Pramāṇa · Search · About · API

Gita Govinda 2

Commentary of Mānāṅka 2

Language
Sanskrit

2.1

he deva he hare tvaṃ jaya jaya | svaśaraṇāgatasakalajanaramaṇa tvaṃ sarvotkṛṣṭatayā vartasva | he śritakamalākucamaṇḍala | śritamāśritaṃ kamalāyāḥ lakṣmyāḥ kucamaṇḍalaṃ kucābhogaḥ yena sa tathā tasya saṃbodhane | he śritakamalākucamaṇḍala | punaḥ kibhūta | he dhṛtakuṇḍala | dhṛtaṃ kuṇḍalaṃ yena sa tathā tasya saṃbodhane | punaḥ kibhūta | he kalitalalitavanamāla | kalitā svīkṛtā lalitā manoharā vanamālā yena sa tathā tasya saṃbodhane | he kalitalalitavanamāla | he hare he deva jaya jaya jayayukto bhava | sarvotkarṣeṇa vartasva |

2.2

kiṃbhūta | he dinamaṇimaṇḍalamaṇḍana | ⁴dinasyāho maṇiḥ sūryaḥ tasya maṇḍalaṃ tad maṇḍayatīti tasya saṃbodhane | punaḥ kiṃbhūta | he bhavakhaṇḍana | ātmabhaktānāṃ sevakānāṃ bhavo janma khaṇḍayatīti tasya saṃbodhane | muktiṃ dadātītyarthaḥ | punaḥ kiṃbhūta | he munijanamānasahaṃsa | munayaśca te janāśca teṣāṃ mānasāni tatra haṃsaḥ tasya saṃbodhane | svacchatayā śuddhabhāvena hṛdayasya mānasasarovarasya śabdacchalena tulyatā | jaya jaya deva hare ⁵pratipadayojaneyamityarthaḥ |
kāliyetyādi—

2.3

kiṃbhūta | kāliyaviṣadharagañjana | kāliyaścāsau viṣadharaśca vyālaḥ | taṃ gañjayatīti tasya saṃbodhanam | punaḥ kiṃbhūta | janarañjana | janaṃ svabhaktaṃ rañjayatīti tasya saṃbodhane | punaḥ kiṃbhūta | yadukulanalanadineśa yadūnāṃ kulaṃ vaṃśaḥ tadeva nalinaṃ tasya dineśaḥ savitā prakāśakaḥ |
madhumuretyādi—

2.4

kiṃbhūta | he madhumuranarakavināśana | madhuśca muraśca narakaśca madhumuranarakāḥ daityaviśeṣāstān vināśayatīti tasya saṃbodhane | punaḥ kiṃbhūta | garuḍāsana | garuḍa eva āsanaṃ yānaṃ yasya tasya saṃbodhanam | punaḥ kiṃbhūta | surakulakeli-nidāna | surāṇāṃ kulaṃ samūhaḥ tasya keliḥ krīḍā tasyāḥ anugrahadvāreṇa nidānam ādikāraṇaṃ tasya saṃbodhane ¹ |
amaletyādi—

2.5

he amalakamaladalalocana | amalaṃ śuddhaṃ yat kamalaṃ tasya dalaṃ tadvallocane yasya tasya saṃbodhane | punaḥ kiṃbhūta | bhavamocana | bhavāt saṃsārānmocayatīti muktiṃ prāpayatīti tasya saṃbodhanam | punaḥ kiṃbhūta | tribhuvanabhavananidhāna | trayāṇāṃ bhuvanānāṃ samāhārastribhuvanaṃ tasya bhavanam utpattiḥ tasya yā² avidyā tayā parikalpitaṃ tasya nidhānam ādhāraḥ tasya saṃbodhanam | athavā tribhuvanameva bhavanamiva bhavanam āśrayaḥ |
janakasutetyādi—

2.6

he janakasutākṛtabhūṣaṇa | janakasya sutā sītā tasyāḥ kṛtaṃ śokanivṛttikādi-bhūṣaṇamalaṅkaraṇaṃ yena sa tathā tasya saṃbodhanam | punaḥ kiṃbhūta | jitadūṣaṇa | jito dūṣaṇo rākṣaso yena sa tathā tasya saṃbodhanam | punaḥ kiṃbhūta | samaraśamitadaśakaṇṭha | samare saṃgrāme śamitaḥ śāntiṃ prāpito daśakaṇṭho rāvaṇo yena sa tathā tasya saṃbodhanam
abhinavetyādi—

2.7

punaḥ kiṃbhūta | abhinavajaladharasundara | abhinavo ¹navīnaścāsau jaladharaśceti tadvat sundaraḥ śyāmaḥ tasya saṃbodhanam | punaḥ kiṃbhūta | dhṛtamandara | amṛtonmathane dhṛtaḥ pṛṣṭhe mandarācalo yena sa tathā tasya saṃbodhanam | punaḥ kiṃbhūta | śrīmukhacandracakora | śriyo lakṣmyā mukhaṃ tadeva candraḥ tasya cakoraḥ tasya saṃbodhanam | cakoro hi candraśmipānaṃ karoti | ayamapi śrīmukhādharapānaṃ ²karotītyarthābhiprāyaḥ |
³śrījayadevetyādi—

2.8

śrījayadevakaveḥ idam ujjvaletyabhiprāyaṃ prakaṭayati ślokaḥ |
⁴padmetyādi—

Linked texts (1)