Ashirvadashataka 1
Āśīrvādaśataka 1
- Language
- Sanskrit
Contents
- 1.41 — 2 parts
1.4
tattatprāgbhāgadheyodayasadṛśanijāpāṅgavīkṣāviśeṣavyāpāravyaktatattajjanavipuladhanaiśvaryyanaikaprabhedā
mātā paitāmahī sā sakalamunijanotphullahṛtpadmasadmā
padmā padmākṣakāntā nivasatu bhavatāmindirā mandirā'ntaḥ
1.5
vilokayantī niravadyamātmanaḥ padaṃ dhruvaṃ cāvyabhicārisadguṇam
nūnaṃ tapo yasya na manyunirjayo jñānaṃ kvacittacca na saṅgavarjitam | evaṃ
vimṛśyāvyabhicāribhirguṇairvaraṃ nijaikā''śrayatāguṇā''śrayam | vavre
varaṃ sarvaguṇairapekṣitaṃ ramā mukundaṃ nirapekṣamīśvaram
aṅke vinyastapaṅkeruhanayanapadāmbhojasaṃvāhalīlākiñcitkiñcitkarābjadvayacalitakaṇatkaṅkaṇakvāṇaramyā
bhūtānāmādibhūtā nadanaganagaragrāmasīmā'bhirāmā
sarvaṃ sarvaṃsahā vaḥ prathayatu vibhavaṃ komalaśyāmalāṅgī
1.6
acchasvīyāgraputrapratihatasalilodracchadudvelakhelatkallolā''krāntaghorapralayajalanidhiprāptasañcāralīlaḥ
hatvā daityā'dhipaṃ drāgapahṛtanigamaṃ proddhṛtāśeṣavedo
mīnādhīśassa mīnātvagaṇitamahimā hanta dīnāṃ daśāṃ vaḥ
1.7
yoktravyākṛṣṭapṛṣṭhabhramaṇavighaṭitaskandhamanthānaśailagrāvāgrotsṛṣṭakaṇḍūśamanabhavasukhaprāptanistandranidraḥ
udyanniḥśvāsavātoccalitaghanapayobudbudoddhūtasindhuḥ
sa śrīmānādikūrmo nirupamamiha naḥ śarma nirmātumīṣṭām
1.8
yatkāyastabdharomāñcalagatamakhilaṃ vāridhīnāṃ kadambaṃ
prātarghrāsāgralagnapratanuhimajalastomaśaṅkāṃ cakāra
śubhrādabhrābhrapṛṣṭhasphuritaśaśikalāvibhramaspaṣṭadaṃṣṭrāmustākhaṇḍāyamānakṣitiravatu sa vaḥ śrīvarāhaḥ purāṇaḥ
1.9
vajrakrūrāgraśaṅkākarakarajaśikhābhinnahairaṇyavakṣaḥpīṭhaprastyāyamānadhvanibharabharitadhvastaviṣyaṇḍabhāṇḍaḥ
prahlādā''hlādahetossaha vibudhamudā''virbhavanstambhagarbhādaṃhassaṃhārakārī sa bhavatu bhavatāṃ raṃhasā śrīnṛsiṃhaḥ
1.10
“ evaṃ duruktairmuhurardayanmṛṣā sutaṃ mahābhāgavataṃ mahāsuraḥ
khaḍgaṃ pragṛhyotpatito varā''sanāt stambhaṃ tatāḍorubalassvamuṣṭinā
satyaṃ vidhātuṃ nijabhṛtyabhāṣitaṃ vyāptiṃ ca bhūteṣvakhileṣu cā''tmanaḥ
adṛśyatātyadbhutarūpamudvahan stambhe sabhāyāṃ na mṛgaṃ na mānuṣam
caranta maccidra muparyathodhariḥ kṛtvā'ṭṭahāsaṃ kha mutsvanolbaṇaṃ
nimīlitākṣaṃ jagṛhe mahājavaḥ | hvā ryūra māpātyadadāra līlayā
yācñādainyoktilajjāvaśata iva tanau hrasvatāmaśnuvāno
