Pramāṇa · Search · About · API

Uttarajjhayana p543

Sukhabodhā p543

Language
Sanskrit

p543

śrīuttarādhyayanasūtre śrīnemicandrīyā sukhabodhākhyā laghuvṛtiḥ |

oxoxoxox
mṛgāputrīyākhyama
dhyayanam |
tataḥ kimasyā duḥkharūpatvamiti bhāvaḥ | yatañcaivamataḥ -- "ege" tyādi sarvaṃ sugamameva | navaram — ekaḥ - ekākī bhūtaḥ- oṃ ekonaviṃśaṃ saṃvṛtta ekabhūto'raṇye, 've'ti pūraṇe, 'jahā u' tti yathaiva carati mṛga evaṃ cariṣyāmi saṃyamena tapasā ca hetubhūtena || "ko ṇaṃ" ti ka enaṃ "tāhi" tti tadā || 'āhṛtya' ānīya 'praṇāmayet' arpayet || kathaṃ tarhi tasya nirvahaṇam ? ityāhayadā ca sa sukhī bhavati svata eva rogābhāvatastadā gacchati, goriva caraṇaṃ- bhramaṇaṃ gocarastam, 'vallarāṇi' gahanāni || khāditvā nijabhakṣyamiti gamyate, pānīyaṃ pītvā vallareṣu sarassu ca, tathā mṛgāṇāṃ caryā itaścetaścotplavanātmakaṃ caraṇaṃ mṛgacaryā tāṃ 'caritvā' āsevya gacchati mṛgāṇāṃ caryā-ceṣṭā svātatryopaveśanādikā yasyāṃ sā mṛgacaryā - mṛgāśrayabhūstām || | itthaṃ dṛṣṭāntamuktvā sūtradvayenopasaṃhāramāha – 'evaṃ ' mṛgavat 'samutthitaḥ ' saṃyamānuṣṭhānaṃ prati udyataḥ tathāvidhātaṅkotpattāva na cikitsābhimukha iti bhāva: | 'evameva' mṛgabadeva anekagaḥ, yathā hyasau vṛkṣamūle naikasminnevā''ste, kintu kadācit | kacid evam eṣo'pyaniyatasthānatayā | sa caivaṃ 'mṛgacaryāṃ' niḥpratikarmatādirūpāṃ caritvā apagatā'śeṣakarmāṃśa ūrddha 'prakrāmati' gacchati diśam kimuktaṃ bhavati ? – sarvoparisthānasthito bhavati || mṛgacaryāmeva spaṣṭayitumāha-yathā mṛgaḥ "ega" tti 'eka' advitīyaḥ 'anekacārī' aniyatacārī 'anekavāsa : ' naikatraiva vāsaḥ - avasthānamasyetyanekavāsaḥ 'dhruvagocaraśca' sadāgocara, sadā gocaralabdhamevāhāramāhārayatīti | evaṃ mṛgavad ekatvādiviśeṣaṇaviśiṣṭo munirgocaryāṃ praviṣṭo no 'hīlayet' avajānīyāt kadaśanādīti gamyate, nāpi ca 'khiṃsayet' ninded āhārāprāptau svaṃ paraṃ veti sūtrāṣṭakārthaḥ || 76-77-78-79-80-81-82-83 || evaṃ mṛgacaryāsvarūpamuktvā yat tenoktaṃ yacca pitṛbhyāṃ yaccā'sau kṛtavāṃstadāhamigacāriyaṃ carissāmi, evaṃ puttā ! jahāsuhaṃ | ammāpiīhiṃ'ṇuṇṇāo, jahāti uvahiṃ tao || 84|| migacāriyaṃ carissāmi, savadukkhavimokkhaṇiṃ | tugbhehiṃ vā aṇuṇṇāo, gaccha putta ! jahāsuhaṃ 85
mṛgāputravaktavyatā |

Linked texts (1)