Pramāṇa · Search · About · API

Mahabharata p22

Jñānadīpikā p22

Language
Sanskrit

p22

krodhopaśamanam | mithyopetānāṃ mithyaiva parājayenābhiyojitānām || (3) paryākārṣuḥ upaninyuḥ || (4) dharmārthābhyāṃ karaṇābhyām | karma puṇyapradam | sukham anukūlavedanīyam, [priyaṃ] taddhetuḥ stryādi | nānurudhyanti na gaṇayanti | dharmameva gaṇayantīti bhāvaḥ || (5) gharmaṃ śītaṃ sparśaviśeṣam | nidrāṃ tamasi guṇe cittalayam | tandrās¹ ālasyam | dhṛtyā upasthite'pi duḥkhe'[Fol. 6a]nudvignayā buddhyā | prajñayā uhā[poha]rūpayā || (6) tyajanti prayacchanti | kāle prāpte'vasare | jīryati pariṇatiṃ gacchati || (7) tejaḥ kopam || (8) utthāne ārambhakālamātre vīryaṃ yasya | hartuṃ śakyaṃ manyate yad yasmāttasmād bāla ityanvayaḥ || (9) padvī mārgastayā tatsthā lakṣyante | purā prathamataḥ | tasya bhāgasya | (10–12) viṣṇukeśavalokatrayādhipati-paryāyairapradhṛṣyatve hetutiśayamāha-dviśamudīcīm iti sāmānyena, uttarānkurūn iti viśeṣeṇa | (12) upāharad² upahāramakarot | avivakṣitamatra karma || (15) śikṣitaḥ³ śikṣāmāptaḥ || (16) sucetasau ekāgracittau | yathā na viśetāṃ tathā kriyatāmiti śeṣeṇānvayaḥ || (17) sātvatāṃ⁴ sātvatānām | prabarhaḥ pradhānam | saṃtyaktātmā pāṇḍavānāṃ kṛte iti śeṣeṇānvayaḥ || (18) sahoṣitaḥ [Fol. 6b] ajñātacaryāyām | bhaktaḥ sevate sma || (20) pṛthivīpatīnām iti nirdhāraṇe ṣaṣṭhī || (22) amitaḥ asaṃkhyātaḥ || (28) apārthivaḥ⁵ arājā | pratīpaṃ⁶ prātikūlyena [ga]tam | pratyudīyāt prātikūlyenotthānaṃ kuryāt || (29) yadvevedayanta, āttā iti śeṣaḥ | teṣāṃ pāṇḍavānāṃ parākramaṃ saṃśayaṃ⁷ prāṇasaṃśayaparyantaṃ yadvevedayanta ityanvayaḥ | jiṣṇoḥ⁸ arjunasya || (31) tau tat⁹ tasmāt || (32) hīreva niṣedho akaraṇīyapravṛttau yasya | tarasvī balavān | cediti kruddha ityasyānantaraṃ yojanīyam | no vitarke | kruddhaścenno dahet,¹⁰ api tu dahedevetyanvayaḥ || (33) manyoḥ krodhāt || (34) alaṃ samarthaḥ | siddhyai¹¹ phalasiddhyai | tatra hetvabhidhānam-tapobrahmacaryeṇa yukta iti | samīke saṃgrāme | sthāne yuktam || (35) paretya prāpya || (36) mahāmātraṃ pradhānam || (38) samānīya melayitvā || (39) na mūrcchayed ardharājyādidāna[Fol. 7a]niścayam | yanna¹² kuryāt tadvyāṣethā ityanvayaḥ ||

Linked texts (1)