namrībhūtaśca śatrau jagati balitayā vaitasīṃ vṛttimetya
eko'pi dvādaśātmā nijatanumahasā pātu varṇī bhavanvo
hartuṃ trailokyalakṣmīṃ svayamamurapateśchadmanā padmanābhaḥ
1.11
śrutvāśvamedhairyajamānamūrjitaṃ baliṃ bhṛgūṇāmupakalpitaistataḥ
jagāma tatrākhila sārasaṃbhṛto bhāreṇa gāṃ saṃnamayan pade pade
tadṛtvijo yajamānassadasyā hatatviṣo vāmanatejasā nṛpa
sūryaḥ kilāyā tyuta vā vibhāvasussanatkumāro'tha didṛkṣayā kratoḥ
nirhetuprāptatādṛṅnijapitṛnidhanā'marṣadurvāravegaprārabdhakṣatragotrakṣatarudhirasara ssnānatīrṇapratijñaḥ
vīryodyatkārtavīryārjunabhujavipinākuṇṭhakauṭhāradhāro
rāmaḥ pāyādbhūgūṇāṃ patiriha vitarankāśyapīṃ kaśyapāya
1.12
pūrayitvā naravyāghra rudhireṇeti viśrutam
pitarastarpitāḥ sarve tathaiva ca pitāmahāḥ
avyādvyājaleśaprasṛmarakaruṇāsārapīyūṣadhārā
dhārā'pāṅgā buildvalokapraśamita vinatā'pārasaṃsāratāpaḥ
rakṣolakṣodarakṣobhakaramiṣuvaraṃ dakṣiṇe vāmahaste
cāpaṃ cā pannivṛttyai dadhadakhilajagadbhadrakṛdrāmabhadraḥ
1.13
asmatprasādasumukhaḥ kalayā kaleśaḥ ikṣvākuvaṃśa avatīrya
gurornideśe | tiṣṭhan vanaṃ sadayitānuja āviveśa yasmin virudhya
daśakandhara ārtimācchet
sīrāgrotkṣepaṇāvāṅmukhitasuranadīvāripūrāntarasvacchāyāsandarśanotkīkṛtakurunagarīdṛṣṭadorvīryasāraḥ
revatyāpītaśeṣāsavarasabhajanā''raktanetrāntaśālī
jyeṣṭhaḥ śrīkṛṣṇamūrteḥ sa bhavatu bhavatāṃ kāmadaḥ kāmapālaḥ
1.14
dattāṃ tattādṛśīṃ vaḥ śriyamamṛtarasodgāriveṇupraṇādaprasvinnaklinnagopījanavivaśaparīrambha saṃrambhadhanyaḥ
cañcatpicchāvataṃsastavakitacikuro rāsakelīsatṛṣṇaḥ
kṛṣṇo muṣṇannatārtīraviratayamunātīra vānīravāsī
1.15
śrīmadbhāgavate skaṃ 10 adhyāyaḥ 29. śrī śuka uvāca—
bhagavānapi tā rātrīḥ śaradotphullamallikāḥ| vīkṣya rantuṃ manaścakre
yogamāyāmupāśritaḥ|| dṛṣṭvā kumudvantamakhaṇḍamaṇḍalaṃ ramā''nanābhaṃ navakuṅkumāruṇam| vanaṃ ca tatkomalagobhirañjitaṃ jagau kalaṃ vāmadṛśāṃ
kalyādau prāgakalpyakramaruciracanāṃ nīcamārgocitāṃ yaḥ
kurvan yajñeṣu nindāmapica karuṇayā prāṇahiṃsātmakeṣu
svacchāmacchinta nitya śrutigaṇavihitāṃ paddhatiṃ buddharūpaḥ
so'yaṃ devo mude vo bhavatu bhavatṛṣaploṣaniśśeṣakārī
1.18
mūrcchanmlecchaprapañcavyatikara balavajjambhamāṇātivelakrudhyattiṣyapratāpaprasara kavalitāśeṣa vedoktadharmām
trātuṃgāṃ viṣṇuśarmakṣitisurasadane śambale sambhaviṣyan
