Meghadautya 28
Meghadautya 28
- Language
- Sanskrit
28.1
lakṣmīdevī sannaddhaya tava khyātipuṣpai : prayatnāt
āsīttāvat samabhilaṣitā granthituṃ kaṇṭhahāram
āsīddṛṣṭvā cakitamati cchidraśūnyāni tāni
cikṣepa syu rvvipulagagane tāni nakṣatra-rupaiḥ ||109
28.2
teṣāṃ madhye khalu vikasita candrarupeṇa caikaṃ
lakṣmīyuktā bhavati dharaṇī haimataccandrikāḍhyā
ekokāle yadi vikasitaṃ drāgbhavettat samastaṃ
lakṣmīmagnā tadahaha bhavet candraśobhāprabhāyām ||109
28.1-2
yugmakam
yakṣāḥ kṣamyāḥ pracura karadā ste prajā rājabhaktāḥ
karttavyaṃ kiṃ vada dhanapate yakṣanirvāsanantat
kṣudro doṣo na bhavati na tat kṣamyadoṣaṃ kṣamasva
sastrīkāṇā mucita matha kiṃ deva nirvāsanantat ||110
28.3
tvadbhāryā kiṃ na tava virahe syādya jñānaśūnyā
śamyā vā kiṃ na mama virahe śaktihīnā vilīnā
jyotsnā vā kiṃ na vidhuvirahe hīnadīptirviluptā
yakṣābhāve dharati tu kathaṃ jīvanaṃ yakṣabhāryā || 110,2
vyāmā vāmāḥ prati yadi kadā ko'pi matryaṃ karoti
atyācāraṃ prabalamahitaṃ vā pamāna-prayogam
akṣamyantat na khalu sahate deva sarvvaṃsahāpi
grāhyā stetat-vinayavihitāḥ prāyenā yakṣabhāryyaḥ || 110
28.1111
viśeṣakam
prītyānītyā yadi na phalati prārthanā te phalantat
nirbhīkaḥsan kurubahuvidhaṃ bhartsanaṃ jñānadantam
dhūlī sṛṣṭā kujana iva sā skandhamārohatīha
ghṛṣṭogrāvā patati caraṇe bhartsato'pīva sādhūḥ
28.1112
saṃyuktāstai rapi mṛduguṇe rpādavinyastahastā
stauṇābāṇā ivabhuvi na cā vaṃsajā marmahāḥ kim
saṃyuktāste rapi mṛduguṇaiḥ skandhavinyastahastāḥ
namrāścāpā iva bhuvi na sat-vaṃśajāḥ kiṃ bhavanti
28.1113
aiśvaryāndho'pitu dhanapati rdivyadevo'sti nānyaḥ
sādhutvantat-prakṛtirathatat-mūrkhatā khopasargaḥ
dharmāḍhyānā sucitavacane pratyayaḥsyāt surāṇāṃ
nirbhīkaḥ san kuru bahuvidhaṃ bhartṛ mane nāsmi bhītā
28.1114
bhrānto'pyasmin satu dhanapatiḥ rājarājī'sti nānyaḥ
vṛttistasya svajana-sadṛśa-svaprajā rañjane hi
nānyā gaṇyā jaladhara vayaṃ rājabhaktāḥ prajāhi
bhāvāḥ sarvve hṛdayanihitā megha tasmai nivedyāḥ
28.1115
kalāpakam
svāmī metat-tridiva-vidito yakṣavaṃśāvataṃsaḥ
nānyāhantat-suvidita-mahādeva-vaṃśodbhavāhi
ārādhyā me ghana bhagavatī darpahā duskṛtānāṃ
bhītāhaṃ kiṃ tava tu purato hṛdkavāṭaṃ visṛktum
28.5
astrāñjātaṃ bhayamamucitaṃ vīravaṃse'smadīye
luptaṃ śabdaṃ bhayamiti sadā vīravaṃśābhidhāne
yadbhāvet tat bhuvi tu bhavitā karmma saṃsādhanīyaṃ
karmmanyasmin na tu katiphale svādhikāro janānām ||111
28.6
paṇḍāhīno jagati na sa kiṃ yo mimāṃsā-vimūḍhaḥ
śaṅkāgrasto jar̤aiva sadā hanta sandigdhacittaḥ
bhrāntaḥ karmā varamapi kadā karmmināṃ vā variṣṭhaḥ
niskarmā yaḥ sa viphalagatiḥ saṃśayo nātra kañcit ||111