Harivamsha 1.3: tṛtīyo'dhyāyaḥ

1.3.p1

marututpattikathanam

1.3.1

dakṣa prajāpati dvārā sṛṣṭi-vistāra, nāradajī kā dakṣa ke putroṃ ko virakta kara denā, dakṣa kī sāṭha kanyāoṃ aura unakī santati kā varṇana janamejaya uvāca |
devānāṃ dānavānāṃ ca gandharvoragarakṣasām |
utpattiṃ vistareṇemāṃ vaiśampāyana kīrtaya ||

exceedingly wondrous deeds, valorous acts, decisions on dharma, / marvelous combinations of stories, and foremost, unsurpassed births.

1.3.2

vaiśampāyana uvāca |
prajāḥ sṛjeti vyādiṣṭaḥ pūrvaṃ dakṣaḥ svayambhuvā |
yathā sasarja bhūtāni tathā śṛṇu mahīpate ||

1.3.3

mānasānyeva bhūtāni pūrvamevāsṛjatprabhuḥ |
ṛṣīndevān sagandharvānasurānatha rākṣasān |
yakṣabhūtapiśācāṃśca vayaḥpaśusarīsṛpān ||

1.3.4

yadāsya tāstu mānasyo na vyavarddhanta vai prajāḥ |
apadhyātā bhagavatā mahādevena dhīmatā ||

1.3.5

tataḥ sañcintya tu punaḥ prajāhetoḥ prajāpatiḥ |
sa maithunena dharmeṇa sisṛkṣurvividhāḥ prajāḥ ||

1.3.6

asiknīmāvahat patnīṃ vīraṇasya prajāpateḥ |
sutāṃ sutapasā yuktāṃ mahatīṃ lokadhāriṇīm ||

1.3.7

atha putrasahasrāṇi vīraṇyāṃ pañca vīryavān |
asiknyāṃ janayāmāsa dakṣa eva prajāpatiḥ ||

1.3.8

tāṃstu dṛṣṭvā mahābhāgān saṃvivardhayiṣūn prajāḥ |
devarṣiḥ priyasaṃvādo nāradaḥ prābravīdidam |
nāśāya vacanaṃ teṣāṃ śāpāyaivātmanastathā ||

1.3.9

yaṃ kaśyapaḥ sutavaraṃ parameṣṭhī vyajījanat |
dakṣasya vai duhitari dakṣaśāpabhayānmuniḥ ||

1.3.1.3.10

pūrvaṃ sa hi samutpanno nāradaḥ parameṣṭhinā |
asiknyāmatha vīraṇyāṃ bhūyo devarṣisattamaḥ |
taṃ bhūyo janayāmāsa piteva munipuṅgavam ||

1.3.11

tena dakṣasya putrā vai haryaśvā iti viśrutāḥ |
nirmathya nāśitāḥ sarve vidhinā ca na saṃśayaḥ ||

1.3.12

tasyodyatastadā dakṣo nāśāyāmitavikramaḥ |
maharṣīn purataḥ kṛtvā yācitaḥ parameṣṭhinā ||

1.3.13

tato'bhisandhiṃ cakruste dakṣastu parameṣṭhinā |
kanyāyāṃ nārado mahyaṃ tava putro bhavediti ||

1.3.14

tato dakṣastu tāṃ prādātkanyāṃ vai parameṣṭhine |
sa tasyāṃ nārado jajñe dakṣaśāpabhayādṛṣiḥ ||

1.3.15

janamejaya uvāca |
kathaṃ vināśitāḥ putrā nāradena maharṣiṇā |
prajāpaterdvijaśreṣṭha śrotumicchāmi tattvataḥ ||

1.3.16

vaiśampāyana uvāca |
dakṣasya putrā haryaśvā vivardhayiṣavaḥ prajāḥ |
samāgatā mahāvīryā nāradastānuvāca ha ||

