Pramāṇa · Search · About · API

Uttarajjhayana p306

Sukhabodhā p306

Language
Sanskrit

p306

xoxoxoxoxoxoxox
mihilāe cehae vacche, sīyacchāe maṇorame | pattapuṣpaphalovee, bahūṇaṃ bahuguṇe sayā || 9 || vyākhyā – 'mithilāyāṃ' puri, citiḥ - iha prastāvāt patrapuṣpādyupacayastatra sādhu cityaṃ cityameva caityaṃ - udyānaṃ tasmin, "vacche" tti sūtratvād hilope vṛkṣaiḥ 'śītacchāye' śītalacchāye 'manorame ' manoramābhidhāne, patrapuṣpaphalopete 'bahūnāṃ' prakramāt khagādīnāṃ 'bahuguṇe' phalādibhiḥ pracuropakārakāriṇi 'sadā' sarvakālamiti sūtrārthaḥ || 9|| tataḥ kim ? ityāhavāeṇa hīramāṇammi, ceiyammi maṇorame | duhiyā asaraṇā attā, ee kaṃdaṃti bho ! khagā || 10 || vyākhyā – ' vātena' vāyunā 'vhiyamāṇe' itastataḥ kṣipyamāṇe, vātaśca tadā śakreṇaiva kṛta iti sampradāyaḥ | citiḥiheṣṭakādicayastatra sādhuḥ– yogyaścityaḥ sa eva caityastasmin, kimuktaṃ bhavati ? – adhobaddhapīṭhike upari cocchritapatāke 'manorame ' manobhiratihetau vṛkṣe iti śeṣaḥ | duḥkhaṃ sañjātaṃ yeṣāṃ te duḥkhitāḥ, 'aśaraṇāḥ' trāṇarahitāḥ ata eva 'ārttāḥ' pīḍitāḥ 'ete' pratyakṣāḥ 'krandanti' ākrandaśabdaṃ kurvanti | 'bhoḥ' ityāmantraṇe, 'khagāḥ' pakṣiṇaḥ | iha ca kimadya mithilāyāṃ dāruṇāḥ śabdāḥ śrūyante ? iti yat svajanākrandanamuktaṃ tat khagākrandanaprāyam, ātmā ca vṛkṣakalpaḥ, tattvato hi niyatakālameva sahāvasthitatvenottarakālaṃ ca svagatigāmitayā drumāśritakhagopamā evāmī svajanādayaḥ | uktaṃ hi— “yadvad drume mahati pakṣigaṇā vicitrāḥ, kṛtvā''śrayaṃ hi niśi yānti punaḥ prabhāte | tadvajjagatyasakṛdekakuṭumbajīvāḥ, sarve sametya punareva diśo bhajanti || 1 ||” tatañcākrandādidāruṇaśabdānāmabhiniṣkramaṇahetutvamasiddhaṃ svaprayojanahetukatvāteṣām | āha ca - "ātmārtha sīdamānaṃ svajanaparijano rauti hā hā''ravārtto, bhāryā cātmīyabhogaṃ gṛhavibhavasukhaṃ svaṃ vayasyāśca kāryam | krandatyanyo'nyamanyastviha hi bahujano lokayātrānimittaṃ, yo vā yasmācca kaścinmṛgayati hi guṇaṃ roditīṣṭaḥ sa tasmai || 1 || tathā ca sati bhavadukte hetukāraṇe asiddhe evetyuktaṃ bhavatīti sūtrārthaḥ || 10 ||
pratyekabuddha
catuṣṭayasya mokṣagama
nam | namirājarṣeḥ sautrīvaktavyatā |

Linked texts (1)