kalkī sarvān samodaṃ sa ghaṭayatu śubhāṃstejasā'rkībhavanvaḥ
śrīmadbhāgavate skaṃ 12. adhyāyaḥ 2—tataścānudinaṃ dharmaḥ
satyaṃ śaucaṃ kṣamā dayā | kālena kalinā rājan naṃkṣyatyāyurbalaṃ
smṛtiḥ || vittameva kalau nṛṇāṃ janmācāraguṇodayaḥ | dāmpatye'bhirucirheturmāyaiva vyāvahārikai | strītve puṃstve cābhiratirvipratve sūtrameva
hi || itthaṃ prajābhirduṣṭābhirākīrṇa kṣitimaṇḍalam | brahmaviṭ kṣatra
śūdrāṇāṃ yo balī bhavitā nṛpaḥ || prajāstu lubdhai rājanyairnirghṛṇairdhasyudharmabhiḥ | ācchinnadāradraviṇā yāsyanti girikānanam
śākamūlāmiṣakṣaudra phalapuṣpāṣṭi (bīja) bhojanāḥ | varṇāśramavatāṃ
dharme naṣṭe vedapathe nṛṇām | pāṣaṇḍapracure dharme dasyuprāyeṣu rājasu
vidyutprāyeṣu megheṣu śūnyaprāyeṣu sadmasu | itthaṃ kalau gataprāye janeṣu
gatadharmasu || dharmatrāṇāya sattvena bhagavānavariṣyati | śambalagrāmamukhyasya brāhmaṇasya mahātmanaḥ | bhavane viṣṇuyaśasaḥ kalkiḥ prādurbhaviṣyati | aśvamāśu samāruhya devadattaṃ jagatpatiḥ | asinā'sādhudamanoṣṭaiśvaryaguṇānvitaḥ || vicarannāśunākṣoṇyāṃ hayenāpratimadyutiḥ
nṛpaliṅgacchado dasyūn ko deśo(?) nihaniṣyati
ātmīyājñavidheyīkṛta giriśahari brahmadehārdhavakṣo
vaktrābjā''ropita strīprathitanijabhujāvikramopakramaśrīḥ
trailokyasyāpi jetā mṛdukusumaśarairadbhutaḥ ko'pi dhanvī
kelīkāle'nukūlo bhavatu virahiṇīdyasmaro vaḥ smaro'yam
pakṣāgrakṣepalīlāviśara durumarudveganiścūṣitāmbhaśśūnyāmbhorāśigarbhasphuṭataralajalāvā savitrāsakārī
dāsyaṃ māturvyudasyannamṛtakalaśahṛttrasyadindrasya hastādrakṣeccakṣuḥśravebhyassakalaviṣabhayaṃ vikṣipan pakṣirājaḥ
1.21
nidrāmudrāvirājanmuramathanatanūlliptakarpūrapūraśrīkhaṇḍakṣodasaṅga dviguṇitadhavalotkarṣasābhogabhogaḥ
ādhārastambhaśobhāṃ dadhadiva jagatāṃ keśavāmbhodhikanyā
līlāvisrambhasākṣī ghaṭayatu paṭutāṃ vo giro bhogirājaḥ
lakṣmīkaṇṭhābhirāmo muramathanamukhāmbhojasambhūtavāta
brātādhmāta prabhūtastanitabadhiritasphītarodo'ntarālaḥ
antaḥsantāpaśāntyai bhavatu bhavatudaḥ santataṃ kāntipūrasmerajyotsnāvitanaiḥ śaśikaranikaraṃ sañcayan pāñcajanyaḥ
pāyādvaikuṇṭhadhāmnaḥ karikṛtakaruṇā''krandamākarṇya tūrṇaṃ
śayyotthāyaṃ savegoddhurapadagamanasrastapītāmbarasya
kopātsāṭopamagraprahitamahitahṛtpadmasañcāsravisraṃ
cakraṃ cakrandadugrāgrahabhara bharitagrāhanigrāhi tannaḥ
1.24