1.3.17

bāliśā bata yūyaṃ vai nāsyā jānītha vai bhuvaḥ |
pramāṇaṃ sraṣṭukāmāḥ stha prajāḥ prācetasātmajāḥ |
antarūrdhvamadhaścaiva kathaṃ srakṣyatha vai prajāḥ ||

1.3.18

te tu tadvacanaṃ śrutvā prayātāḥ sarvatodiśam |
pramāṇaṃ draṣṭukāmaste gatāḥ prācetasātmajāḥ ||

1.3.19

vāyoranaśanaṃ prāpya gatāste vai parābhavam |
adyāpi na nivartante samudrebhya ivāpagāḥ ||

1.3.1.3.20

haryaśveṣvatha naṣṭeṣu dakṣaḥ prācetasaḥ punaḥ |
vairaṇyāmeva putrāṇāṃ sahasramasṛjat prabhuḥ ||

1.3.21

vivardhayiṣavaste tu śabalāśvāḥ prajāstadā |
pūrvoktaṃ vacanaṃ tāta nāradenaiva noditāḥ ||

1.3.22

anyonyamūcuste sarve samyagāha mahāmuniḥ |
bhrātṝṇāṃ padavīṃ jñātuṃ gantavyaṃ nātra saṃśayaḥ ||

1.3.23

jñātvā pramāṇaṃ pṛthvyāśca sukhaṃ srakṣyāmahe prajāḥ |
ekāgrāḥ svasthamanasā yathāvadanupūrvaśaḥ ||

1.3.24

te'pi tenaiva mārgeṇa prayātāḥ sarvatodiśam |
adyāpi na nivartante samudrebhya ivāpagāḥ ||

1.3.25

naṣṭeṣu śabalāśveṣu dakṣaḥ kruddho'vadad vacaḥ |
nāradaṃ nāśamehīti garbhavāsaṃ vaseti ca ||

1.3.26

tadāprabhṛti vai bhrātā bhrāturanveṣaṇaṃ nṛpa |
prayāto naśyati kṣipraṃ tanna kāryaṃ vipaścitā ||

1.3.26.p1

tāṃścāpi naṣṭān vijñāya putrān dakṣaḥ prajāpatiḥ |
ṣaṣṭiṃ bhūyo'sṛjat kanyā vīraṇyāmiti naḥ śrutam ||

1.3.28

tāstadā pratijagrāha bhāryārthe kaśyapaḥ prabhuḥ |
somo dharmaśca kauravya tathaivānye maharṣayaḥ ||

1.3.29

dadau sa daśa dharmāya kaśyapāya trayodaśa |
saptaviṃśatiṃ somāya catasro'riṣṭanemine ||

1.3.1.3.30

dve caiva bhṛguputrāya dve caivāṅgirase tathā |
dve kṛśāśvāya viduṣe tāsāṃ nāmāni me śṛṇu ||

1.3.31

arundhatī vasuryāmī labhyā bhānurmarutvatī |
saṅkalpā ca muhūrtā ca sādhyā viśvā ca bhārata |
dharmapatnyo daśa tvetāstāsvapatyāni me śṛṇu ||

1.3.32

viśvedevāśca viśvāyāḥ sādhyān sādhyā vyajāyata |
marutvatyāṃ marutvanto vasostu vasavastathā ||

1.3.33

bhānostu bhānavastāta muhūrtāyā muhūrtajāḥ ||

1.3.34

lambāyāścaiva ghoṣo'tha nāgavīthī ca yāmijā |
pṛthivīviṣayaṃ sarvamarundhatyāṃ vyajāyata ||

1.3.35

saṅkalpāyāstu sarvātmā jajñe saṅkalpa eva hi |
gavīthyāśca yāminyā vṛṣalambā vyajāyata ||

1.3.36

rājan somapatnyastu dakṣaḥ prācetaso dadau |
sarvā nakṣatranāmnyastā jyautiṣe parikīrtitāḥ ||

