Uttarajjhayana p650
Sukhabodhā p650
- Language
- Sanskrit
p650
mokṣamārga
gatisvarūpam |
tattha paṃcavihaṃ nāṇaṃ, suyamābhiṇibohiyaṃ | ohināṇaṃ taiyaṃ, maṇanāṇaṃ ca kevalaṃ ||4||
vyākhyā-spaṣṭameva | navaram—'tatre'ti teṣu jñānādiṣu madhye "maṇanāṇaṃ" ti manaḥparyāyajñānaṃ, 'caḥ samuccaye bhinnakramaḥ, tataḥ kevalaṃ ca | āha-nandyādiṣu matijñānānantaraṃ śrutajñānamuktam , tadiha kimarthamādita eva śrutopādānam ? ucyate, śeṣajñānānāmapi svarūpaparijñānasya prāyastadhīnatvena prādhānyakhyāpanārthamiti sūtrārthaḥ ||4|| sāmprataṃ jñānaśabdasya sambandhiśabdatvādu yeṣāṃ tajjñānaṃ tānyabhidhātumāha| eyaṃ paṃcavihaṃ nāṇaṃ, davāṇa ya guṇāṇa ya | pajavāṇaṃ ca savesiṃ, nāṇaṃ nāṇīhiṃ desiyaṃ ||5||
vyākhyā-etatpañcavidhaṃ jñānaṃ dravyāṇāṃ ca 'guṇānāñca' rūpādīnāṃ 'paryavāṇāṃca' dravyaguṇāvasthāviśeṣarūpāṇāṃ sarveṣāṃ kevalāpekṣayā ca sarvaśabdopādānam , śeṣajñānānāṃ pratiniyataparyāyagrāhitatvāt | 'jñānam' avabodhakaṃ 'jñānibhiḥ' arthāt kevalibhiḥ 'darśitaṃ' kathitamiti sūtrārthaḥ ||5|| anena dravyādiviṣayatvaṃ jñānasyoktam , tatra ca dravyādīni kiṃlakṣaṇāni ? ityāhaguṇāṇamāsao davaṃ, egadabassiyā guṇā| lakkhaṇaṃ pajjavāṇaṃ tu, ubhao assiyā bhave ||6||
vyākhyā-guṇānāmāśrayo dravyam , anena rūpādaya eva vastu na tu tadvyatiriktamanyaditi sugatamatamapāstam | tathā ekasmin dravye-ādhārabhūte āśritāḥ-sthitā ekadravyāśritā guṇāḥ, etena ca ye dravyamevecchanti na tadvyatiriktā | rūpādayaḥ tanmataṃ nirākṛtam | lakṣaṇaṃ paryavāṇāṃ 'tuḥ' viśeṣaṇe 'ubhayoḥ' dvayoḥ-prākṛtatvād dravyaguṇayorāśritāḥ "bhave" tti bhaveyuriti sūtrārthaḥ || 6 || 'guṇānāmāśrayo dravyami'tyuktam | tatra katibhedaṃ dravyam ? ityāśajhyā''hadhammo ahammo āgāsaṃ, kālo puggalajaṃtavo | esa logo tti pannatto, jiṇehiṃ varadaṃsihiṃ||7||
vyākhyā-'dharmaḥ' iti dharmāstikāyaḥ 'adharmaḥ' ityadharmāstikāyaḥ 'ākāśam' ityākāśāstikāyaḥ 'kālaḥ' addhā
u0a054
Linked texts (1)
- Uttarajjhayaṇa — Ardhamāgadhī Prakrit