Pramāṇa · Search · About · API

Uttarajjhayana p309

Sukhabodhā p309

Language
Sanskrit

p309

ndrīyā
sukhabodhākhyā laghuvṛttiḥ |
kṛtvetyupalakṣyate | tapaḥ-anaśanādi bāhya tatpradhānaḥ saṃvarastam argalāmityupalakṣaṇatvādargalākapāṭaṃ kṛtvā | 'kṣānti' kṣamā |'nipuṇaṃ' sarvaparipūrṇa prākāraṃ kṛtvā, tisṛbhiḥ-aṭṭālakocchūlakaśataghnīsaṃsthānīyābhirmanoguptyādiguptibhirguptaṃ 'duḥpradharṣa' parairdurabhibhavaṃ, prākāraviśeṣaṇe ete | itthaṃ yaduktaṃ 'prākārādīn kārayitve ti tatprativacanamuktam | samprati tu prākārāḍālakeṣvavaśyameva yoddhavyam , tacca satsu praharaṇādiṣu sati ca vairiṇi sambhavatyata āha–'dhanuḥ' kodaṇḍaṃ 'parākrama' jīvavīryollāsarūpamusatsāhaṃ kṛtvā, 'jīvāṃ ca' pratyañcāṃ ceryāsamitim upalakṣaṇatvāccheṣasamitīśca 'sadā' sarvakālam , |'dhṛtiṃ ca' dharmābhiratirūpāṃ 'ketanaṃ' śṛṅgamayadhanurmadhye kāṣṭhamayamuṣṭyātmakam | nanu tadupari snāyunā badhyate idaṃ tu kena bandhanīyam ? ityāha-'satyena' manaḥsatyādinā "palimaṃthae" tti badhnīyāt | tataḥ kim ? ityāha-tapaḥ-paḍidhamāntaraṃ tadeva nārācaḥ-ayomayo bāṇastadyuktena prakramāddhanuṣā 'bhittvā' vidārya karmakañcakam , karmagrahaṇena cātmaivoddhato vairītyuktaṃ bhavati | vakṣyati ca-"appā mittamamittaṃ ca, duppaṭṭhiyasupaṭṭhie" tti | 'muniḥ' yatiḥ karmabhede jeyasya jitatvād vigataḥ saṅgrāmo yasya sa vigatasaṅghāmaḥ bhavāt' saṃsārāt parimucyate | etena sūtratrayeṇa yaduktaṃ 'prākāra kārayitve'tyādi tasya siddhasādhanatā ukteti sūtratrayārthaḥ || 20-21-22 || eyamahūm̐ nisāmettā, heūkāraṇacoio| tao nami rāyarisiṃ, deviṃdo iṇamabbavī || 23 || pāsāe kāraittā ṇaṃ, vaddhamāṇagihāṇi ya | vālaggapottiyāo ya,tao gacchasi khattiyā!||24|| | vyākhyā-prāsādān kārayitvā 'varddhamānagṛhāṇi ca' anekadhā vāstuvidyābhihitāni "vālaggapoiyāo ya" tti deśīyapadaṃ valabhīvācakaṃ, tato valabhīśca kārayitvā tato gaccha kṣatriya ! iti sūtrārthaḥ || 24 || eyama nisāmettā, heūkāraṇacoio| tao namī rāyarisī, deviṃdaṃ iṇamabbavī || 25||
navamaṃ namipravajyā''khyamadhyayanam | pratyekabuddhacatuṣṭayasya mokṣagama
nam | namirājarṣeḥ
sautrīvaktavyatā|
||148||
||148

Linked texts (1)