The Slaying of Śiśupāla 4.53
Sarvaṅkaṣā 4.53
- Language
- Sanskrit
4.53
ramyā iti || yasyāṃ puri yuvāno ramyā ramaṇīyā iti hetoḥ patākāḥ prāptavatīḥ utkṣiptadhvajā ityarthaḥ | anyatra ramyā ityevaṃ patākāḥ prāptavatīḥ prasiddhiṃ gatā ityarthaḥ | patākā vaijayantyāṃ ca saubhāgyeḍarkadhvaje'pi ca | iti hetau prakaraṇe prakārādisamāptiṣvityubhayatrāpi viśvaḥ | viviktā vijanā vimalāśca iti hetoḥ rāgaṃ vardhayantīḥ | viviktau pūtavijanā Nametyubhayatrāpyamaraḥ | namadvalīkāḥ namranīdhrāḥ | valīkanīdhre paṭalaprānta ityamaraḥ | anyatra namantyo valayastrivalyākhyā madhyarekhā yāsāṃ tā na madvalīkāḥ | nadyṛtaśceti kappratyayaḥ | valī madhyamarekhormijīrṇatvaggṛhadāruṣviti vaijayantī | valabhīḥ kūṭāgārāṇi | kūṭāgāraṃ tu valabhītyamaraḥ | vadhūbhiḥ samamasevanta vadhūsahitā asevantetyarthaḥ | atra vadhūnāṃ valabhīnāṃ ca prakṛtānāmeva dharmasādharmyeṇaupamyāvagamātkevalaprakṛtagocarā tulyayogitā na śleṣaḥ | tatra viśeṣyasyāpi śliṣṭatvaniyamāt | yathāhuḥ | prastutānāṃ tathānyeṣāṃ kevalaṃ tulyadharmataḥ | aupamyaṃ gamyate yatra sā matā tulyayogiteti |