1.3.37

ye tvanye khyātimanto vai devā jyotiḥpurogamāḥ |
vasavo'ṣṭau samākhyātāsteṣāṃ vakṣyāmi vistaram ||

1.3.38

āpo dhruvaśca somaśca dharaścaivānilānalau |
pratyūṣaśca prabhāsaśca vasavo nāmabhiḥ smṛtāḥ ||

1.3.39

āpasya putro vaitaṇḍyaḥ śramaḥ śānto munistathā |
dhruvasya putro bhagavān kālo lokaprakālanaḥ ||

1.3.1.3.40

somasya bhagavān varcā varcasvī yena jāyate |
dharasya putro draviṇo hutahavyavahastathā |
manoharāyāḥ śiśiraḥ prāṇo'tha ramaṇastathā ||

1.3.41

anilasya śivā bhāryā yasyāḥ putro manojavaḥ |
avijñātagatiścaiva dvau putrāvanilasya tu ||

1.3.42

agniputraḥ kumārastu śarastambe śriyānvitaḥ |
tasya śākho viśākhaśca naigameyaśca pṛṣṭhajāḥ ||

1.3.43

apatyaṃ kṛttikānāṃ tu kārtikeya iti smṛtaḥ |
skandaḥ sanatkumāraśca sṛṣṭaḥ pādena tejasaḥ ||

1.3.44

pratyūṣasya viduḥ putramṛṣṭiṃ nāmnā ca devalam |
dvau putrau devalasyāpi kṣamāvantau tapasvinau ||

1.3.45

bṛhaspatestu bhaginī varastrī brahmacāriṇī |
yogasiddhā jagat kṛtsnamasaktā vicacāra ha ||

1.3.46

prabhāsasya ca sā bhāryā vasūnāmaṣṭamasya ca |
viśvakarmā mahābhāgastasyāṃ jajñe prajāpatiḥ ||

1.3.47

kartā śilpasahasrāṇāṃ tridaśānāṃ ca vardhakiḥ |
bhūṣaṇānāṃ ca sarveṣāṃ kartā śilpavatāṃ varaḥ ||

1.3.48

yaḥ sarvāsāṃ vimānāni devatānāṃ cakāra ha |
manuṣyāścopajīvanti yasya śilpaṃ mahātmanaḥ ||

1.3.49

surabhī kaśyapād rudrānekādaśa vinirmame |
mahādevaprasādena tapasā bhāvitā satī ||

1.3.1.3.50

ajaikapādahirbudhnyastvaṣṭā rudrāśca bhārata |
tvaṣṭuścaivātmajaḥ śrīmān viśvarūpo mahāyaśāḥ ||

1.3.51

haraśca bahurūpaśca tryambakaścāparājitaḥ |
vṛṣākapiśca śambhuśca kapardī raivatastathā ||

1.3.52

mṛgavyādhaśca sarpaśca kapālī ca viśāmpate |
ekādaśaite kathitā rudrāstribhuvaneśvarāḥ ||

1.3.53

śataṃ tvevaṃ samākhyātaṃ rudrāṇāmamitaujasām |
purāṇe bharataśreṣṭha yairvyāptāḥ sacarācarāḥ ||

1.3.54

lokā bharataśārdūla kaśyapasya nibodha me |
aditirditirdanuścaiva ariṣṭā surasā khaśā ||

1.3.55

surabhirvinatā caiva tāmrā krodhavaśā irā |
kadrurmuniśca rājendra tāsvapatyāni me śṛṇu ||

1.3.56

pūrvamanvantare śreṣṭhā dvādaśāsan surottamāḥ |
tuṣitā nāma te'nyonyamūcurvaivasvate'ntare ||

1.3.57

upasthite'tiyaśasi cākṣuṣasyāntare manoḥ |
hitārthaṃ sarvasattvānāṃ samāgamya parasparam ||

