Karnamritaprapa (Bhatta Someshvara) 3
Karṇāmṛtaprapā (Bhaṭṭa Someśvara) 3
- Language
- Sanskrit
Contents
- 3.32 — 1 part
3.1
saṃsārasthitivarṇanā
aho ! saṃsārakārāntarmāyānigaḍidātmanām
jāyate jātu jantūnāṃ na kathañcana nirvṛtiḥ
3.2
kecid dyumnāya dhāvanti pradyumnāya ca kecana
nodyuṅkte ko'pi dharmāya sarvābhipretahetave
3.3
modamāno'ntarātmaiva sākṣī yatkarma śarmaṇe
tamapyupekṣate dharmamaho ! mūḍhamanā janaḥ
3.4
yasmin sannihite vahni-viṣādyāḥ prabhavanti na
dharmādapyaparastasmāt kaḥ śaraṇyaḥ śarīriṇām ?
3.5
dharmasiddhau dhruvā siddhirdhumna-pradyumnayorapi
dugdhopalambhe sulabhā sampattirdadhi-sarpiṣoḥ
3.6
uccairgarve samāropya naraṃ śrīrāśu naśyati
dauḥsthyadattāvalambo'tha sa tasmādavarohati
3.7
jitaṃ lakṣmi ! tvayā yasyai janastamapi sevate
dhanaṃ nikārapūrvaṃ yat pradatte pretanāthavat
3.8
dhanasyādharmalabdhasya mugdho lābhena tuṣyati
sukṛtasya durāpasya na tu hānimavekṣate
3.9
āsādyate yayā svargaḥ śriyā sanmārgadattayā
tyaktvā tāmapyadharmeṇa mūrkhāḥ krīṇanti duṣkṛtim
3.10
svayamutpāditāṃ lakṣmīṃ putrīmiva manīṣiṇaḥ
dattvā pātrāya taddānaphalamevopabhuñjate
3.11
pitrādyairupabhuktā yā putrādyairapi bhokṣyate
kāmayante na tāṃ santo grāmaveśyāmiva śriyam
3.12
taskarairvā durīśairvā hṛtaṃ saṃsahate dhanam
kadaryo naiva satkārye kalpayatyalpamapyadaḥ
3.13
andhā eva dhanāndhāḥ syuriti tathyaṃ tathāhi ye
anyoktenādhvanā gacchantyanyahastāvalambinaḥ
3.14
dhanī dhanātyaye jāte dūraṃ duḥkhena dūyate
dīpahastaḥ pradīpe'ste tamasā bādhyate'dhikam
3.15
ādāveva vikāraṃ yaḥ pradarśayati dehinām
bhavocchedaikabhāvebhyo vibhavaḥ khādyate sa kim ?
3.16
na saṃsārasya vairasyamidaṃ vetti jaḍo janaḥ
yat sukhaṃ sa sukhābhāso yad duḥkhaṃ duḥkhameva tat
3.17
ramayanti manastāvad bhāvāḥ saṃsārasambhavāḥ
yāvanna śrūyate sāśrulokapūtkārakāhalā
3.18
aho ! dehabhṛtāṃ mohaḥ prarohati mahānayam
yadete sukhamicchanti viṣayairduḥkhahetubhiḥ
3.19
chattracchāyācchalenāmī dhātrā cakre niveśitāḥ
bhramanto'pi svamātmānaṃ manvate sthiramīśvarāḥ
3.20
madāndhāste paraṃ lokaṃ kathaṃ paśyantu bhūbhujaḥ
tamomaṇḍalamadhyasthāśchattracchāyācchalena ye
3.21
sukhaṃ viṣayaseveti saktāstatraiva jantavaḥ
yaḥ pramodastu tattyāgāt tadāsvādaḥ kvacid yadi
3.22
avaśyaṃ naśvare dehe durddame ca yame dviṣi
hāsyamāsyād viniryāti yat puṃsāmidamadbhutam
3.23
kālena śaunikeneva nīyamāno janaḥ paśuḥ
kṣipatyeṣa dhigāsanne mukhaṃ viṣayaśādvale
3.24
kāyaḥ karmakaro'yaṃ tannātra kāryā'tilālanā
bhṛtimātrocito hyeṣa prapuṣṭo vivikīrṣate
3.25
prayojakānyakāryeṣu naśyantyāśu mahāpadi
