapaṇḍitamaraṇe, tataśca viśeṣaṃ tayoreva 'ādāya' gṛhītvā 'dayādharmmasya ca ' yatidharmasya, casya gamyamānatvāt, 'viśeṣa' śeṣadhammātiśāyitvalakṣaṇam ādāya 'kṣāntyā' kṣamayā karaṇabhūtayā 'viprasīdet' prasannatāṃ bhajet na tu kṛtadvādaśavarṣasaṃlekhanatathāvidhatapasvivat nijāṅgulibhaṅgādinā kaṣāyitāmavalambeta 'medhāvī' maryādāvarttī, 'tathābhūtena' yathaiva maraṇakālāt prāg anākulacetā abhūt maraṇakāle'pi tathāvasthitena ātmanā upalakṣita iti sūtrārthaḥ || 30 || viprasannaśca yatkuryāt tadāha
1"sugṛhītatapaḥ pathyadanā, viśuddhasamyaksva-jñāna-cāritrāḥ | maraṇamutsavabhūtaṃ manyante samāhitātmānaḥ || 2 ||
pañcamaṃ
akāmama
raṇīyākhyamadhyayanam |
sakāmamarasvarūpaṃ śiṣyopadeśabdha |