mūrtevājñā murāreḥ paramapada mahodāra vaikuṇṭhapuryāṃ
vaikuṇṭhasyopakaṇṭhā'rthibhiramaravarairyācyamānassakāku
liṅgairaṅgeṣu viṣṇossatatamabhigato nāyakassainikānāṃ
viṣvaksenaḥ sa viśva ksamupanayatu vo drāk kṛpāṃ cakrapāṇeḥ
brahmāṇḍākāṇḍadāha prasajanajanitottāla kolāhalena
traste loke samaste sapadi savipadi krūrahālāhalena
vṛndairvṛndārakāṇāṃ vidhividhuharidīśādibhiryastutastaṃ
jambūlīlā manambūqṛta manaya dasau sāmbamūrtiḥ sa vo'vyāt
nirmathyamānādudadherbhūdviṣaṃ maholbaṇaṃ hālahalāha magrataḥ
sambhrāntamīnonmakarā'hi kacchapā ttimidvipagrā hatimiṅgilākulāt
tadugravegaṃ diśi diśyuparyaratho visarpadutsarpa dasahya maprati
bhītāḥ prajā dudruvuraṅga seśvarā arakṣyamāṇāḥ śaraṇaṃ sadāśivam
devadeva mahādeva bhūtātman bhūtabhāvana
trāhi naḥ śaraṇāpannāṃ strailokyadahanādviṣāt || tvamevaikaḥ sarvajagatāmīśvaro bandhamokṣayoḥ | taṃ tvāmarcanti kuśalāḥ prapannārtiharaṃ gurum
saṃrambhojjṛmbhi jambhadviṣadatulabhujastambha gambhīradambhastambhodyadgarvaśumbhapramukhapaśugaṇālambhadīkṣaikadakṣā
valgatkhaḍgāgrakṛttādbhutamahiṣaśironartanodāttacittādattāṃ vittāni tattādṛśamahimavatī haimavatyambikā vaḥ
1.25
śivapurāṇomāsaṃhitāyāmadhyāyaḥ 46 — āsīdrambhāsuro
nāma daityavaṃśaśiromaṇiḥ | tasmājjāto mahātejā mahiṣo nāma
dānavaḥ || parājitāstato devā brahmāṇaṃ śaraṇaṃ yayuḥ | tadātikopapūrṇasya viṣṇośśambhośca vaktrataḥ || tato'nyeṣāṃ ca devānāṃ śarīrānnirgataṃ mahaḥ | saṅghībhūyābhavannārī sākṣānmahiṣamardinī || sa dadarśa
tato devīṃ vyāptalokatrayīṃ rucā
hastāgrodastasaptārṇavasakalapayaḥśīkarāsāravarṣaprārabdhā'kāṇḍamūrcchannibiḍitamahimonnītamātāmahaśrīḥ
bālyakrīḍātilaulyādradaśikhara samutkṣiptasarvakṣamābhṛddevaḥ pāyādapāyānnajajanasulabhaḥ ko'pi vetaṇḍatuṇḍaḥ
1.26
brahmāṇḍapurāṇe adhyāyaḥ 1 14—bālyakrīḍā-yo māturutsaṅgagato'tha mātrā nivāryamāṇo'pi balācca candram | saṅgopayāmāsa
piturjaṭāsu gaṇādhināthasya vinoda eṣaḥ || saṃveṣṭito devagaṇairmaheśaḥ
pravartatāṃ nṛtyamihetyuvāca | santoṣitā nūpurarāvamātrādgaṇeśvaratve'bhiṣiṣeca putram || yo mātaraṃ nṛtyagatairvinodaistathābhilāṣairakhilairvinodaiḥ | santoṣayāmāsa tadātisṛṣṭaṃ taṃ śrīgaṇeśaṃ śaraṇaṃ prapadye
vidhyaṇḍākhaṇḍa bhāgyoddhura vikaṭavalattāraka praṣṭhadaityaśreṣṭhā'sugrāsakukṣimbhari ravipaṭalī durnirīkṣyodyaśaktiḥ
