Treasury of Narratives (Caturviṃśatiprabandha) 17.1
Prabandhakośa 17.1
- Language
- Sanskrit
17.1
19. atha vatsarājodayanaprabandhaḥ
10 § 103) pūrvasyāṃ vatso janapadaḥ| tatra kauśāmbī pūḥ| śrīṛṣabhavaṃśyaśāntanu-vicitravīrya-pāṇḍuarjuna-abhimanyu-parīkṣita-janamejayakule sahasrānīko rājā | tatputraḥ śatānīkaḥ | tasya patnī
mahāsatī ceṭakarājanandinī mṛgākṣī mṛgāvatī nāma | tayornandana udayanaḥ, yaḥ kila nādasamudro
vikhyātaḥ| yo 3gītaśaktyā ujjāyinyāṃ analagirībhaṃ vindhyābhimukhaṃ gacchantaṃ punarālāne niveśya
caṇḍapradyotarājyamadyotayat | sa sukhena rājyaṃ śāsti | yauvanastho bhogī kalāsakto dhīraḥ
15 lalito nāyakaḥ
§ 104) itaśca pātāle krauñcaharaṇaṃ nāma pattanam | tatra vāsukiḥ sarparājaḥ śveto nīlasarojalāñchitaphaṇaḥ | tasya nāmaladevī nāma dayitā | vipulo deśaḥ | takṣako nāma tasya pratīhāro viṣamādevīpriyaḥ | yasya phaṇāmaṇḍape trayodaśabhārakoṭyo viṣasya vasantīti śrutiḥ | vāsukeḥ putrī
divyararūpā kanī vasudattirnāma | tasyāḥ sakhyaścaturdaśa | tadyathā–dhārū 1, vārū 2, campakasenā 3,
20 vasantavallī 4, mohamāyā 5, madanamūrcchā 6, rambhā 7, vimalānanā 8, tārā 9, sārā 10,
candanavallī 11, lakṣmī 12, līlāvatī 13, kalāvatī 14 | sā tābhiḥ saha vīṇāmṛdaṅgavaṃśasrūphrādibhiḥ krīḍati | ekadā tāsāṃ madhyādekayā uktam–svāmini ! vasudattike ! ahaṃ svaparicchadā sabrīcī naraloke kauśāmbyāṃ divyarūpaṃ mahodyānaṃ krīḍitumagām | dṛṣṭā tatra bakulavicakiladamanakacampakavirahakādidrumāṇāṃ sāraṇīnāṃ drumālavālānāṃ vāṭīkodṛsya śrīḥ | yadi svāminī
25 tatkeliṃ kāmyati, tadā tatra pādamavadhārayatu | idaṃ śrutvā sā vasudattikā tābhiḥ sarvābhiḥ sahecchāsiddhyā sahasā tadvanaṃ jagamuṣī4| tatra keliṃ kurvanti tāḥ, kusumāni cinvanti, taiḥ karaṇḍān
pūrayanti, dhammillānuttaṃsayanti, hārān sārān racayanti | evaṃ khelantīnāṃ tāsāṃ vane kokilakulakalaravakalaḥ kolāhala uccalitaḥ | tadā''karṇanādudyānapālaka etya tā adrākṣīt | ahorūpamaho kharo'ho prabheti visiṣmiye5 | bhaktyā śrīudayanaṃ tāḥ samālokitumāhvātumagamat
30 udayano'pi kutūhalādalpaparicchado vanamagāt | vasudattiṃ sasakhīkāmālokiṣṭa | adhyāsīdha[ manojanmanaḥ mahāvyādheḥ paramarasāyanametat | asyāḥ rūpasampat jihvābhiḥ koṭibhiḥ tābhirvarṇayitumaśakyā |]
207. asyāḥ sargavidhau prajāpatirabhūccandro nu kāntipradaḥ, śṛṅgāraikarasaḥ svayaṃ nu madano māso nu puṣpākaraḥ
vedābhyāsajaḍaḥ kathaṃ nu viṣayavyāvṛttakautūhalo, nirmātuṃ prabhavenmanoharamidaṃ rūpaṃ purāṇo muniḥ