Uttarajjhayana p257
Sukhabodhā p257
- Language
- Sanskrit
p257
saptamaṃ aurabhrīyamadhyayanam | dārṭāntikayojanā|
||122||
vyākhyā-'yatheti dṛṣṭāntopanyāse, 'kuśāgre' darbhakoṭau 'udakaṃ' jalaṃ 'samudreṇa' samudrajalena 'sama' tulyaṃ 'minuyāt | paricchindyāt, evaṃ mānuṣyakāḥ kāmā devakāmānām 'antike' samīpe | kimuktaṃ bhavati ?-yathā ajñaḥ kaścit kuśāgre jalabindumālokya samudravat manyate evaṃ mūḍhāścakravartyādimanuṣyakāmān divyabhogopamāna adhyavasyanti, tattvatastu kuśāgrajalabindusamudravat manuṣyadevakāmānāṃ mahadantaramiti sūtrārthaḥ || 23 || uktamevārtha nigamayannapadeśamāhakusaggamettā ime kāmā, sanniruddhammi āue| kassa heuṃ purākāuṃ, jogakkhemaṃ na saṃvide ||24|| ___ vyākhyā-'kuśāgramātrāḥ' darbhaprāntagatāmbuvad alpā 'ime' pratyakṣāḥ 'kāmāḥ' manuṣyasambandhinaḥ, te'pi na palyopamādiparimitau drādhīyasi āyuṣi kintu 'sanniruddhe' saṅkṣipte āyuṣi, tataḥ "kassa he" ti prākṛtatvāt 'kaṃ hetuṃ' kiṃ kāraṇaṃ puraskṛtya' āśritya, alabdhasya lābho yogaḥ, labdhasya pālanaṃ kṣemaḥ, anayoḥ samāhāre yogakṣemam , ko'rthaḥ ?aprāptaviśiṣṭadharmaprāptiṃ prāptasya ca pālanam , 'na saṃvitte' na jānīte jana iti śeṣaḥ | tadasaṃvittī hi viṣayābhiṣvaṅga eva hetuḥ | manuṣyaviṣayāśca dharma prāpya divyabhogāpekṣayaivaṃprāyāḥ, tatastattyāgato viṣayābhilāṣiṇā'pi dharma eva yatitavyamiti sūtrārthaḥ || 24 || itthaṃ dṛṣṭāntapañcakamuktam | tatra ca prathamamurabhradṛṣṭāntena bhogānāmāyatī apāyabahulatvamabhihitam | āyatau cāpāyabahulamapi yanna tucchaṃ na tat parihattuṃ śakyata iti kākiṇyāmraphaladṛṣṭāntataḥ tattucchatvam| tucchamapi ca lābhacchedātmakavyavahārajñatayā''yavyayatolanākuśala eva hātuṃ śakta iti vaṇigvyavahārodāharaṇam | āyavyayatolanā'pi ca | kathaṃ kartavyeti samudradṛṣṭāntaḥ | tatra hi divyakāmānāṃ samudrajalopamatvamuktam , tathā ca tadupārjanaṃ mahān āyaḥ anupārjana ta mahāna vyaya iti tattvato darśitameva bhavati | iha ca yogakṣemāsaṃvedane kāmānivṛtta eva bhavatīti tasya doṣamāhadṛha kāmāṇiyahassa, attaḍhe avarajjhai | socā ṇeyāuyaṃ maggaṃ. jaṃ bhajo paribhamma ||27||
||122||
Linked texts (1)
- Uttarajjhayaṇa — Ardhamāgadhī Prakrit