Pramāṇa · Search · About · API

Gita Govinda 14

Commentary of Mānāṅka 14

Language
Sanskrit

14.1

athānantaraṃ yā prasthāpitā sakhī tato gatvā tāṃ rādhāṃ govinde kṛṣṇe samīpaṃ gantumaśaktām asamarthāṃ ciraṃ bahukālaṃ śrīkṛṣṇe'nuraktāṃ yuktaṃ prāha | kimbhūte | manasijamande | manasi jāyata iti manasijo māraḥ tena mandaḥ klāntastasmin | ⁵kiṃ kṛtvā | evaṃguṇaviśiṣṭaṃ rādhikāyāścaritaṃ taccaritam | ⁶guṇakarīrāge | rūpakatāle | paśyati diśītyādi |
he nātha svāmin | he hare śrīkṛṣṇa | rādhā vāsagṛhe sīdati | avasādaṃ prāpnoti | avasādamevopapādayati | rahasi nibhṛte vartamānā sā bhavantaṃ tvāṃ paśyati udvīkṣate | kva | diśi diśi pratidiśamityarthaḥ | kimbhūtaṃ ¹bhavantam | pānaṃ kurvantaṃ pivantam | kāni | tadadharamadhuramadhūni | madhurāṇi madhurānurūpīṇi ca | tasyā rādhikāyāḥ adharaḥ tasya madhuramadhūni tāni | tvadabhisaraṇetyādi |

14.2

tathā tatra vasantī tvadabhisaraṇarabhasena ²tvadāgamanautsukyena kriyanti kati padāni calantī satī patati | tvāṃ prati abhisaraṇaṃ anugamanaṃ tasya rabhasastena yadi kriyanti padāni calantī patati | tarhi kimiti na ³mriyata ityāha | vihitetyādi |

14.3

he kṛṣṇa | iha asmin samaye paraṃ kevalaṃ tava ratikalayā, ratilekhāḥ kalāḥ, tayā jīvati | kimbhūtā | vihitaviśadavisakisalayavalayā | visasya mṛṇālasya kisalayāni | viśadāni śubhrāṇi ca tāni visakisalayāni ca teṣāṃ valayāni vihitāni kṛtāni viśadavisakisalayavalayāni yayā sā tathā | muhuravalokitetyādi |

14.4

he nātha nārāyaṇa ! ⁴punaḥ kimbhūtā sā | madhuripurahamiti bhāvanaśīlā | ⁵madhuripuḥ śrīkṛṣṇaḥ ahameva iti bhāvena śīlaṃ svabhāvo yasyāḥ sā tathā | punaḥ kimbhūtā satī | muhuravalokitamaṇḍanalīlā | muhuḥ punaḥ punaḥ avalokitāni ca tāni maṇḍanāni hārāṅgadādīni ca | teṣu līlā krīḍā yasyāḥ sā tathā | 'muhuḥ punaḥ punaḥ śaśvadabhīkṣṇamasakṛtsamāḥ' ityamaraḥ | anena kiṃ kathitam | hārāṅgadakaṅkaṇamukuṭālaṅkārādinālaṅkṛtaṃ śāṅkhacakragadāpadmadhāriṇaṃ ⁶pītāmbaraṃ
navanīradābhaṃ dhyānayuktyā hṛdayasthanārāyaṇaṃ satatamavalokya ahameva madhuripuriti ayamāśayaḥ| iti matvā kiṃ karotītyāha| tvaritamityādi

14.5

tathā bho kṛṣṇa sā rādhikā māṃ sakhīṃ prati anuvāraṃ vāraṃvāraṃ prativadati| katham| iti| iti katham| hariḥ śrīkṛṣṇaḥ abhisāraṃ saṃketasthānaṃ tvaritaṃ śīghraṃ kathaṃ nopaiti āgacchati matsakāśam| śliṣyatīti

14.6

tathā sā analpaṃ bahutaraṃ timiram andhakāraṃ| śliṣyati āliṅgati| na kevalaṃ śliṣyati cumbati| kimbhūtaṃ timiram| jaladharakalpaṃ nīlameghasannibham| kimiti vitarkeṃ| hariḥ śrīkṛṣṇaḥ upagataḥ samāgata iti buddhyā| bhavatītyādi|

14.7

tathā sā rādhikā vāsakasajjā vāsakasthāne latāgrahe sajjā tatparā ityarthaḥ kṛtaśṛṅgāraveṣā satī vilapati| vilāpaṃ śokaṃ karotītyarthaḥ| na kevalaṃ vilapati roditi ca| rodanaṃ karoti (ca)| kasmin sati| ¹bhavati tvayi sati| kathambhūte| vilambini| kṛtavilambe sati| vilambo nivṛttiḥ ²anāgamanahetuḥ so'syāstīti mantvantīn vilambī| tasmin| ³tadasyāstīti mantvantīn [kātantra |
504|| (taddhita) taditi prathamāntād asyāstīti patasminarthe mantu vantu vin in ityete pratyayā bhavanti|] kimbhūtā sā| vigalitalajjā| vigalitā apagatā lajjā yasyāḥ sā| anena kimuktam| sā rādhikā kāmānukīrṇā samīpasthitasakhīnāṃ lajjāṃ na karotītyarthaḥ| śrījayadevakaverityādi|

Linked texts (1)