Uttarajjhayana p655
Sukhabodhā p655
- Language
- Sanskrit
p655
||321||
samyaktvam 'aṅgena' ācārādinā 'bāhyena vā' anaṅgapraviṣṭena sa sūtraruciriti jñātavyaḥ || bījarucimāha - 'ekena ' aṣṭāviṃśaṃ prakramāt padena jīvādinā "aṇegāī payāī” ti suvyatyayād anekeṣu padeṣvajīvādiṣu yaḥ prasarati 'tuḥ' evakārārthaḥ | prasaratyeva samyaktvamityanena ruciratropalakṣitā, tadabhedopacārādātmā'pi samyaktvamucyate, upacāranimittaṃ ca rucirūpeṇaiva yākhyamaātmanaḥ prasaraṇam, 'udaka iva tailavinduḥ' yathodakaikadeśagato'pi tailavinduḥ samastamudakamākrāmati tathaikadeśotpannarucirapyātmā tathāvidhakṣayopaśamād aśeṣatattveṣu rucimān bhavati sa evaṃvidho bījarucirjñātavyaḥ || abhigamarucimāha - bhavati abhigamaruciḥ śrutajñānaṃ yenārthataḥ 'dṛṣṭam' upalabdham ekādaśāṅgāni prakīrṇakamiti jātāvekavacanam, tataḥ prakīrṇakānyuttarādhyayanādīni 'dṛṣṭivāda:' dvādaśaṃ aṅgam śvaśabdādupāṅgāni || vistārarucimāha — 'dravyāṇāṃ ' dharmāstikāyādīnāṃ 'sarvabhāvāḥ' ekatva - pṛthaktvādyaśeṣaparyāyāḥ 'sarvapramāṇaiḥ' pratyakṣādibhiryasya ' upalabdhāḥ ' yasya yatra vyāpāra| stenaiva pramāṇena te pratītāḥ | “savāhiṃ" ti sarvaiḥ 'nayavidhibhiḥ' naigamādibhedaiḥ amuṃ bhāvaṃ ayam amuṃ cāyaṃ nayabheda icchatīti, 'caḥ' samuccaye, sa vistāraruciriti jñātavyaḥ || kriyārucimāha — darśanaṃ ca jñānaṃ ca cāritraṃ ca darśanajñānacāritraṃ tasmin tapovinaye satyasamitiguptiṣu yaḥ kriyābhāvaruciḥ, kimuktaṃ bhavati ? - darśanādyā''cārānuṣṭhāne yasya bhāvato rucirasti sa khalu kriyāruciḥ 'nāme'tyabhyupagamaḥ || saṅkṣeparucimāha - anabhigṛhītakudṛṣṭiḥ saṅkṣeparuciriti bhavati jñātavyaḥ, 'aviśāradaḥ' akuśalaḥ pravacane "aṇabhiggahio ya" tti avidyamānam abhī ti-ābhimukhyena gṛhītaṃ - grahaṇaṃ jñānamasyetyanamigṛhītaḥ 'caḥ' samuccaye, 'śeṣeṣu' kapilādipraṇītapravacaneṣu, ayamāśayaḥ — ya uktaviśeṣaṇaḥ saṅkṣepeṇaiva cilātīputravat padatrayeṇa tattvarucimavāpnoti sa saṅkṣeparuciḥ || dharmarucimāha — yo'stikāyānāṃ dharmaḥ gatyupaṣṭambhādiḥ astikāyadharmastaṃ śrutadharma 'khaluḥ' vākyālaṅkāre cāritradharma vā, casya vārthatvāt, śraddadhāti jinābhihitaṃ sa dharmarucirjñā
XCXCXCXXXXXX CXCXCXX
mokṣamārgī
dhyayanam |
mokṣamārgagati
svarūpam |
Linked texts (1)
- Uttarajjhayaṇa — Ardhamāgadhī Prakrit