Mahabharata p45
Jñānadīpikā p45
- Language
- Sanskrit
p45
brāhmaṇo vā | tīkṣṇaḥ paruṣavāk | kākaḥ aśuciḥ | (41) suvapragrahaṇaḥ abhicārakṛd grāmayājako vā | vrātyaḥ saṃskārahīnaḥ | kīnaṃ pāpaṃ tena sahāśnātīti kīnāśaḥ | arthe satyapyadattvā bhuñjānaḥ || (42) tṛṇolkayā vahninā | bhadro gauḥ dhūryuge¹ dhuraḥ kāṣṭhe | vyavahāre ṛṇaśodhane | suhṛd upakāreṇa arayaḥ apakāreṇa || (43) dhairyam akṣobhaṃ cittasya | āśā tṛṣṇā || (44) maṅgalād dadhyakṣatādidarśanālabhanadhāraṇādeḥ | prāgalbhyāt... pālanaprauḍheḥ | dākṣyāt śīghrakāritāyāḥ | saṃyamād ativyayatyāgāt | pratitiṣṭhati sthiro bhavati || (45) dīpayanti prakāśayanti kaulyaṃ kulīnatā | [Fol. 29b] (46) mahānubhāvān mahāprabhāvān | saṃśrayate jayati prasahya haṭhena | ko'sau guṇa ityata āha—rājā iti | eṣa guṇo rājasatkāraḥ || (50) rūpaṃ śrīḥ...tā | śrutaṃ śāstratātparyārthāvadhāraṇam | vidyā upāsanājñānam, kalājñānaṃ vā | kaulyaṃ kulācāraḥ | śīlaṃ svabhāvataḥ śubhā pravṛttiḥ | balaṃ padātyādi | śauryaṃ vikramaḥ | citrabhāṣyam āścaryakartṛtvam | saṃsargasya sevyatāyā yonayaḥ kāraṇam || (51) pāpakīrtiḥ akīrtimān | pāpaṃ phalaṃ narakam || (54) asūyakaḥ paranindakaḥ | dandaśūkaḥ paramarmapraharaṇaśīlaḥ | niṣṭhuro vāṅmanaḥkāyaiḥ paruṣakārī | vairakṛd virodhakartā | evaṃprakṛtiḥ pāpamevāvagacchatītyarthaḥ || (55) akṛcchraṃ sukham || (56) āgamayati gṛhṇātīti yāvat || (59) vigatā viśeṣeṇa jitvā gatā nirgatāḥ saṃgrāmād vigatasaṃgrāmaḥ | manastejasvi paribhavāsahiṣṇu [Fol. 30a] praśastamasyāstīti manasvī² | tasyā eva...jīvāvadhe-³ rmanasvitāyā gataṃ prāptaṃ pāraṃ yena sa gatapāram || (60) asaṃvṛtaṃ prakaṭaṃ chidrāntaraṃ patati || (61) ātmā praśastaḥ pramādādihīno yasya sa ātmavān || (62) prabhava utpattisthānam | nādhigantavyo na parīkṣaṇīyaḥ || (64) suvarṇapuṣpām ityatra kṣa[tratva] kṛtavidyatvasevābhijñatvādīnāmartha⁴ sādhanatvātiśayaḥ pratīyamānastātparyārthaḥ | suvarṇapuṣpāmityavivakṣito vācyārthaḥ pratyakṣavirodhāt || (65) buddhiḥ śreṣṭhaṃ sādhanaṃ yeṣām | bāhu-śabdena vigraho vivakṣitaḥ | jaṅghājaghanyāni pādaparyaṭanasādhyatvena hīnānītyarthaḥ |......⁵yāni bhāreṇa sādhyante tāni pratyavarāṇi hīnādapi nikṛṣṭāni ||