durmitrāṇīva khānyeva bandhubuddhiradhīmatām
3.26
yo'yaṃ jīvitabhūteṣu snehagranthiḥ sutādiṣu
vibhāgāvasare puṃsāṃ vyaktaḥ so'pi bhaviṣyati
3.27
duḥkhāmirvā kharāgnirvā krodhāgnirvā hṛdi jvalan
na hanta śāntimāyāti dehināmavivekinām
3.28
avidyāmeva sevante hanta ! vidyāṃ vyudasya ye
te dūtyāmanurajyante varārohāvihāyinaḥ
3.29
taṭasthaḥ prekṣate yogī jagadasmin bhavārṇave
majjanonmajjane kurvad duṣkṛtaiḥ sukṛtairnijaiḥ
3.30
viṣayāmiṣamutsṛjya daṇḍamādāya ye sthitāḥ
saṃsārasārameyo'sau bibhyat tebhyaḥ palāyate
3.31
satyaṃ saṃsṛtigarteyaṃ duḥkhaiḥ pūrṇā nirantaram
yatastadvyatirekeṇa nānyat kiñcidihāpyate
3.32
vidhau vidhyati srodhe varma dharmaḥ śarīriṇām
sa eva kevalaṃ tasmādasmākaṃ jāyatāṃ gatiḥ
3.32.p1.113
dṛpyadbhujāḥ kṣitibhujaḥ śriyamarjayanti
nītyā samunnayati mantrijanaḥ punastām
ratnāvalīṃ jaladhayo janayanti kintu
saṃskāramatra maṇikāragaṇaḥ karoti || 2, 113
3.32.p1.63
vidyudañcalacalācalāṃ śriyaṃ sanniveśya saciveṣu sādhuṣu
saṃprahārabharasaṃbhṛtaśramāḥ śerate sukhamamī kṣamābhujaḥ || 3, 63
3.32.p1.68
saprasādavadanasya bhūpateryatra yatra vilasanti dṛṣṭayaḥ
tatra tatra śucitā kulīnatā dakṣatā subhagatā ca gacchati || 3, 68
3.32.p1.69
jāyate jaladavṛndavṛṣṭibhiḥ śākhināṃ saphalatā śanaiḥ śanaiḥ
tuṣyatāṃ kṣitibhṛtāṃ tu dṛṣṭibhistat kṣaṇādapi nṛṇāṃ phalodayaḥ || 3, 69
3.32.p1.70
nāsti tīrthamiha pārthivāt paraṃ yanmukhāmbujavilokanādapi
naśyati drutamapāyapātakaṃ saṃpadeti ca samīhitā satām || 3, 70
3.32.p1.64
yena kena ca sudharmakarmaṇā bhūtale'tra sulabhā vibhūtayaḥ
durlabhāni sukṛtāni tāni yairlabhyate puruṣaratnamuttamam || 3, 64
3.32.p1.75
na sarvathā kaścana lobhavarjitaḥ karoti sevāmanuvāsaraṃ vibhoḥ
tathāpi kāryaḥ sa tathā manīṣibhiḥ paratra bādhā na yathā'tra
vācyatā || 3, 75
3.32.p1.30
balinā'pyariṇā raṇapravṛttau subhaṭānāṃ hi padāni sammukhāni
vimṛśan bahuśo'pi sandihāno na jano niścinute sthitiṃ gatiṃ vā
jaladhirvigatairupāyataiḥ syānnahi bhidyodbhavajalaiḥ kṣayī cayī vā
asaktamāsaktamabhīpsite'rthe kālātipātaṃ nahi vetti cetaḥ
mahātmanāmīhitakāryasiddhau vidhividhatte hi sadānukūlyam
na kevalaṃ svena kṛtārthitena paraiḥ kṛtārthaiḥ kṛtinaḥ kṛtārthāḥ
upakrame puṇyakṛtāṃ kriyāṇāṃ rābhasyamabhyasyati ko na sādhuḥ
svabhāvaśuddhāḥ sudhiyo hi teṣāṃ pāvitryalābhāya tathāpi lobhaḥ
137 dhanaughanatyaye jāte 34 30
3.32.p1.26
138 dharmasiddhau dhruvā siddhiḥ 5 26
3.32.p1.6
136 dhātar ! vijñapayāmi 42 6
3.32.p1.32
140 na kevalaṃ svena kṛtārthitena 12 32
3.32.p1.10
141 na gaṅge'haṃ tvayi snāto0 82 10
