Mandaramaranda 18.48.p1
Mandāramaranda 18.48.p1
- Language
- Sanskrit
18.48.p1
pṛthakpadatvaṃ mādhuryaṃ gāmbhīryaṃ dhvaniyuktatā
śīghrārthabodhakatvaṃ tu prasāda iti kathyate
mithaḥ saṃśliṣṭapadatā śleṣa ityucyate budhaiḥ
vistarastvativistārāduktārthasya samarthanam
avaiṣamyaṃ ca samatā saukumāryamarūkṣatā
suptiṅvyutpattisaṃbandhaḥ sauśabdyamiti kathyate
yatra bhāvavaśādvākyavṛttistatra tu bhāvikam
svarārohāvarohābhyāṃ ramyatvaṃ gatiriṣyate
arthavyaktistu saṃpūrṇasvarūpasphuṭatā matā
vikaṭākṣarabandhatvamudāratvamitīṣyate
kāntirujjvalatā saukṣmyamantaḥ sojjvalarūpatā
udāttatā bhavedyatra yogaḥ ślāghyairviśeṣaṇaiḥ
preyaḥ priyatarākhyānaṃ cāṭūktau yadvidhīyate
asantapartkramoktistu prauḍhirityabhidhīyate
yathopakramanirvāhaḥ sāntaṃ rītiritīryate
vidagdhabhaṇanaṃ yattu taduktiriti kathyate
yāvadarthapadatvaṃ tu saṃmitatvamudāhṛtam
samādhiranyadharmāṇāṃ yadanyatrādhirohaṇam
padanyāsasya gāḍhatvamaujityamiti kīrtyate
saṃkṣepato'rthakathanaṃ saṃkṣepa iti kathyate
gāmbhīryaṃ vistaraḥ saukṣmyamarthavyaktistathaiva ca
prauḍhiruktiḥ samādhiśca preyaḥ saṃkṣepa ityapi
evaṃ nava guṇā ārthā anye śabdaguṇā matāḥ
ojaḥ prauḍhirudāratvaṃ mādhuryaṃ bhāvukaṃ gatiḥ
saṃkṣepaśceti saptaite guṇāḥ syū racanāsthitāḥ
grāmyatvadoṣābhāvānsā kāntirnaiva vibhidyate
saṃmitatvaṃ tvapūrṇatvadoṣābhāvānna bhidyate
udāttatvaṃ cānucitārthatvābhāvānna bhidyate
arthavyaktistu sākāṅkṣatvābhāvānnātiricyate
sauśabdyaṃ cyutasaṃskāratvābhāvānna pṛthagbhavet
aurjityaṃ tu visaṃbandhitvābhāvato nātiricyate
patatprakarṣatābhāvātsamatā na vibhidyate
aślīlatārthadoṣasyābhāvāduktirna bhidyate
paruṣasyārthadoṣasyābhāvātpreyo na bhidyate
bhagnaprakramatābhāvādrītistu na pṛthagbhavet
samādhirartharūpatvātkāvyarūpaṃ guṇo na saḥ
prasādaḥ padasaukaryādakliṣṭatvānna bhidyate
śleṣaḥ kaṭuvisaṃdhitvābhāvato nātiricyate
citrārthatvātsaukṣmyaguṇastvarthacitrānna bhidyate
vistarākhyaḥ kāvyaliṅgālaṃkārānnātiricyate
saukumāryaṃ śrutikaṭutvābhāvānnātiricyate
gāmbhīryaṃ hyarthaśatayutyutthadhvanito nātiricyate
śṛṅgāre karuṇe cāpi mādhuryaṃ syādviśeṣataḥ
udāratvaujasī prokte vīre bībhatsaraudrayoḥ
ojoguṇastu kathitaḥ śṛṅgāre'pyadbhute kvacit
anye caturguṇāḥ sarvaraseṣvapi yathocitam
vastutastu mate'pyeṣāṃ guṇānāṃ ghaṭanā sthiteḥ
samādhisaukṣmyagāmbhīryavistarāḥ syurguṇā dhruvam
Linked texts (5)
- Mandāramarandacampū — Kṛṣṇanātha 1600, Sanskrit
- Mandāramarda — Kṛṣṇamiśra, Sanskrit
- Mandāramaganda — Kṛṣṇamiśra, Sanskrit
- Nanjarājayaśobhūṣaṇa — Nṛsiṃha 1714, Sanskrit
- Nañjarājayaśobhūshaṇa — Narasiṃhakavi, Sanskrit