Meghadautya 17
Meghadautya 17
- Language
- Sanskrit
17.1
dṛṣṭātasmin cakitahariṇī sāpi suptaṃ kirātaṃ
yastivyastā priyamṛgapateḥ kāyakaṇḍūyanāya
bāṇakṣepāt bhavati virataḥ svapriyāyāḥ prabuddhaḥ
sparśāṃnugbho hariṇamithunaṃ sajyacāpaḥ kirātaḥ ||48
17.2
sāndraṃ meghaṃ bhajati capalā tatra gambhīra-ghoṣaiḥ
hyāśrākāśaṃ calati viyati drāk balākāvalirvvā
śūnyodvegā pulakitaśukaṃ sevate śārikā vā
nṛtyārambhaṃ saha sṛjanayā vā mayūraḥ karoti ||48
17.3
tasminnadrau pivati madhuvā cāru-puṣpaikapātre
sastrīkaḥsan sukhi madhukaraḥ puṣpakuñje'ti guñjan
puṣpakṣepai rnavatakavaraṃ sevate vallarī vā
tattaddṛṣṭvā dharati tu kathaṃ jīvanañcāryyaputraḥ ||48
17.50
viśeṣakam
udyogī yaḥ sa iha labhate padminīlakṣmalakṣmīṃ
utsāhī yaḥ sa iha labhate padminī-saṅgavāṇīm
labdhvā bhāryyāṃ sukṛtivibhavāṃ padminīṃ dṛṣṭvāsthitāntat
lakṣmīṃ vāṇīṃ sa iha labhate yaḥ kṛtī viṣṇukalpaḥ
17.51
pūjyaṃ rāmaṃ janakatanayā padmamavata siṣeve
āsīt rāmaḥ surasamasukho tatra nirvvāsito'pi
dūrasthāhaṃ vada ghana kathañcāryya-putrannuseve
sthitvā tasmin dharati tu kathaṃ jīvanañcāryyaputraḥ
17.52
guñjan kuñje pivati madhu vā puṣpajaṃ tatra bhṛṅgaḥ
prātaḥ sūryya-prakaṭita-javā-rāgaraktābhanetraḥ
kelāmotko bhavati gahane kokilastyakta-gītaḥ
āścaryyaṃ hā bhavati tu śiro-ghūrṇanaṃ tatra patyuḥ
17.53
kaṣṭaṃ matvā jalada viṣamaṃ tasya nirvvāsitasya
pāṣāṇo'pi dravati taṭinī sṛjyate tena tīvrā
vajrasyāpi jvalati hṛdayaṃ medinī kampate ca
mātraṃ nātra dravati kaṭhinaṃ rājarājasya cittam
17.55
agrāhyāntaṃ paraparuditaṃ ye na jānanti duḥkhaṃ
yo rājā sa stavana-vadhiro bhikṣuko hīnaśaktiḥ
anye sarvve svasukhanihatāḥ svārthacintātimagnāḥ
duḥkhaṃ kovā vada mama haret ko mahātmā kṛpāluḥ
17.55-2
kliṣṭān dīnān prati bhavati ya stattvadarśī kṛpāluḥ
sarvvākāṅkṣāṃ jhaṭiti labhate brahmasrastāṃ kṛpāṃ saḥ
hṛddraurbalyaṃ nahi nahi kṛpā yāsti śaktipradātrī
kasmānlokā vigata karuṇā ruddhakarṇā bhavanti
17.56
śauryyaṃ divyaṃ vasati hṛdaye tasya nirvvāsitasya
saundaryyaṃvā sphurati kimaho hṛdgatāmūlyaśauryyāt
krītaṃ dhairyyaṃ kimatha na gire raśruratnesu tena
uccaṃ kintat praṇayihṛdayaṃ rāmagiryyākhyamānna
17.57
kharvvīkurvvan acalaśikharān tuṅgaśṛṅge niṣannaḥ
kṣudrīkurvvan drumaparikarā nunnatadyānddhadhānānū
uttamāśru prapatananavotthānakālāntarāle
paśyatyārāt namati tu nabho rāmagiryyāṅghrimaṃsaḥ
17.58
tatsānnidhyaṃ vrajati sahasā vyāghrabhītiḥ kuraṅgaḥ
tasyāśvāśā dabhinayati vā vaśyatāntu praśāntām
dhīmānverī varamiha bhave sarvvathaiva śaraṇyaḥ
bhagḍātmīyo jagati niyataṃ sarvvathā varjjanīyaḥ
17.59
mārjāratvaṃ bhajati ca vṛka stasya dṛṣṭiprabhāvāt
tadbhrakṣepān vanapaśuvadhāśaktahastiḥ kirātaḥ
śaśvattṛṣṇanto bhavati gahane bāṇanikṣepahastarāḥ
smātsāmarthyaṃ niyatasukhadaṃ duḥkhadaṃ durbalatvam
17.60
tasminnadrau bhajati sa vibhuṃ buddhikāyecca vācā
buddhiṃ yo naḥ svaya miha dau khoyakāruṇyajātām
ekonalakṣyo bhavati bhuvane yo narāṇāṃ varāṇāṃ
trailokyasya priyataramaho nāsti cānyat hi yasmāt
17.61
rāmatvaṃ kiṃ bhuvanaviditaṃ nārjjitaṃ tena patyā
yadammārthaṃ vasati sa bhṛśaṃ rāmagiryyāśrameṣu
yenatyaktāḥ kuśanalavasutā ehi vaidehi vācā
devatvantat-karatalagrataṃ yaḥ svadeśānurāgī
17.62
yaḥ paryyaṅke rajataracite snigdhavaidūryya-yukte
ramye rātrau taruṇavaṇitaḥ suptapārāvatāyām
harṣātphullo vividhaviṣayān protidān megha jalpan
cāśete prāk vimalaśayane dugdhapheṇātiśubhre