1.3.58

āgacchata drutaṃ devā aditiṃ sampraviśya vai |
manvantare prasūyāmastannaḥ śreyo bhaviṣyati ||

1.3.59

vaiśampāyana uvāca |
evamuktvā tu te sarve cākṣuṣasyāntare manoḥ |
mārīcāt kaśyapājjātāste'dityā dakṣakanyayā ||

1.3.1.3.60

tatra viṣṇuśca śakraśca jajñāte punareva hi |
aryamā caiva dhātā ca tvaṣṭā pūṣā ca bhārata ||

1.3.61

vivasvān savitā caiva mitro varuṇa eva ca |
aṃśo bhagaścātitejā ādityā dvādaśa smṛtāḥ ||

1.3.62

cākṣuṣasyāntare pūrvamāsan ye tuṣitāḥ surāḥ |
vaivasvate'ntare te vai ādityā dvādaśa smṛtāḥ ||

1.3.63

saptaviṃśatiryāḥ proktāḥ somapatnyo'tha suvratāḥ |
tāsāmapatyābhyabhavan dīptānyamitatejasām ||

1.3.64

ariṣṭanemipantīnāmapatyānīha ṣoḍaśa |
bahuputrasya viduṣaścatasro vidyutaḥ smṛtāḥ ||

1.3.65

pratyaṅgirasajāḥ śreṣṭhā ṛco brahmarṣisatkṛtāḥ |
kṛśāśvasya tu rājarṣerdevapraharaṇāni ca ||

1.3.66

ete yugasahasrānte jāyante punareva hi |
sarvadevagaṇāstāta trayastriṃśat tu kāmajāḥ ||

1.3.67

teṣāmapi ca rājendra nirodhotpattirucyate ||

1.3.68

yathā sūryasya gagane udayāstamane iha |
evaṃ devanikāyaste sambhavanti yuge yuge ||

1.3.69

dityāḥ putradvayaṃ jajñe kaśyapāditi naḥ śrutam |
hiraṇyakaśipuścaiva hiraṇyākṣaśca vīryavān ||

1.3.1.3.70

siṃhikā cābhavat kanyā vipracitteḥ parigrahaḥ |
saiṃhikeyā iti khyātāstasyāḥ putrā mahābalāḥ |
gaṇaiśca saha rājendra daśasāhasramucyate ||

1.3.71

teṣāṃ putrāśca pautrāśca śataśo'tha sahasraśaḥ |
asaṅkhyātā mahābāho hiraṇyakaśipoḥ śṛṇu ||

1.3.72

hiraṇyakaśipoḥ putrāścatvāraḥ prathitaujasaḥ |
anuhrādaśca hrādaśca prahrādaścaiva vīryavān ||

1.3.73

saṃhrādaśca caturtho'bhūddhrādaputro hradastathā |
saṃhrādaputraḥ sundaśca nisundastāvubhau smṛtau ||

1.3.74

anuhrādasutau hyāyuḥ śibikālastathaiva ha |
virocanaśca prāhrādirbalirjajñe virocanāt ||

1.3.75

bale putraśataṃ tvāsīd bāṇajyeṣṭhaṃ narādhipa |
dhṛtarāṣṭraśca sūryaśca candramāścendratāpanaḥ ||

1.3.76

kumbhanābho gardabhākṣaḥ kukṣirityevamādayaḥ |
bāṇasteṣāmatibalo jyeṣṭhaḥ paśupateḥ priyaḥ ||

1.3.77

purākalpe hi bāṇena prasādyomāpatiṃ prabhum |
pārśvato vihariṣyāmi ityevaṃ yācito varaḥ ||

1.3.78

bāṇasya cendradamano lohityāmupapadyata |
gaṇāstathāsurā rājañchatasāhasrasammitāḥ ||

1.3.79

hiraṇyākṣasutāḥ pañca vidvāṃsaḥ sumahābalāḥ |
jharjharaḥ śakuniścaiva bhūtasantāpanastathā |
mahānābhaśca vikrāntaḥ kālanābhastathaiva ca ||

