Uttarajjhayana p438
Sukhabodhā p438
- Language
- Sanskrit
p438
ṣaṇṇām iṣukārarājādīnāṃ vaktavyatā|
ye tu evaṃvidhā na bhavanti te kiṃ kurvanti ? ityāha-bhogān bhuktvā punaruttarakālaṃ vāntvā ca, laghuḥ-vāyustadbhūtāḥthātadupamāḥ santo viharantītyevaṃśīlāḥ laghubhūtavihāriṇaḥ-apratibaddhavihāriṇa ityarthaḥ 'āmodamānāḥ' pramodamanubhavantaḥ
tathāvidhānuṣṭhāneneti gamyate, gacchanti vivakṣitasthānamiti śeṣaḥ| ka iva ? 'dvijā iva' vihagā iva 'kāmakramāḥ' svecchā-10 cāriṇaḥ | kimuktaṃ bhavati ?-yathā dvijā yatra yatra rocate tatra tatrā''modamānā bhrāmyanti evamete'pi abhiṣvaṅgasyābhāvād yatra yatra saṃyamanirvāhastatra tatra yāntīti || punararthādiṣvāsthāṃ nirākurvannāha–'ime' pratyakṣāḥ śabdādayaḥ 'caḥ' samuccaye 'baddhāḥ' niyantritā anekopāyai rakṣitā ityarthaḥ, spandanta iva spandante asthitidharmatayā | ye kīdṛśāḥ ? ityāha"mama hattha'jamāgaya" tti mama upalakṣaṇatvāt tava ca hastaṃ he ārya ! āgatāḥ svavaśā ityarthaḥ, ātmano'jñatāṃ darśayitumāha-vayaṃ ca' vayaṃ punaḥ saktāni kāmabhogeṣu, evaṃvidheṣvapi cāmīṣvabhiṣvaṅgo mohavilasitamiti bhāvaḥ | yata evamato bhaviṣyāmo yathā 'ime' purohitādayaḥ, kimuktaṃ bhavati ?-yathā'mībhiścañcalatvamavalokyaite parityaktāstathā vayamapi tyakṣyāma iti || syādetad-asthiratve'pi sukhahetutvāt kimityamī tyajyante ? ityāha-'sāmiṣaṃ' piśitarūpāmiṣayuktaṃ 'kulalaṃ' gṛdhaṃ śakunikāṃ vā dṛṣṭvā 'bādhyamānaṃ' pīḍyamānaṃ vihagāntarairiti gamyate, 'nirāmiṣam' anyathābhūtaṃ dṛṣṭveti gamyate, 'āmiṣaṃ' dhanadhānyādi sarvamujjhitvā 'vihariṣyāmi' apratibaddhavihāritayā cariṣyāmi nirāmiṣā || uktā'nuvādenopadeṣṭumāha-gṛddhopamāna uktanyāyena 'tuḥ' pūraṇe, jñātvā “ṇa” vākyālaṅkāre, 'kāmān' kāmayanti-śabdādīnabhilaṣantīti kāmāḥ-viṣayiṇastāna , kiṃbhūtāna ? saṃsāravardhanān , kim ? ityāha-"urago suvannapāsi va" tti ivaśabdasya | bhinnakramatvād ārṣatvācca uraga iva 'sauparṇeyapārśve' garuḍasamīpe 'śaṅkamānaḥ' bhayatrastaḥ 'tanu' stokaṃ yatanayetyarthaḥ, 'careḥ' kriyāsu pravartasva | asyāyamāśayaḥ-yathā sauparṇayopamairviṣayairna bādhyase tathā yatasva || tataśca kim ? ityāha-nāga iva
Linked texts (1)
- Uttarajjhayaṇa — Ardhamāgadhī Prakrit