Pramāṇa · Search · About · API

Uttarajjhayana p271

Sukhabodhā p271

Language
Sanskrit

p271

ndrīyā sukhabodhākhyā laghu
vṛtiḥ |

vyākhyā - ye 'lakṣaṇaṃ ca' śubhāśubhasūcakaṃ puruṣalakṣaṇādi | tadyathā - asthiṣvarthāḥ sukhaṃ māṃse, tvaci bhogāḥ striyo'kṣiṣu | gatau yānaṃ khare cā''jñā, sarvaṃ sattve pratiṣṭhitam ||1|| tathā —-padma-vajrā 'ṅkuśacchatra- śaṅkha-matsyādayastale | pāṇi-pādeṣu dṛśyante, yasyā'sau śrīpatiḥ pumān || 2 || uttuṅgāḥ pṛthulāstāmrāḥ, snigdhā darpaṇasannibhāḥ | nakhā bhavanti dhanyānāṃ dhanabhogasukhapradāḥ || 3|| sitaiḥ śramaṇatā jñeyā, rūkṣapuṣpitakaiḥ punaḥ | jāyate kila duḥśīlo, nakhairloke'tra mānavaḥ | || 4 || śuddhāḥ samāḥ śikhariṇo, dantāḥ snigdhaghanāḥ śubhāḥ | viparītāḥ punarjñeyā, narāṇāṃ duḥkhahetavaḥ ||5|| dvātriṃśaddaśano rājā, bhogī syādekahīnakaḥ | triṃśatā madhyamo jñeyastato'dhastānna sundaraḥ || 6 || stokadantā'tidantā ye, śyāmadantāśca ye narāḥ | mūṣakaiḥ samadantāśca, te pāpāḥ parikīrttitāḥ || 7 || aṅguṣṭhayavairāḍhyāḥ, sutavanto'ṅguṣṭhamūlajaiñca yavaiḥ | ūrddhākārā rekhā, pāṇitale bhavati dhanahetuḥ ||8|| vāmāvartto bhavedyasya, vāmāyāṃ diśi mastake | nirlakṣaṇaḥ kṣudhākṣāmo, mikṣāma| dyāt sa rūkṣikām ||9|| dakṣiṇo dakṣiṇe bhāge, yasyā''vartto'sti mastake | tasya nityaṃ prajāyeta, kamalā karavarttinī ||10|| yadi syāddakṣiṇe vāmo, dakṣiṇo vāmapārśvake | paścātkāle tatastasya, bhogā nāstyatra saṃśayaḥ || 11 || uromukhalalāṭāni, pṛthūni sukhabhāginām | gambhīrāṇi punastrīṇi, nābhiḥ sattvaṃ svarastathā || 12|| keśa - danta - nakhāḥ sūkṣmā, bhavanti sukhahetavaḥ | kaṇṭhaḥ pṛṣṭhaṃ tathā jabe, hasvaṃ liṅga pūjitam ||13|| raktā jihvā bhaveddhanyā, pāṇipādatalāni ca | pṛthulāḥ pāṇipādāva, dhanyānāṃ dīrghajīvinām ||14|| snigdhadantaḥ śubhā''hāraḥ, subhagaḥ snigdhalocanaḥ | naro'tihrasvadīrghāśca sthūlāḥ kṛṣṇāśca ninditāḥ || 15 || pañcabhiḥ śatamuddiṣṭaṃ, caturbhirnavatistathā | tribhiḥ ṣaṣṭiḥ samuddiṣṭā, lekhādvairbhālavarttibhiḥ || 16 || catvāriṃśatpunaḥ proktaṃ, varṣāṇi narajīvitam | tābhyāṃ dvābhyāṃ tathaikena, triṃśadvarṣāṇi jāyate || 17 || kuśīlā śyāmalolākṣī, romajaṅghā ca bhartṛhā | mahilonnatottaroṣṭhī, nityaśca kalahapriyā || 18 || ityādi || 'svanaṃ ca' śubhāśubhaphalasūcakam | tadyathā-
aṣṭamaṃ kāpilīyamadhyayanam |
kapilakevalinā sādhudharmakathanam |

Linked texts (1)