1.3.1.3.80

abhavan danuputrāśca śataṃ tīvraparākramāḥ |
tapasvino mahāvīryāḥ prādhānyena nibodha tān ||

1.3.81

dvimūrdhā śakuniścaiva tathā śaṅkuśirā vibhuḥ |
śaṅkukarṇo virādhaśca gaveṣṭhī dundubhistathā |
ayomukhaḥ śambaraśca kapilo vāmanastathā ||

1.3.82

marīcirmaghavāṃścaiva irā śaṅkuśirā vṛkaḥ |
vikṣobhaṇaśca ketuśca ketuvīryaśatahradau ||

1.3.83

indrajit satyajiccaiva vajranābhastathaiva ca |
mahānābhaśca vikrāntaḥ kālanābhastathaiva ca ||

1.3.84

ekacakro mahābāhustārakaśca mahābalaḥ |
vaiśvānaraḥ pulomā ca vidrāvaṇamahāsurau ||

1.3.85

svarbhānurvṛṣaparvā ca tuhuṇḍaśca mahāsuraḥ |
sūkṣmaścaivāticandraśca ūrṇanābho mahāgiriḥ ||

1.3.86

asilomā ca keśī ca śaṭhaśca balako madaḥ |
tathā gaganamūrdhā ca kumbhanābho mahāsuraḥ ||

1.3.87

pramado mayaśca kupatho hayagrīvaśca vīryavān |
vaisṛpaḥ savirūpākṣaḥ supatho'tha harāharau ||

1.3.88

hiraṇyakaśipuścaiva śatamāyaśca śambaraḥ |
śarabhaḥ śalabhaścaiva vipracittiśca vīryavān ||

1.3.89

ete sarve danoḥ putrāḥ kaśyapādabhijajñire |
vipracittipradhānāste dānavāḥ sumahābalāḥ ||

1.3.1.3.90

eteṣāṃ yadapatyaṃ tu tanna śakyaṃ narādhipa |
prasaṅkhyātuṃ mahīpāla putrapautrādyanantakam ||

1.3.91

svarbhānostu prabhā kanyā pulomnaśca sutātrayam |
upadānavī hayaśirāḥ śarmiṣṭhā vārṣaparvaṇī ||

1.3.92

pulomā kālikā caiva vaiśvānarasute ubhe |
bahvapatye mahāvīrye mārīcestu parigrahaḥ ||

1.3.93

tayoḥ putrasahasrāṇi ṣaṣṭiṃ dānavanandanān |
caturdaśaśatānanyān hiraṇyapuravāsinaḥ ||

1.3.94

mārīcirjanayāmāsa mahatā tapasānvitaḥ |
paulomāḥ kālakeyāśca dānavāste mahābalāḥ ||

1.3.95

avadhyā devatānāṃ ca hiraṇyapuravāsinaḥ |
kṛtāḥ pitāmahenājau nihatāḥ savyasācinā ||

1.3.96

prabhāyā nahuṣaḥ putraḥ sṛñjayaśca śacīsutaḥ |
pūruṃ jajñe'tha śarmiṣṭhā duṣyantamupadānavī ||

1.3.97

tato'pare mahāvīryā dānavāstvatidāruṇāḥ |
siṃhikāyāmathotpannā vipracitteḥ sutāstadā ||

1.3.98

daityadānavasaṃyogājjātāstīvraparākramāḥ |
saiṃhikeyā iti khyātāstrayodaśa mahābalāḥ ||

1.3.99

vyaṃśaḥ śalyaśca balinau nabhaścaiva mahābalaḥ |
vātāpirnamuciścaiva ilvalaḥ khasṛmastathā ||

1.3.1.3.100

āñjiko narakaścaiva kālanābhastathaiva ca |
śukaḥ potaraṇaścaiva vajranābhaśca vīryavān ||

