Pramāṇa · Search · About · API

The Great Epic of the Bhārata dynasty p30

Jñānadīpikā p30

Language
Sanskrit

p30

[Fol. 11b]...(1) yadyadharmaṃ yadi dharmaṃ carāmi, asyārthaḥ—yadyadharmaṃ dharmaṃ carāmītyeko'nvayaḥ | yathā vadho'dharma eva, daikṣapaśviṣṭavadhau tu dharmaḥ | yadi [dharmama]¹dharmaṃ carāmītyaparo'nvayaḥ | yathā satyaṃ dharma eva, hiṃsakasya tu hiṃsārthaṃ satyamapyadharmaḥ | yadyadharmamadharmaṃ carāmīti tṛtīyo'nvayaḥ | yathā paradārāpaharaṇaṃ śāstrato'dharmo loke'pi śiṣṭaviruddhatvādadharmaḥ | yadi dharmaṃ dharmaṃ carāmīti caturtho'nvayaḥ | yathā dānaṃ śāstrato dharmo loke'pi śiṣṭajanaślāghyatvād dharmaḥ | (2) dvau mukhyau dvāvamukhyāviti caturdhā vibhajya mukhyau pratipādayati—yatra ityādi | saṃprapaśyanti loke vedasaṃpratipattyā paśyanti || (3) evametau mukhyāviti śeṣaḥ | āpadi punarliṅgametat | dharmādharmau vṛttinityau bhajetām, ayamarthaḥ—dharmādharmau kartārau tā [Fol. 12a]...dharmādharmau karmabhūtau bhajetām | dharmo'dharmabhāvam adharmaśca dharmabhāvaṃ bhajetāmityanvayaḥ | vṛttyā pravṛttyā nityau dvāvapi mārgau...tad vahata ityarthaḥ | ādyaṃ prakṛtirūpam avikṛtam liṅgaṃ yasya tasya pramāṇam, ādyamityanuvartanīyam | ādyaṃ mukhyam | amukhyamāha— āpaddharmam iti || (4) prakṛtau luptāyāṃ hīnāyāṃ yena vikṛtirūpeṇa tatkarma parīpsed hi paśya hīnaḥ amukhya ityarthaḥ | tayorvaiparītye doṣamāha—prakṛtistha iti | cakārād vikṛtistho mukhyadharme vartamānaḥ | ubhau iti vacanādetad gamyate || (5) prakārāntareṇa āpaddharmamāha— avilopam iti | karmaṇāmiti śeṣaḥ | brāhmaṇānām ityavikāryopalakṣaṇam | yasmin karmavicchedake kukarmaṇi vihitaṃ yadvihitam | sā² ityāpadviśeṣaṇam | tatkarmāpaditya [Fol. 12b] rthaḥ | karmasu satkarmasu | vimārgasthān³ viruddhakarmakāriṇo garhayet || (6) yasminnakarmaṇi lupte prāyaścittamanukalpastatkarma pratipāda⁴......[sa ]ttvāvicchedanāya⁵ vidhīyate satsu vṛttiḥ sadaiva | iti sattvānāṃ brāhmaṇakṣatriyaviṭśūdrāṇāṃ vicchedanāya kriyayā pṛthakkaraṇāya vidhīyate vṛttirasādhāraṇaṃ karma satsu anuṣṭhātṛṣu | śatruvadhasyāpaddharmatvaṃ brāhmaṇāpekṣayā kṣatriyāpekṣayā tu mukhyatvamevetyāha—abrāhmaṇā iti | abrāhmaṇāḥ kṣatriyāsteṣāṃ karmaṇāṃ vicchedamāha | vaidyā vedādhyāpanena vyavaharantaḥ | sarvocchedaṃ sarvaśatruvināśam | tebhyo hetubhyaḥ sādhubhyo ma[nyeta ]⁶, vihitatvādityabhiprāyaḥ | abrāhmaṇāśca vayam | (7) sa eva śatruvadha evārthaḥ prayojanaṃ yeṣāṃ te tadarthā asmākaṃ pitaraḥ | tatpūrve tatpūrve'pītyayaṃ [Fol. 13a] nirdeśaḥ ||...⁷

Linked texts (1)