Pramāṇa · Search · About · API

Mandaramaranda 15.3

Mandāramaranda 15.3

Language
Sanskrit

15.3

tātparyabhedavadyatra bhavecchabdārthayordvayoḥ
paunaruktyaṃ tatra lāṭānuprāsaṃ paricakṣate
cāturī cāturī saiva yā śritā rādhikā viṭam
śabde bhinne'pi yatrārthaḥ punaruktavadbhāti
punaruktavadābhāso'laṃkārastatra kathyate
arthālaṃkāramenaṃ tu kecidūcurvipaścitaḥ
mahādevaṃ śivaṃ kṛṣṇaṃ mādhavaṃ praṇamatyasau

15.3.p1

lakṣaṇaṃ citravindau tu proktaṃ yamakacitrayoḥ
athātrārthālaṃkṛtīnāṃ lakṣaṇodāhṛtī bruve
upamānanvayo bhrāntiḥ pratīpaṃ rūpakaṃ smṛtiḥ
upameyopamollekhaḥ pariṇāmastvapahnutiḥ
utprekṣātiśayoktiśca saṃdehastulyayogitā
prativastūpamā caiva dīpakāvṛttidīpake
dṛṣṭānto vyatirekaśca sahoktiśca nidarśanā
vinoktiśca samāsoktiḥ śleṣaḥ parikarāṅkuraḥ
aprastutapraśaṃsā ca paryāyoktaṃ parīkaraḥ
vyājastutirvyājanindāthākṣepaḥ prastutāṅkuraḥ
virodhābhāsaviṣame viśeṣoktirasambhavaḥ
vibhāvanāsaṃgatiśca vicitramadhikaṃ samam
vyāghāto'lpaṃ viśeṣaścānyonyaṃ kāraṇamālikā
ekāvalī yathāsaṃkhyaṃ mālādīpakamapyuta
paryāyaḥ parivṛttiśca parisaṃkhyā samuccayaḥ
vikalpaśca samādhiśca sāraḥ kārakadīpakam
kāvyārthāpattirullāsaḥ pratyanīkaṃ vikasvaraḥ
mithyādhyavasitiḥ kāvyaliṅgaṃ saṃbhāvanā tathā
avajñārthāntaranyāsaḥ prauḍhoktirlalitaṃ tathā
anujñodāttaleśau ca praharṣaṇaviṣādane
mudrā ratnāvalī pūrvarūpaṃ tadguṇamīlite
atadguṇaścānuguṇaḥ sāmānyaṃ pihitaṃ tathā
unmīlitottare sūkṣmaṃ viśeṣo bhāvikaṃ tathā
vyājyoktirvivṛtoktiśca gūḍhoktiryuktireva ca
chekoktiścaiva lokoktiḥ svabhāvoktistataḥ param
vakroktiśca tathā citraṃ pratiṣedho vidhistathā
niruktirheturityevamalaṃkāraśataṃ matam
rasvānpreya ūrjasvitsamāhitamataḥ param
bhāvodayo bhāvasaṃdhirbhāvaśāvalyamapyatha
pratyakṣamamumānaṃ copamānaṃ śabda eva ca
arthāpattiranupalabdhiraitihyaṃ saṃbhavastathā
itthaṃ punaḥ pañcadaśālaṃkārāḥ kathitā budhaiḥ
saṃsṛṣṭiḥ saṃkaraśceti dvidhoktānāṃ ca melane
itthaṃ militvālaṃkārāḥ śataṃ saptadaśottaram

15.3.p2

[upamā-]

Linked texts (4)