Uttarajjhayana p644
Sukhabodhā p644
- Language
- Sanskrit
p644
atha khaluṅkīyākhyaṃ saptaviṃśamadhyayanam |
vyākhyātaṃ ṣāḍuṃśamadhyayanam | samprati khaluṅkīyākhyaṃ saptaviṃśamadhyayanamārabhyate, asya cāyamabhisambandhaḥ - 'ananta - rādhyayane sāmācārī pratipāditā, sā cā'śaṭhatayaiva pālayituṃ śakyā, sā'pi tadvipakṣabhūtaśaṭhatāparihāreṇaiva bhavatītyato dṛṣṭāntataḥ śaṭhatāsvarūpaṃ nirūpyate' ityanena sambandhenā''yātasyā'syā''visūtram -
yere gahare gagge, muṇī āsi bisārae | āinne gaṇibhāvammi, samāhiṃ paḍilaṃghae || 1 ||
vyākhyā - dharme asthirān sthirīkarotīti sthavira: gaṇaṃ-guṇasamūhaṃ dhārayati - ātmanyavasthāpayatīti gaṇadhara : 'gargaḥ' garganāmā muṇati - pratijānīte sarvasābadyaviratimiti muni: 'āsīt ' abhūt 'viśāradaḥ sarvaśāstreṣu kuśala: 'ākīrṇaḥ' ācāryaguṇairvyāptaḥ 'gaṇibhāve' ācāryatve sthita iti gamyate, 'samādhi' cittasamādhānarūpaṃ 'pratisandhatte' kuśiṣyaisroṭitamapi saṅghaṭṭayati ātmana iti gamyata iti sūtrārthaḥ || 1 || sa ca samādhiṃ sandadhad yat paribhāvayati tadā''ha—
vahaṇe vahamāṇassa, kaṃtāraṃ aśvattae | joe vahamāṇassa, saṃsāro aivattae || 2 ||
vyākhyā- 'vahane' śakaṭādau "vahamāṇassa” tti antarbhāvitaṇyarthatayā vāhyamānasya arthāt pāmarādeḥ uttaratra khaluṅkagrahaṇād iha vinītagavādimiti gamyate, kāntāram 'ativartate' sukhātivarttitayā svayamevā'tikrāmatīti dṛṣṭāntaḥ | upanayamāha - 'yoge' saṃyamavyāpāre 'vāhayamānasya' pravarttayataḥ ācāryādeḥ suśiṣyāniti gamyate, saṃsāraḥ 'ativarttate' prāgvat
suśiṣyasvarūpam |
Linked texts (1)
- Uttarajjhayaṇa — Ardhamāgadhī Prakrit