Pramāṇa · Search · About · API

The Great Epic of the Bhārata dynasty p27

Jñānadīpikā p27

Language
Sanskrit

p27

(1) nu śiraścālane¹ | tenotkṣepo lakṣyate | yuddhaiṣiṇī yuddhārthinī | na śṛṇoṣi iti vācyārthaḥ| yuddhaiṣiṇyā vācānabhidhāne² hetumāha--yena iti | bhayaheturiti yāvat | yuddhāyuddhayordimopāyatve tulye'napāyatvād ayuddhaṃ garīyaḥ || (2) karmaṇo viśeṣaṇam—bahu laghīyaḥ | laghīyastamamityarthaḥ | yuddhādanyatra yuddhetaraviṣaye || (3) daivasakto³ daivatatparaḥ | yuddhakartavyatāpakṣe tu dharmāddihīnaṃ paralokāviruddham | lokasya pathyam ihalokāviruddham || (4)......yo⁴ yasya | kṛcchropāyaṃ duḥkhasādhyaṃ yuddhādi | atikarma⁵ maraṇahetutvāt | ataeva duḥkham | karmasādhyasukhaiṣiṇaḥ prakārāntaramāha—sukhaprepsuriti | [Fol. 9a] kāmābhidhyā viṣayacintā | nu⁶ kaṣṭam || (5) asmābhiḥ saha saṃcitamiti śeṣaḥ || (5-6) bhogacayaṃ vivṛṇoti [nā]śreyasām iti | aśreyasāṃ hīnānām || (7) prāvarān śītatrāṇavastrāṇi | praṇudet⁷ niḥsārayet | kurubhyaḥ kurubho[go]citebhyo viṣayebhyaḥ | atraiva bhogacaye | avadhuryo⁸ ninyaḥ | kāmaḥ abhilāṣaḥ | śarīre liṅgaśarīre manasi | hṛdayam iti—hṛdayam ātmānaṃ dunoti || (8) viṣamayo rāgadveṣayostiṣṭhatīti viṣamasthaḥ | samasthasya bhāvaḥ sāmasthyaṃ samacittatā | evaṃ⁹ tathā iti punaḥ punarabhidhānamātmasamatādarśanasya bhūyastvaṃ darśayati || (9) vārkṣaṃ¹⁰ vṛkṣasamūhaḥ | gahane vane | visṛjya akṛtapratīkārameva tyaktvā | kṣemam abhrim || (10) lālapyate punaḥ punarlapati || (11) anāptavad¹¹ anāptasyeva | saṃbudhyamāno jānannapi | viśate adharmīśatām (?) || (13) [Fol. 9b] mānannasya ātmane kāmo yasya | īrṣyoḥ paraguṇāsahiṣṇoḥ | saṃrambhiṇaḥ krodhanasya | bhāvanasya manorathapradhānasya | abhāvanasyeti pāṭhe—nāśakasya || (14) aneyasya asaṃskāryasya | aśreyasaḥ śreyonāhaṃsya || (15) abhūt kṣameti śeṣaḥ | no cet kṣamā na syāttadā kurūnāgataḥ prāptaḥ syādabhāvo vināśaḥ | kāvyāṃ varṇanīyām | na vindate na labhate || (16) tad arthajñānam (?)¹² | kṛcchram āpat || (19) tasmin rājye kṣemaḥ¹³ pālanaṃ kevale¹⁴ pāṇḍavairvirahite kaurave nopalabhyo na draṣṭavyaḥ | sa tu durbuddhir[rthe vastrāntā]¹⁵dau baddhaṃ santaṃ saṃgataṃ¹⁶ sthāyinaṃ manyate, na paśyati vipakṣāddrayam || maṅgatam iti vā pāṭhaḥ || (20) pāraṇīyaṃ samartham | dvīpam¹⁷ ālambanam || (22) duryo[dhanam]¹⁸parādhena carantaṃ jānanti¹⁹ ityanvayaḥ | (23) tena arjunena arthe pṛthivyādilakṣaṇe baddham | mamatvaṃ kṛtaṃ [Fol. 10a] [mameti]²⁰ dhiyaṃ dhārtarāṣṭraḥ śakyaṃ hartuṃ manyate ityanvayaḥ | tālo navavitastayo mātrā mānaṃ yasya |

Linked texts (1)