Uttarajjhayana p473

p473

śrīuttarādhyayanasūtre
śrīnemicandrīyā sukhabodhākhyā laghuvṛttiḥ |

XX
| liṅgavyatyayaḥ prāgvat, tathā 'ajñānaṃ' tattvānavagamaḥ, 'caḥ' samucaye, mahāmune ! 'etaiḥ ' kriyādibhiścaturbhiḥ sthānaiḥ "meyanne” tti meyaṃ jñeyaṃ jīvādivastu tajjānantīti meyajñāḥ kriyādibhiḥ svasvābhiprāyakalpitairvastutatvaparicchedina ityarthaḥ, ‘kimi’ti kutsitaṃ “pahāsai" tti prabhāṣante, vicārākṣamatvāt | tathā hi-ye tāvat kriyāvādinaste'stikriyā| viśiṣṭamātmānaṃ manyamānā api vibhuravibhuḥ karttā akarttā mūrkho'mūrtto'sau ityādyekāntavādamabhyupagatāḥ, kutsitabhāṣaṇaṃ caitat yuktyā ''gamabādhitatvāt | akriyāvādinastu astikriyāviśiṣṭamātmānaṃ necchantyeva, etaccāsaṅgatataram, pratyakṣādipramāṇaprasiddhatvāt tasya | vainayikavādinastu sura-nṛpati-yati-kari turaga - go-mahiṣya 'jā'śva-śṛgāla- kāka-bakamakarādinamaskaraṇāt kleśakṣayamabhyupagatāḥ, ayuktaṃ caitad, lokasamayavedeṣu guṇādhikasyaiva vinayārhatvena prasiddhatvāt, | taditaravinayasya cāśubhaphalatvāt | ajñānavādinastu kimātmādisvarūpajñānena ?, apavargaṃ pratyanupayogitvāt jñānasya; kevalaṃ kaṣṭaṃ tapa eva kāryam, nahi kaṣṭaṃ vineṣṭasiddhiriti pratipannāḥ, idaṃ ca durbhāṣitataram, jñānamantareṇa heyopādeyanivṛttipravṛttyabhāvāt | ataḥ sarve'pyamī kutsitaṃ prabhāṣanta iti sthitamiti sūtrārthaḥ || 23 || na caitat svābhiprāyeṇocyate kintu —
ii pāukare buddhe, nāyae parinibuḍe | vijjācaraṇasaṃpanne, sacce saccaparakkame || 24 ||
vyākhyā -' itītyetat kriyādivādinaḥ kutsitaṃ prabhāṣanta ityevaṃrūpaṃ " pāukare” tti 'prādurakārṣīt' prakaṭitavān, 'buddha:' avagatatattvaḥ, jñāta eva 'jñātakaḥ' kṣatriyaḥ, sa ceha prastāvād mahāvīraḥ | 'parinirvṛtaḥ ' kaṣāyānalavidhyāpanāt śītībhūtaḥ vidyācaraṇābhyāṃ - kṣāyikajñānacāritrābhyāṃ sampanno yaḥ sa tathā, ata eva 'satyaḥ' satyavākū, tathā 'satyaparākramaḥ' satyavīrya iti sūtrārthaḥ || 24 || teṣāṃ ca phalamāha -
pati narae ghore, je garā pāvakāriṇo | divaṃ ca gaīṃ gacchati, carittā dhammamāriyaṃ || 25 ||
aṣṭādarśa
saṃgatī
yākhyama
dhyayanam |
sañjaya
rājarṣe