Pramāṇa · Search · About · API

Uttarajjhayana p684

Sukhabodhā p684

Language
Sanskrit

p684

yitvā antarmuhūrttā'vaśeṣāyuṣko yoganirodhaṃ “karemāṇe " ti kariṣyamāṇaḥ sūkṣmakriyam apratipāti 'śukrudhyānaṃ' tṛtīyabhedarūpaṃ vyāyan tatprathamatayā manoyogaṃ niruṇaddhi, vāgyogaṃ niruṇaddhi, kāyayogaṃ niruṇaddhi, ānāpānau - ucchāsa - niḥsvāsau tannirodhaṃ karoti, sakalakāya yoganirodhopalakṣaṇametat, tata īṣaditi - svalpaprayatnāpekṣayā paścānāṃ hasvākṣarāṇāṃ 'a i u ṛ ḷ' ityevaṃrūpāṇāmuñcāraḥ - bhaṇanaṃ tasyā'ddhā- kālaḥ īṣatpañcākṣaroccāraṇāddhā tasyāṃ ca 'ṇaṃ' prāgvat, anagāraḥ samucchinnakriyam anivartti 'śukrudhyānaṃ' caturthabhedarūpaṃ dhyāyan vedanīyamāyurnāma gotraṃ caitāni catvāryapi, ‘“kammaṃsa" tti satkarmāṇi yugapat kṣapayati || 72 || ' tataḥ ' vedanīyādikṣayānantaraṃ “ orāliyakammāī ca" tti 'audārika- kārmaṇe' śarīre, caśabdāt taijasaṃ ca sarvābhiḥ viśeṣeṇa - prakarṣato hānayaḥ - tyāgā viprahāṇayaḥ vyaktyapekṣaṃ bahuvacanaṃ tābhiḥ kimuktaṃ bhavati ? — sarvathā śādanena 'viprahāya' pariśāṭya ṛjuḥ - avakā śreṇiḥ - ākāśapradeśapaṅktistāṃ prāpta ṛjuśreṇiprāptaḥ, aspṛśadgatiriti, ko'rthaḥ ? svāvagāhātiriktanabhaḥ pradeśān aspṛśan ekasamayena 'avigraheṇa' avakreṇa anvayavyatirekābhyāmukto'rthaḥ spaṣṭataro bhavatīti ṛjuśreṇiprāpta ityanena gatārthatve'pi punarabhidhānam, 'tatre' ti vivakṣite muktipada ityartha: gatvā sākāropayuktaḥ sidhyatīti prāgvat || 73 || upasaṃhartumāha
eso khalu sammattaparakkamassa ajjhayaṇassa aṭṭhe samaṇeṇaṃ bhagavayā mahāvīreṇaṃ āghavie pannavie parūvie daṃsie nidaṃsie uvadaṃsie tti bemi || 74 ||
vyākhyā – 'eṣaḥ' anantaroktaḥ 'khalu' niścaye samyaktvaparākramasyādhyayanasyārthaḥ śramaṇena bhagavatā mahāvīreṇa "āghavie" tti ārṣatvād' 'ākhyātaḥ' sāmānyaviśeṣaparyāyābhivyāptikathanena, - 'prajñāpitaḥ ' hetuphalādiprajñāpanena,
trisapti
padānāṃ phalanirūpaṇam |

Linked texts (1)