3.32.p1.16
142 nagopānte kānte 152 16
3.32.p1.26_2
143 na taṃ mano vanoddeśaṃ 211 26
3.32.p1.10_2
144 na taddinaṃ yatra navaṃ na duḥkhaṃ 86 10
3.32.p1.10_3
145 na dhyātaḥ kvacidapi pāpinā 83 10
3.32.p1.18
146 na mahe nije'pi mahat 70 ε
147 namastubhyaṃ ceto0 246 18
3.32.p1.2
148 namastubhyaṃ tasyai prakṛticapale ! 14 2
3.32.p1.30_2
146 na saṃsārasya vairasyam 16 30
3.32.p1.32_2
150 na sarvathā kañcana 6 32
3.32.p1.27
151 navābhraśaracandraistu 1 27
3.32.p1.32_3
152 nāsti tīrthamiha pārthivāt 4 32
3.32.p1.28
153 nidānaṃ nātra paśyāmi 8 28
3.32.p1.6_2
154 nītāḥ ṛtau ye paśavaḥ śavatvaṃ 41 6
3.32.p1.21
155 netre nimīlya katicit 171 21
3.32.p1.16_2
156 parābhūterebhiḥ 151 16
3.32.p1.8
157 parihṛtimarhati dūrāt 60 8
3.32.p1.17
158 pātheyamasti pānthaḥ 156 17
3.32.p1.18_2
156 prakaṭayati hṛdayadāhaṃ 144 18
3.32.p1.18_3
160 prapañcaḥ pañceṣoḥ 148 18
3.32.p1.31
161 prayojakānyakāryeṣu 25 31
3.32.p1.30_3
162 pitrādyairupabhuktā yā 11 30
3.32.p1.8_2
163 pī(pe?)ṣaṇīpramukhāḥ 56 8
3.32.p1.6_3
164 puṇyamaho mahadeṣāṃ 44 6
3.32.p1.17_2
165 punaḥ phalantyastaphalā 136 17
3.32.p1.10_4
166 pṛthivyāṃ dravyāndhāḥ kati na 81 10
3.32.p1.13
167 prāsāde śayanaṃ 103 13
3.32.p1.25
168 badhnāti śrītanayaḥ 204 25
3.32.p1.32_4
166 balinā'pyaraṇā raṇavṛttau 7 32
3.32.p1.23
170 bhavati vidagdhaḥ kimapi 187 23
3.32.p1.24
171 bhavadavadāhopadravabhagnaḥ 165 24
3.32.p1.6_4
172 bhāgyāni tāni bhuvanasya 66 6
3.32.p1.p43
22. kāvyaprakāśasaketa, bhāga 2 bhaṭṭasomeśvarakṛta, sampā0-śrīrasikalāla cho0 pārīkha,
mūlya-8.25
23. vasturatnakoṣa, ajñātakartṛka, sampā0-ḍaॉ0 priyavālā śāha | mūlya-4-00
24. daśakaṇṭhavadham, paṃ0 durgāprasādadvivedikṛta, sampā0-paṃ0 śrīgaṅgādhara dvivedī
mūlya-4.00
25. śrī bhuvaneśvarīmahāstotram, sabhāṣya, pṛthvīdharācāryaviracita, kavi padmanābhakṛta, bhāṣyasahita pūjāpañcāṅgādisaṃvelita | sampā0-paṃ. śrīgopālanārāyaṇa bahurā | mūlya-3.75
26. ratnaparīkṣādi-sapta grantha-saṃgraha, ṭhakkura pheru viracita, saṃśodhaka--padmaśrī muni jinavijaya, purātattvācārya | mūlya-6.25
27. svayaṃbhūcchanda, mahākavi svayaṃbhūkṛta, sampā0 pro0 eca. ḍī. velaṇakara | vistṛta bhūmikā
(aṃgrejī meṃ) evaṃ pariśiṣṭādi sahita mūlya-7.75
28. vṛttajātisamuccaya kavi virahāṅka racita, ,, ,, ,, mūlya-5.25
26. kavidarpaṇa, ajñātakartṛka, ,, ,, ,, mūlya-6.00
30. karṇāmṛtaprapā, bhaṭṭa someśvara kṛta sampā0-padmaśrī muni jinavijaya | mūlya-2.25
2. rājasthānī aura hindī
31. kānhaḍadeprabandha, mahākavi padmanābhaviracita, sampā0-pro0 ke.bī. vyāsa, ema. e.