vallīvallīmahādruḥ surapativijayā''nandasandohakandaḥ
skando dadyā damandāṃ śriya manavarataṃ pārvatīnandano vaḥ
1.27
sammardotsāraṇodyatkanakamayakanadvetradaṇḍaprahārapratyuṭadyadīprahārāṅgadamakuṭa digīśā''dikākūktihṛṣṭaḥ
tādṛgbhūyaḥśilādaprabalatamatapobhāgyabhūmnāṃ vivartaḥ
senānīścandramauleḥ sa bhavatu bhavadānandanonandikeśaḥ
1.28
śivapurāṇe śatarudrīya saṃhitāyāmadhyāyaḥ 6 nandīśvara uvāca —
prajākāmaśśilādo'bhūduktaḥ pitṛbhirādarāt | ārādhyanmahādevaṃ
tapasā'toṣayadbhavam | asthiśeṣo'bhavatpaścācchilādo munisattamaḥ
tuṣṭaḥ prabhu stadā tasmai darśayāmāsa svāṃ tanuma || śilāda uvāca—
icchāmi tvatsamaṃ putraṃ mṛtyuhīnamayoninajama | śiva uvāca—
tava putro bhaviṣyāmi nandināmnātvayonijaḥ | kiyatā caiva kālena
tadāsau janaka ssa me || yajñāṅgaṇaṃ cakarṣāśu yajñārthaṃ yajñavittamaḥ
tataḥ kṣaṇādahaṃ śambhostanujastasya cājñayā || śilādātmajatvaṃ gate
maharṣīndrāssamantāca vṛṣṭiṃ vyadhuḥ kausumīṃ te
adhyāyaḥ—7. nandīśa uvāca—atapaṃ tapa ugraṃ sanmunīnāmapi durlabham | tata eva samādāya hastena parameśvaraḥ || uvāca
brūhi kiṃ te'dya dadāmi varamuttamam | tataścaśaṅkaraḥ svīyān sasmāra
hāvaṃ hāvaṃ śirāṃsi jvalati hutabhuji svāsinā sāhasena
chinnā nyāśu prasīdatpaśupativacasā prāptasampūrṇakāmaḥ
rāmotkṛttaiḥ śirobhissamiti purariporbhāvitā'gryopahāro
gāṇāpatyaṃ prapanna ssa bhavadabhimataṃ rāvaṇa ssaṃvidhattām
1.35
daśavarṣasahasraṃ tu nirāhāro daśānanaḥ | pūrṇe varṣasahasre tu
śiraścāgno juhāva saḥ || evaṃ varṣasahasrāṇi nava tasyāti cakramuḥ
śirāṃsi nava cāpyasya praviṣṭāni hutāśanam || atha varṣasahasre tu daśame
daśamaṃ śiraḥ chettukāme daśagrīve prāpta statra pitāmahaḥ || pitāmahastu suprītassārthaṃ devairupasthitaḥ | tava tāvaddaśagrīva prīto'smītyabhyabhāṣata || hutāni yāni śīrṣāṇi pūrva magnau tvayā'nagha | punastāni
bhaviṣyanti tathaiva tava rākṣasa
saṃsāreṇaiva sākaṃ nivasati bhavanadvāri yasyendumauli
strātuṃ yaṃ tyaktalajjā parapuruṣasabhākoṭavī cāmbikā'bhūt
kṛṣṇena chinnadoṣaṃ tanayamiva samāliṅgya yaṃ vatsalatvānniṣkeḷaccaṣkeśamīśassa bhavatu bhavatāṃ bhūtaye hanta bāṇaḥ
śrīmadbhāgavate daśamaskandhe adhyāyaḥ 62- bāṇaḥ putraśatajyeṣṭho balerāsīnmahātmanaḥ | sahasrabāhurvādyena tāṇḍave'toṣayanmṛḍam
