Uttarajjhayana p412
Sukhabodhā p412
- Language
- Sanskrit
p412
citra
sambhūtanyoḥ sotrī vaktavyatā|
rūpādayastairupetaṃ paścālaguṇopetam , kimuktaṃ bhavati ?-pañcāleṣu yāni viśiṣṭavastūni tānyasmin gṛhe sarvāṇyapi santi | pañcālānāṃ tadā'tyudīrṇatvāt paścālagrahaṇam , anyathā hi bharate'pi yad viśiṣṭaṃ vastu tat tadneha eva tadā''sīt || | kiśca-"naṭṭehiṃ" ti nṛtyaiḥ gītaiḥ, casya bhinnakramatvāt vāditraiśca nārījanāna parivārayan' parivāraṃ kurvan bhuta bhogānmu 'imān' paridṛśyamānān , sūtratvāt sarvatra liṅgavyatyayaḥ, he mikṣo! | iha tu yad gajaturaṅgādi anabhidhāya strīṇāmevābhidhānaṃ | tat strīlolupatvāt tasya, tāsāmeva vā'tyantākṣepakatvakhyāpanārthama | kimityevam ? ata āha-mahyaṃ rocate' pratibhāti pravrajyā 'huḥ' avadhāraṇe bhinnakramaśca, duḥkhameva, na manāgapi sukhamiti bhāva iti sūtradvayārthaḥ || 13-14 || itthaṃ cakriṇokte muniḥ kiṃ kṛtavān ? ityāha
taṃ puvaneheṇa kayāṇurāgaṃ, ṇarāhivaṃ kāmaguṇesu giddhaṃ |
dhammassio tassa hiyāṇupehī, citto imaṃ vayaṇamudāharitthā || 15|| vyākhyā-'' brahmadattaṃ pūrvasnehena kṛtānurāgaṃ narādhipaṃ kāmaguṇeṣu gṛddhaṃ 'dharmā''śritaḥ' dharmasthitaḥ 'tasyeti cakriṇaḥ | 'hitānuprekṣī' hitakāṅkī 'citraḥ' citrajīvayatiḥ idaṃ vākyamudāhṛtavāniti sūtrārthaḥ|| 15|| kimudāhṛtavān ? ityāhasabaṃ vilaviyaṃ gīyaṃ, sadhaṃ naha viḍaṃbiyaṃ | sabe ābharaṇā bhārā, save kāmā duhāvahā || 16 ||
bālābhirāmesu duhāvahesu, ṇa taṃ suhaṃ kāmaguṇesu rāyaṃ |
virattakāmāṇa tavodhaṇāṇaṃ, jaṃ bhikkhuṇaṃ sīlaguṇe rayāṇaṃ ||17|| vyākhyā-sarva 'vilapitaṃ' vilapitaprāyaṃ nirarthakatayā gītam , mattabālakagītavat | sarva nṛtyaṃ 'viḍambitaṃ' viḍambanāprāyam , yakṣādhiṣṭhitapītamadyādyaṅgavikṣepavat|sarvāṇi ābharaṇāni bhārāḥ, tattvato bhārarūpatvāt teṣām | tathāhi-kasyacit
Linked texts (1)
- Uttarajjhayaṇa — Ardhamāgadhī Prakrit