Gita Govinda 14
Rasikapriyā 14
- Language
- Sanskrit
14.1
purīmiva pālayatākhilabhuvaṃ kumbhanareśo natvā śivam | gāyati dhātu rasikāmṛtaṃ jayadevoditaṃ mātau vṛttam || idānīṃ sakhīnivedito mādhavastadabhimukhībhūya tadānanāya sakhīṃ prahitavān || ahamiti | setyadhyāhāryam | yā pūrve prahitā rādhayā sakhī saiva svayameva punā rādhāmetya vakṣyamāṇaṃ jagāda | kiṃbhūtā sakhī | madhuripuṇā iti niyuktā ityādiṣṭā | itīti kim | ahamiha yamunākuñje nivasāmi | yāvadāgamiṣyati tāvatpratīkṣāṃ kariṣya iti tvaṃ yāhi maddvacanena rādhāmanunaya | anunīya ca ānayethāḥ | puṣpitāgrāvṛttam |
tadeva vakṣyamāṇamāha || atrābhisārikā nāyikā varṇanīyā—‘saṃskṛtātprākṛtamiṣṭaṃ tato'pabhraṃśabhāṣaṇam| tataḥ priyatarā veśyā sarvataścābhisārikā’ iti bharataḥ || tallakṣaṇaṃ bharate—‘lajjāṃ hitvā samākṛṣṭā yauvanena vrajettu yā | abhisāragataṃ kāntaṃ kīrtitā sābhisārikā’ || atra pūrve dhruvaḥ | tava virahe iti dhruvaḥ | atha padāni | vahatīti | kva sati | madanamupanidhāya madanasya spṛhāmutpādya malayasamīre vahati sati | punaḥ kva sati | virahihṛdayadalanāya
api ca | dahatīti | śiśiramayūkhe himaraśmau dahati sati maraṇamanukaroti mṛtakalpā bhavati | tata evaṃ madanaviśikhe patati sati vikalataro'tiśayena vikalaḥ sannatīva vilapati |
14.4
api ca | bhaṇatīti | kavijayadeve bhaṇati sati virahavilasitena viyogavilāsena rabhasavibhava utsāhasaṃpanne manasi | arthāttava sukṛtena harirudayaṃ prāpnotu
14.5
kusumanikare sphuṭati sati vikasati sati |
2 || api ca | dhvanatīti | madhupasamūhe dhvanati sati śravaṇamapidadhāti ācchādayati | niśi niśi pratirātrau manasi kalitavirahe sati jhaṭiti rujaṃ pīḍāmupayāti prāpnoti |
3|| api ca | vasatīti | vipinavitāne vanavistāre caṇḍaviṣakalpe vane vasati saṃtiṣṭhate | tvadviraheṇa lalitaṃ manoharamapi dhāma tyajati | punaḥ kiṃ karoti | dharaṇiśayane tava nāma kṛtvā paridevanaṃ karoti |
Linked texts (1)
- Gītagovinda — Jayadeva, Sanskrit