bhagavān sarvabhūteśaḥ śaraṇyo bhaktavatsalaḥ | vareṇa chandayāmāsa sataṃ
vavre purādhipam || mohayitvā ca giriśaṃ jṛmbhaṇā'streṇa jṛmbhitam
bāṇasya pṛtanāṃ śaurirjaghānā'sigadeṣubhiḥ || dhanuṃṣyākṛṣya yugapadvāṇaḥ
pañcaśatāni vai | ekaikasmin śarau dvau dvau sandadhe raṇakovidaḥ
tāni ciccheda bhagavān dhanuṣi yugapaddhariḥ | sārathiṃ rathamaśvāṃśca
hatvā śaṅkhamapūrayat | tanmātā koṭarā nāma nagnā muktaśiroruhā
puro'vatasthe kṛṣṇasya putraprāṇarirakṣayā | ciccheda bhagavān bāhūn
śākhā iva vanaspateḥ || bāhuṣu cchidyamāneṣu bāṇasya bhagavān bhavaḥ
bhaktā'nukampyupavrajya cakrāyudhamabhāṣata || ayaṃ mameṣṭo dayito'nuvartī
mayā'bhayaṃ dattamamuṣya deva | sambhāvyatāṃ tadbhavataḥ prasādo yathā hi
daityapatau prasādaḥ || (pahlādamivāmuṃ rakṣa) śrībhagavānuvāca — catvāro'sya bhujāḥ śiṣṭā bhaviṣyatyajarā'maraḥ | pārṣadamukhyo bhavato nakutaścidbhayo'suraḥ || pradyumniṃ rathamāropya sa vadhvā ta mupānayat
sarvadvārāvarodhasthirahṛdayasamārūḍhacandrāvataṃsaḥ
śrīmatpādāravindadvayabhajanaparābhūtabāhyaprapañcaḥ
śambhossevāphalārthaṃ praṇatajanakarā''sphālanābodhyamāno
bhaktyā putrādhikatvaṃ dadhadiha śivayoḥ pātu caṇḍaḥ pracaṇḍaḥ
devaṃ śambhuṃ vinaikaṃ taditarapadayorānatiṃ nācareyaṃ
prādakṣiṇyakramaṃ ve tyavitathaśapatho vīkṣituṃ tatparīkṣām
ekībhūte'mbayā'smin sapadi suṣirayan bhṛṅgabhūto'ṅgasandhiṃ
yo'bhūtsatyapratijñaḥ sa śivapadarato maṅgalāyāstu bhṛṅgī
bhasma svacchatripuṇḍrā jvaladanaladṛśo mecakā nīlakāyā
vidyuddyotamānapracalaghanabalākā''valīkā'mbudābhāḥ
rūkṣā rudrākṣabhūṣāḥ praharaṇanivahoddaṇḍadordaṇḍabhājaścaṇḍāścaṇḍeśvarādyāḥ pramathagaṇagaṇāḥ pāntu vaḥ sāntvavādaiḥ
kālikāpurāṇe adhyāyaḥ 29 - ṣaṭtriṃśattu sahasrāṇi
pramathā dvijasattamāḥ | tatraikatra sahasrāṇi bhāge ṣoḍaśa saṃsthitāḥ
atyanta premanṛtyatpramathagaṇagaṇaprastutastotrabhaṅgīghoṣodbhūta pratiśrudbharabharitadarī pāvanopatyako vaḥ
mādyadgandharva vidyādhara surayuvatīgītaśaivāpadānaśrutyudyatprīti bāṣpā''kulamuninibiḍaḥ pātu kailāsaśailaḥ
mārkaṇḍeyāvanārthaṃ calitakaravalatpāśakīnāśadevavyūḍhoraḥpīṭha gāḍhadrutarudhiravasāpaṅka saṅkrāntavarcāḥ
arciḥ khadyotitadyomaṇirahitaśiraḥśūlasandhānaśīlaḥ
śūlaḥ śailendrakanyāpatikaracalitaḥ śikṣaye ddho vipakṣān
pādme 5 khaṇḍe adhyāyaḥ 30–mārkaṇḍeyena muninā yathā mṛtyuḥ