1.3.101

rāhurjyeṣṭhastu teṣāṃ vai sūryacandravimardanaḥ |
mūkaścaiva tuhuṇḍaśca hrādaputrau babhūvatuḥ ||

1.3.102

mārīcaḥ sundaputraśca tāḍakāyāṃ vyajāyata |
śivamāṇastathā caiva surakalpaśca vīryavān ||

1.3.103

ete vai dānavāḥ śreṣṭhā danuvaṃśavivarddhanāḥ |
teṣāṃ putrāśca pautrāśca śataśo'tha sahasraśaḥ ||

1.3.104

saṃhrādasya tu daityasya nivātakavacāḥ kule |
samutpannāḥ sutapasā mahānto bhāvitātmanaḥ ||

1.3.105

tisraḥ koṭyaḥ sutāsteṣāṃ maṇimatyāṃ nivāsinām |
te'pyavadhyāstu devānāmarjunena nipātitāḥ ||

1.3.106

ṣaṭ sutāḥ sumahāsattvāstāmrāyāḥ parikīrtitāḥ |
kākī śyenī ca bhāsī ca sugrīvī śuci gṛdhrikā ||

1.3.107

kākī kākānajanayadulūkī pratyulūkakān |
śyenī śyenāṃstathā bhāsī bhāsān gṛdhrāṃśca gṛdhryapi ||

1.3.108

śuciraudakān pakṣigaṇān sugrīvī tu parantapa |
aśvānuṣṭrān gardabhāṃśca tāmrāvaṃśaḥ prakīrtitaḥ ||

1.3.109

vinatāyāstu putrau dvāvaruṇo garuḍastathā |
suparṇaḥ patatāṃ śreṣṭho dāruṇaḥ svena karmaṇā ||

1.3.1.3.110

surasāyāḥ sahasraṃ tu sarpāṇāmamitaujasām |
anekaśirasāṃ tāta khecarāṇāṃ mahātmanām ||

1.3.111

kādraveyāśca balinaḥ sahasramamitaujasaḥ |
suparṇavaśagā nāgā jaṅire'nekamastakāḥ ||

1.3.112

teṣāṃ pradhānāḥ satataṃ śeṣavāsukitakṣakāḥ |
airāvato mahāpadmaḥ kambalāśvatarāvubhau ||

1.3.113

elāpatrastathā śaṅkhaḥ karkoṭakadhanañjayau |
mahānīlamahākarṇau dhṛtarāṣṭrabalāhakau ||

1.3.114

kuharaḥ puṣpadaṣṭraśca durmukhaḥ sumukhastathā |
śaṅkhaśca śaṅkhapālaśca kapilo vāmanastathā ||

1.3.115

nahuṣaḥ śaṅkharomā ca maṇirityevamādayaḥ |
teṣāṃ putrāśca pautrāśca garuḍena nipātitāḥ ||

1.3.115.p1

caturdaśa sahasrāṇi krūrāṇāṃ pavanāśinām |
gaṇaṃ krodhavaśaṃ viddhi tasya sarve ca daṃṣṭriṇaḥ 116 ||

1.3.117

sthalajāḥ pakṣiṇo'bjāśca dharāyāḥ prasavāḥ smṛtāḥ |
gāstu vai janayāmāsa surabhirmahiṣāṃstathā ||

1.3.118

irā vṛkṣalatāvallīstṛṇajātīśca sarvaśaḥ |
kaśā tu yakṣarakṣāṃsi munirapsarasastathā ||

1.3.119

ariṣṭā tu mahāsattvān gandharvānamitaujasaḥ |
ete kaśyapadāyādāḥ kīrtitāḥ sthāṇujaṅgamāḥ ||

1.3.1.3.120

teṣāṃ putrāśca pautrāśca śataśo'tha sahasraśaḥ |
eṣa manvantare tāta sargaḥ svārociṣe smṛtaḥ ||

