Uttarajjhayana p692

p692

bāhyatapasaḥ svarūpam |
| ukta ca-*"appāhāra avaḍḍā dubhāga paittā taheva kiṃṇā | aṭṭha duvālasa solasa, caum̐vīsa tahekkatīsā ya ||1||"
kṣetrāvamaudaryamāha-prāme nagare, tathā rājadhānī ca nigamaśca-prabhūtataravaṇijāṃ nivāso rājadhānīnigamaṃ tasmin , ākare |palyā 'kheṭe' pāṃśuprākārapratikṣipte, karbaṭa-karbaṭajanāvāsaḥ, droṇamukhaṃ-jalasthalanirgama-praveśaṃ yathā tāmraliptiḥ, pattanaṃjalapattanaṃ sthalapattanaṃ ca, tatrādyaṃ jalamadhyavarti, itaranirjalabhūbhāgabhāvi, maḍambam-avidya mānārddhatṛtīyayojanāntarghāma, sambādhaṃ-prabhūtacāturvarṇyanivāsaḥ, karbaṭādīnāṃ samāhāradvandvastasmin || 'āśramapade' tāpasāvasathādyupalakṣitasthāne, vihāraḥdevagṛhaṃ bhikṣunivāso vā tatpradhāno prāmādirapi vihārastasmin , 'sanniveśe' yātrādisamāyātajanāvāse, samājaḥ-pathikasamūhaḥ ghoṣaḥ-gokulam anayoḥ samāhārastasmin , 'caḥ' samuccaye, sthalyām-uccabhūbhāge senā-caturaṅgabalasamūhaḥ skandhāvāraḥ sa evā'śeṣakheḍādyupalakṣitaḥ anayoḥ samāhārastasmin, 'sārthe' pratīte, saṃvataḥ-bhaya trastajanasthapaṇiḥ koṭheṃprākāro'nayoḥ samāhārastasmin , 'caḥ' samuccaye, kṣetraprastāvāceha samājādiṣu kṣetramevopalakṣyate || 'vāṭeṣu pāṭeṣu vā' vṛtyādiparikṣiptagṛhasamūhātmakeṣu, 'rathyāsu' serikāsu, gṛheṣu vā, 'evamiti anena hṛdayasthaprakāreṇa "ettiyaṃ" ti etāvad vivakṣāto niyataparimāṇa kṣetraṃ kalpate paryaṭitumiti śeṣaḥ, 'tuḥ' pūraṇe, evamādi, ādiśabdād gṛhaśālādiparigrahaḥ, 'evam' amunā prakāreṇa 'kṣetreṇe ti kṣetrahetukaṃ 'tuḥ' pūraṇe bhaved avamaudaryamiti prakramaḥ || punaranyathā kṣetrāvamaudaryamāha-"peḍe"tyādi, atra ca sampradāyaḥ-peḍā peḍikā iva caukoṇā, addhapeḍā imīe ceva addhasaṃṭhiyā gharaparivāḍī, gomuttiyā vaṃkāvaliyā, payaṃgavihī aṇiyayā payaṃguḍḍāṇasarisā, “saṃbukkāvaṭṭa" tti śambūka:- śaṅkhastadvadāvarto yasyāṃ sā
"alpāhārā'pārdhā dvibhāgā prāptā tathaiva kiñcidūnā | aṣṭa dvādaśa ṣoḍaśa caturviśatistathaikatriṃśaca ||1||","peṭā" peṭikā ika catuṣkoṇā, 'ardhapeṭā' asyāścaiva ardhasaṃsthitā gṛhaparipāṭī, 'gomūtrikā' bakrāvalikā, 'patajhavīthikā' aniyatā patanoḍayanasatyā |