parājitaḥ | tathā hikathayiṣyāmi śṛṇu vatsa mahāmune || bhṛgoḥ putro
mahābhāgo bālatve ca mahādyutiḥ | vavṛdhe vallabho bālaḥ pitā tasya
kṛtakriyaḥ || sa tasmiñjātamātre tu ādeśī kaścidabravīt | varṣe
dvādaśame pūrṇe mṛtyurasya bhaviṣyati || śrutvā tanmātāpitarau duḥkhitau tau babhūvatuḥ | tacchrutvā tau muniḥ prāha mātaraṃ pitaraṃ tadā
yathācā''haṃ cirāyuḥ syāṃ tathā kuryāmahaṃ tapaḥ
saptā'kūpārapārīvalayita sumahācakravālā'dricakrākrānti preṅkhanmayūkha prakarakavalitāśeṣalokāndhakāraḥ
rājā sarvagrahāṇāṃ rajanijanibhayodveji rājīvarājījīvātuḥ pātu pūṣā vapuṣi parigatāśeṣadoṣapramoṣī
1.37
mānyā'śvinyāditārānavanava yuvatīnaikasambhogabhaṅgīvaicitryānandabhedānubhavarasikatādhanya mūrdhanyamānyaḥ
sācivyaṃ manmathasya tribhuvanajayinaḥ svaiḥ karaireva kurvan
śarvasyāṣṭāṅgamūrtiḥ śiśirayatu sa vaḥ śarvarīsārvabhaumaḥ
bhūmyambho'gnimarudvyomakṣetrajñārkaniśākarāḥ | adhiṣṭhitāśca
śarvādyairaṣṭarūpaiḥ śivasya hi || śarvo bhavastathā rudraḥ ugrobhīmaḥ paśoḥ
patiḥ | īśānaśca mahādevo mūrtayaścāṣṭa viśrutāḥ || skānde āvantyakhaṇḍe'ruṇācalamāhātmye adhyāyaḥ 27 — saptaviṃśatiṃ somāya
dākṣāyaṇīrmahāvratāḥ | patnīḥ prācetaso dakṣo dadau nakṣatrasaṃjñikāḥ
varṣākālīnavarṣonmukhanikhiladi gudbhūtajīmūtajālaprotsāhotsāhavalgaddhana musalagadā bhīma hastaissamastaiḥ
karaiścātyantasakhyaissatatamabhigata. kiṅkarāṇāṃ sahasraiḥ
śatrūṇāṃ saptamasthaḥ sa bhavatu bhavatāṃ maṅgalo maṅgalāya
1.39
sāmyaṃ retodhasā yo bhajati tanurucā kṣetriṇā tulyabuddhiḥ
kanyāyugmābhilāṣī tadapi budha iti prāpa yaḥ puṇyakīrtim
so'yaṃ nirmātu sāyaṃsamayaparidalanmālatījālatitrā''
modaṃ vādaṃ matiṃ vo'pi ca sakalakalā''rohiṇīṃ rauhiṇeyaḥ
trāsasthānāvaloḍhatridaśaparivṛḍhasvargasāmrājya lakṣmīniṣpratyūhānubhūtipratidinavidhṛtaprātibhāvyaprayāsaḥ
yo bārhaspatyanītipraṇayanacaturo'ṅgirobhāgyarāśirdhīvaiśadyaṃ sa dadyādvacasi ca paṭutāṃ laukike vaidike ca
1.41
varayetkulajāṃ prājño virūpāmāpi kanyakām | surūpāṃ sunitambāñca nākulīnāṃ kadācana || viṣādapyamṛtaṃ grāhyamamedhyādapi kāñcanam | nīcādapyuttamāṃ vidyāṃ strīratnaṃ duṣkulādapi || sthāneṣveva prayoktavyā bhṛtyāścā''caraṇāni ca | na hi cūḍāmaṇiḥ pāde śobhate vai
kadācana || kusumastabakasyeva dve gatī tu manasvinaḥ | mūrdhni