mūlya-12.25
32. dayāmaḷāṃ-rāsā, kavivara jāna-racita, sampā0-ḍaॉ. daśaratha śarmā aura śrīagaracanda
nāhaṭā | mūlya-4.75
33. lāṃvā-rāsā, cāraṇa kaviyā gopāladānaviracita, sampā0-śrīmahatāvacanda khārer̤a
mūlya-3.75
34. bāṃkīdāsarī khyāta, kavirājā bāṃkīdāsaracita, sampā0-śrīnarottamadāsa svāmī,
ema. e., vidyāmahodadhi | mūlya-5.50
35. rājasthānī sāhityasaṃgraha, bhāga 1, sampā0-śrīnarottamadāsa svāmī, ema.e. | mūlya-2.25
36. rājasthānī sāhityasaṃgraha, bhāga 2, sampā0-śrīpuruṣottamalāla menāriyā, ema. e.,
sāhityaratna | mūlya-2.75
37. kavīndra kalpalatā, kavīndrācārya sarasvatīviracita, sampā0-śrīmatī rānī lakṣmīkumārī cūṃr̤āvata | mūlya-2.00
38. jugalavilāsa, mahārāja pṛthvīsiṃhakṛta, sampā0-śrīmatī rānī lakṣmīkumārī cūṃr̤āvata
mūlya-1.75
36. bhagatamāḷa, brahmadāsajī cāraṇa kṛta, sampā0-śrī udairājajī ujjvala | mūlya-1.75
40. rājasthāna purātattva mandirake hastalikhita graṃthoṃkī sūcī, bhāga 1 | mūlya-7.50
41. rājasthāna prācyavidyā pratiṣṭhānake hastalikhita granthoṃkī sūcī, bhāga 2 | mūlya-12.00
42. muṃhatā naiṇasīrī khyāta, bhāga 1, muṃhatā naiṇasīkṛta, sampā0-śrībadrīprasāda sākariyā
mūlya-8.50
43. ,, ,, ,, ,, 2, ,, ,, ,, mūlya-6.50
44. raghuvarajasaprakāsa, kisanājī āḍhākṛta, sampā0-śrī sītārāma lālasa | mūlya-8.25
45. rājasthānī hastalikhita grantha-sūcī, bhāga 1 saṃ. padmaśrī muni śrījinavijaya | mūlya-4.50
46. rājasthānī hastalikhita grantha-sūcī, bhāga 2- sampā0-śrī puruṣottamalāla menāriyā
ema.e., sāhityaratna | mūlya-2.75
47. vīravāṃṇa, ḍhār̤hī bādarakṛta, sampā0-śrīmatī rānī lakṣmīkumārī cūṃr̤āvata | mūlya-4.50
48. sva0 purohita harinārāyaṇajī vidyābhūṣaṇa-grantha-saṃgraha-sūcī, sampā0-śrīgopāla nārāyaṇa
bahurā, ema. e. aura śrīlakṣmīnārāyaṇa gosvāmī, dīkṣita | mūlya-6.25
46. sūrajaprakāsa, bhāga 1-kaviyā karaṇīdānajī kṛta, sampā0-śrī sītārāma lālasa
mūlya-8.00
50. ,, ,, 2 ,, ,, ,, ,, mūlya-6.50
51. nehataraṃga, rāvarājā budhasiṃha kṛta - sampā ḍā gamapramāda dādhīca ema.e. mūlya-4.00
52 matsyapradeśa kī hindī-sāhitya ko dena pro. motīlāla gupta,ema.e.,pī-eca.ḍī. mūlya-7.00
53. vasantavilāsa phāgu, ajñātakartṛka, sampā0-śrī ema. sī. modī | mūlya-5.50
Linked texts (3)
- Karṇāmṛtaprapā (Someśvaradeva) — Someśvaradeva, Sanskrit
- Kīrtikaumudī — Someśvaradeva, Sanskrit
- Prabandhakośa — Rājaśekhara Sūri, Sanskrit