1.3.121

vaivasvate tu mahati vāruṇe vitate kratau |
juhvānasya brahmaṇo vai prajāsargaṃ ihocyate ||

1.3.122

pūrvaṃ yatra tu brahmarṣīnutpannān sapta mānasān |
putratve kalpayāmāsa svayameva pitāmahaḥ ||

1.3.123

tato virodhe devānāṃ dānavānāṃ ca bhārata |
ditirvinaṣṭaputrā vai toṣayāmāsa kaśyapam ||

1.3.124

tāṃ kaśyapaḥ prasannātmā samyagārādhitastayā |
vareṇa cchandayāmāsa sā ca vavre varaṃ tataḥ ||

1.3.125

putramindravadhārthāya samarthamamitaujasam |
sa ca tasyai varaṃ prādāt prārthitaṃ sumahātapāḥ ||

1.3.126

dattvā ca varamavyagro mārīcastāmabhāṣata |
bhaviṣyati sutaste'yaṃ yadyevaṃ dhārayiṣyasi ||

1.3.127

indraṃ suto nihantā te garbhaṃ vai śaradāṃ śatam |
yadi dhārayase śaucaṃ tatparā vratamāsthitā ||

1.3.128

tathetyabhihito bhartā tayā devyā mahātapāḥ |
dhārayāmāsa garbhaṃ tu śuciḥ sā vasudhādhipa ||

1.3.129

tato'bhyupāgamad dityāṃ garbhamādhāya kaśyapaḥ |
rocayan vai gaṇaśreṣṭhaṃ devānāmamitaujasām ||

1.3.1.3.130

tejaḥ sambhṛtya durdharṣamavadhyamamarairapi |
jagāma parvatāyaiva tapase śaṃsitavrataḥ ||

1.3.131

tasyāścaivāntaraprepsurabhavat pākaśāsanaḥ |
ūne varṣaśate cāsyā dadarśāntaramacyutaḥ ||

1.3.132

akṛtvā pādayoḥ śaucaṃ ditiḥ śayanamāviśat |
nidrāṃ ca kārayāmāsa tasyāḥ kukṣiṃ praviśya saḥ ||

1.3.133

vajrapāṇistato garbhaṃ saptadhā taṃ nyakṛntata |
sa pāṭyamāno vajreṇa garbhastu praruroda ha ||

1.3.134

mā rodīriti taṃ śakraḥ punaḥ punarathābravīt |
so'bhavat saptadhā garbhastamindro ruṣitaḥ punaḥ ||

1.3.135

ekaikaṃ saptadhā cakre vajreṇaivārikarśanaḥ |
maruto nāma devāste babhūvurbharatarṣabha ||

1.3.136

yathaivoktaṃ maghavatā tathaiva maruto'bhavan |
devā ekonapañcāśat sahāyā vajrapāṇinaḥ ||

1.3.137

teṣāmevaṃ pravṛddhānāṃ bhūtānāṃ janamejaya |
rocayan vai gaṇaśreṣṭhaṃ devānāmamitaujasām ||

1.3.138

nikāyeṣu nikāyeṣu hariḥ prādāt prajāpatīn |
kramaśastāni rājyāni pṛthupūrvāṇi bhārata ||

1.3.139

sa hariḥ puruṣo vīraḥ kṛṣṇo jiṣṇuḥ prajāpatiḥ |
parjanyastapano'vyaktastasya sarvamidaṃ jagat ||

1.3.1.3.140

bhūtasargamimaṃ samyagjānato bharatarṣabha |
marutāṃ ca śubhaṃ janma śṛṇvataḥ paṭhato'pi vā |
nāvṛttibhayamastīha paralokabhayaṃ kutaḥ ||

1.3.1.3.140.c1

iti śrīmahābhārate khilabhāge harivaṃśe harivaṃśaparvaṇi marudutpattikathane tṛtīyo'dhyāyaḥ ||