vā sarvalokānāṃ śīrṣataḥ patito vane || upakāragṛhītena śatruṇāra
śatrumuddharet | pādalagnaṃ karasthena kaṇṭakenaiva kaṇṭakam | dhanaprayogakāryeṣu tathā vidyāgameṣu ca | āhāre vyavahāre ca tyaktalajjaḥ
sadā bhavet || dhaninaḥ śrotriyo rājā nadī vaidyastu pañcamaḥ | pañca
yatra na vidyante na kuryāt tatra saṃsthitim
na sarvavitkaścidihā'sti loke nātyantamūrkho bhuvi cāpi
kaścit | jñānena nīcottamamadhyamena yo'yaṃ vijānāti sa tena
vidvān || adhyāyaḥ 111. nodhaśchindyāttu yo dhenvā kṣīrārthī labhate
nityaṃ daityendrasenājayakaramṛtasañjīvanīdivyamantracchātrībhāvā'bhilāṣi tridaśagurusutaprāpitānugraho yaḥ
nītau yaścauśanasyāṃ prakaṭitakapaṭopāyatantraprakāraḥ
kāvyo vo bhavyakāvyapraṇayanacaturāṃ so'dya buddhiṃ vidadhyāt
mahābhārate sambhavaparvaṇi adhyāyaḥ 86. devā ūcuḥ —yā
sā vidyā nivasati brāhmaṇe'mitatejasi | śukre tāmāhara kṣipraṃ bhāgabhāṅno bhaviṣyasi || tathetyuktvā tataḥ prāyāt bṛhaspatisutaḥ kacaḥ
asurendrapure śukraṃ dṛṣṭvā vākyamuvāca ha || nāmnā kaca iti khyātaṃ
śiṣyaṃ gṛhṇātumāṃ guro || kaca susvāgataṃ te'stu pratigṛhṇāmi te
vacaḥ | vanaṃ yayau kaco vipro dadṛśurdānavāśca te | tatastṛtīya
hatvā tu dagdhvā kṛtvā ca cūrṇaśaḥ || prāyacchan brāhmaṇāyaiva
surāyāmasurāstathā | sa pīḍito devayānyā maharṣiḥ samāhvayat sambhramāccaiva kāvyaḥ | gurorhi bhīto vidyayā copahūtaḥ śanairvākyaṃ jaṭhare
vyājahāra || tava prasādānna jahāti māṃ smṛtiḥ smarāmi sarvaṃ
yacca yathā ca vṛttam | asuraiḥ surāyāṃ bhavate'smi dattaḥ
śukra uvāca —saṃsiddharūpo'si bṛhaspateḥ suta vidyāmimāṃ
pīḍāṃ rāśitrayastho daśarathanṛpateḥ sārdhasaptābda kālaṃ
kurvan yassarvasādhāraṇamatha rathinā tena śauryauddhureṇa
saṅgrāme baddhasakhyo mudamiha paṭhatāṃ tatkṛtastotramāsīdbhūyādvaḥ śātravāṇāṃ śanirayamaśaniḥ kleśanirhārakārī
1.41.p1
skānde prabhāsakhaṇḍe adhyāyaḥ-49. padmapurāṇe uttarakhaṇḍe
skānde nāgarakhaṇḍe adhyāyaḥ 96. evamādiṣu bahuṣu purāṇeṣveṣā
gāthā prasiddhā
vasiṣṭha uvāca—prājāpatyamṛkṣamiśraṃ hyasmin bhinne kutaḥ prajā
ayaṃ yogo hyasādhyastu brahmaśakrādibhistathā || mahādeva uvāca—
1.41.p2
iti sañcintya manasā sāhasaṃ paramaṃ mahat | samādāya dhanurdivyaṃ divyāyudhasamanvitam || rathamāruhya vegena gato nakṣatramaṇḍalam
Linked texts (1)
- Padmapurāṇa — Vyāsa, Sanskrit