The Deeds of King Vikramāṅka 1.14

1.14

prāptamapyanayapaṅkaśaṅkitastadvalaṃ na sahasā jaghāna saḥ . apratakryabhujavīryaśālinaḥ saṅkaṭe'pyagahanāstathāvidhāḥ .. (5-6) ityatroktameva . purataḥ pṛṣṭhataśca samāgatayovipakṣasainyayoḥ saḥ svadhṛtimava
lambitavān .
. nigūr̤habhāvo yathā
kīdaśī śaśimukhī bhavediti spṛśyate sma hṛdaye sa cintayā . kāmukeṣu miṣamātramīkṣate nityakuṇḍalitakārmukaḥ smaraḥ .. (5-48)
tayāpi
abravīcca manasaḥ prasannatāṃ dantakātibhirudīrayanniva . oṣṭhapṛṣṭhaluṭhitasmitāñcalaḥ kuntalīnayanapūrṇacandramāḥ . (5-59)
ityātrā'sya nigūḍhabhāvavatvaṃ suspaṣṭameva .
atraitihāsikatatvasaṃrakṣaṇaparā ḍā0 būhvarādayo vipaścidvarā vipravadanti'mahākavinā bilhaṇena svakṛtāvaitihāsika tathyaṃ vitathīkṛtamiti' . vastutastvetaddūṣaṇamāpātata eva pratibhāti na tattvadṛṣṭayā . prakṛtakṛtiritihāsamūlā'pi kāvyameva netihāsaḥ . atra kavinā prādhānyena prakāśanīyaṃ kavitvameva, na tvitihāsatattvam . yattvatretihāsatattvaṃ prakāśitaṃ tadānuṣaṅgikatvena na pradhānatvena . kalpanākānanasañcaraṇaparāṇāmetādṛśānāmeva kavīnāṃ kṛtimudiśya—
apāre kāvyasaṃsāre kavireva prajāpatiḥ . yathāsmai rocate viśvaṃ tatheda parivartate . śṛṅgārī cetkaviḥ kāvye jātaṃ rasamayaṃ jagat . sa cetkavirvītarāgonīrasaṃ vyaktameva tat .. (agnipurāṇo)
etādṛśyuktiḥ samajani . kiṃ bahunā, mahākavīnāmetādṛśāṃ kṛte svanāyakasya maryādāsaṃrakṣaṇārthamālaṅkārikaiḥ sudhībhiḥ stokarūpā svatantratā'pi pradattā . yathā -sā sāhitpadārpaṇe
yatsyādanucitaṃ vṛttaṃ nāyakasya rasasya vā . viruddha tatparityājyamanyathā vā prakalpayet. iti .