Pramāṇa · Search · About · API

Uttarajjhayana p377

Sukhabodhā p377

Language
Sanskrit

p377

SEYC
śrīuttarādhyayanasūtre śrīnemica-
ndrīyā sukhabodhākhyā laghuvṛttiḥ |
| dvādaśaṃ harikeśīyākhyamadhyayanam| harikeśamuneḥ
sautrī vaktavyatā|
||182||
vyākhyā-'sākṣāt' pratyakṣaṃ 'khuri'tyavadhāraṇe, tataḥ sākṣādeva dṛśyate tapaso viśeṣa:-viśiṣṭatvaṃ māhātmyamityarthaḥ tapoviśeṣaḥ, 'na' naiva dṛśyate 'jātiviśeṣaḥ' jātimāhātmyaṃ 'ko'pi' svalpo'pi | kimityevam ? ata āha-yataḥ śvapāka-1 putraṃ harikeśasādhuṃ paśyateti śeṣaḥ, yasya 'īdṛśī' dṛśyamānarūpā 'ṛddhiḥ' devasannidhānātmikā sampad 'mahānubhāgā' sātiśayamāhātmyeti sūtrārthaḥ || 37 || sāmprataṃ sa eva munistānupaśāntamithyātvamohanīyodayāniva paśyannidamāha
kiṃ māhaṇā! joisamārabhaṃtā, udaeṇa sohiṃ bahiyā vimaggahā|
jaṃ maggahā bāhiriyaṃ visohiṃ, ṇa taṃ sudiṭuṃ kusalā vayaṃti || 38|| vyākhyā-kimiti kṣepe, tato na yuktamidaṃ he 'māhanāḥ!' brāhmaṇāḥ! 'jyoti:' agniṃ 'samārabhamāṇā' prastāvād yāgakaraṇataḥ pravarttamānā yāgaṃ kurvanta ityarthaḥ, 'udakena' jalena "sohiṃ" ti 'śuddhi' nirmalatāṃ "bahiya" tti bāhyāṃ 'vimārgayatha' anveṣayatha | kimevamupadiśyate ? ityāha-yad yūyaṃ mārgayatha 'bāhyāṃ' bāhyahetukāṃ viśuddhiṃ na tat 'sudṛṣṭaṃ suṣṭu prekṣitaṃ 'kuśalāḥ' tattvavicāra prati nipuṇāḥ 'vadanti' pratipādayantīti sūtrārthaḥ || 38 || yathā caitat sudṛṣṭaṃ na bhavati tathā svata evāha
___ kusaṃ ca jūvaṃ taṇakaṭṭhamaggi, sāyaṃ ca pāyaṃ udagaṃ phusaṃtā|
pāṇāī bhūyāī viheḍayaṃtā, bhujjo vi maṃdā ! pakareha pāvaṃ || 39|| vyākhyā-kuśaṃ ca' darbha 'yūpaṃ ca' pratītameva, tṛṇaṃ ca-vīraṇādi kāṣṭhaṃ ca-samidādi tṛṇakāṣṭham , 'agniṃ' pratītaṃ | sarvatra pratigṛhṇanta iti śeṣaḥ | 'sāyaṃ' sandhyāyām , caśabdo bhinnakramastataḥ "pāyaṃ" ti 'prātaśca' prabhāte 'udakaṃ' jalaṃ 'spṛśantaḥ' ācamanādiṣu parāmṛśantaḥ “pāṇāī" ti 'prāṇinaḥ' dvīndriyādīn , sambhavanti hi jale pūtarakarūpāsta iti,
||182||

Linked texts (1)