Pramāṇa · Search · About · API

Uttarajjhayana p719

Sukhabodhā p719

Language
Sanskrit

p719

dvātriṃśaṃ pramādasthānākhyamadhyayanam|
pramādasya sthānāni|
śrīuttarā-1
na vā labhijjā niuṇaṃ sahāyaṃ, guṇāhiyaṃ vā guṇao samaṃ vā| dhyayanasūtre
iko vi pāvāim̐ vivajayaṃto, vihareja kāmesu asajamāṇo||5|| śrīnemica- vyākhyā-'na' niṣedhe, vāśabdaḥ cedarthe, tataśca na ced labheta, śeṣaṃ sugamam || 5|| itthaṃ saprasaṅga jñānādīnāṃ duḥkha
ndrīyā pramokṣopāyatvamuktam | idānīṃ teṣāmapi mohādikṣayanibandhanatvāt tatkṣayasyaiva prādhānyena duḥkhapramokṣahetutvakhyāpanārtha sukhabodhā-al yathā mohādīnāṃ sambhavaḥ yathā duḥkhahetutvaṃ yathā ca duḥkhasyābhāvaḥ prasaṅgatasteṣāṃ cābhāvaḥ sathā'midhātumāhakhyā laghu
jahā ya aṃḍappabhavā balāgā, aṃḍaṃ balāgappabhavaṃ jahā ya | vṛttiḥ |
emeva mohāyayaṇaṃ khu taṇhaṃ, mohaṃ ca taṇhāyayaṇaṃ vayaṃti || 6|| ||353||
rāgo ya doso vi ya kammabīyaṃ, kammaṃ ca mohappabhavaṃ vayaṃti | kammaṃ ca jāī-maraṇassa mūlaṃ, dukkhaṃ ca jāī-maraṇaṃ vayaṃti ||7|| dukkhaṃ hayaṃ jassa na hoi moho, moho hao jassa na hoi taṇhā |
taṇhā hayā jassa na hoi lobho, lobho hao jassa na kiṃcaṇāī||8|| vyākhyā-'yathā ca yenaiva prakāreṇa aṇḍaprabhavā balākā aṇḍaṃ balākāprabhavaṃ yathā ca, 'evameva' anenaiva prakāreṇa mohaḥ-ajñānaṃ mithyādarśanaṃ ca sa āyatanaṃ-utpattisthānaṃ yasyāḥ sā mohāyatanā tāṃ, 'khuḥ' avadhāraṇe, tṛṣṇāṃ vadantīti sambandhaḥ, yathoktamohābhāve hyavaśyambhāvī tṛṣṇākṣayaḥ, mohaṃ ca tṛṣṇāyatanaṃ vadanti | tṛṣṇā hi sati vastuni mūrchā, sa cā rāgapradhānā tatastayā rāga upalakṣyate, sati ca tatra dveṣo'pi bhavatīti so'pi ana yaivākṣipyate, tasaratṛṣṇāgrahaṇena rāgadveṣāvuktau, tadutkaṭatāyāṃ ca siddha eva mohaḥ, etena ca parasparaṃ hetu-hetumadbhāvā'bhidhānena yathā rāgādīnāṃ
evameva amene badantīti
||353||

Linked texts (1)