Pramāṇa · Search · About · API

Mahabharata p55

Jñānadīpikā p55

Language
Sanskrit

p55

ātmapratyayakośasya svayaṃviditabhāṇḍāgārasya | vasudhaiva vasudā vasu prayacchati (24) nāmamātreṇa svalpenāpi, athavā ahaṃ rājeti nāmnaiva tuṣyeta | chatraṃ rājacihnopalakṣaṇam || (25) brāhmaṇaṃ vedaṃ tatkriyābhijñatvāt | bharttā...[Fol. 37b]¹ rahasyaritābhijñatvāt || (27) daivateṣu pratyayāprasaṅgāt | rājasu vadhaprasaṅgāt | brāhmaṇādiṣu² vākpāruṣyapratyavāyaprasaṅgāt | (28) na cānarthena yu[jyate]³ kīrttiṃ labhate ityasmāddvitīyo nakāro'nuvartanīyaḥ | tenānarthaṃ labhata evetyanvayaḥ || (30) buddheranvayavyatirekau saṃpattadbhāvayotkāraṇāt tarhi kāraṇamanyadāha –lokaparyāyavṛttāntam iti | lokyate prāpyata iti sukhaduḥkhaprāptiparihāralakṣaṇaṃ phalaṃ lokaḥ | pari sarvato...tvam | tasyāyanamāgamanam āyaḥ | tatra vṛttaṃ anto nirṇayaḥ kāraṇatayā yasya | tatprāktanaṃ karma daivaśabdābhidheyam || (31)...te⁴ kimetaiḥ sidhya[tīti]⁵ avamanyate vidyādiguṇasaṃpadā sūcitāṃ daivasaṃpadam | teṣu gūḍho na vettīti bhāvaḥ || (32) anarthā vadhabandhādayaḥ || (33) avisaṃvādanam avañcanam | dānam [Fol. 38a] abhayadānaṃ dhanadānaṃ vā | samayasya maryādāyāḥ | avyatikramaḥ alaṅghanam | āvartayati⁶ abhimukhīkaroti | samyak madhurahitabhāvena | praṇihitā prayukta | || (34) parivāraṇaṃ sarvato vāraṇīyatām, saṃśrayaṇīyatāmiti yavat || (35) samidhaḥ saṃdīpakāni || (36) asaṃvibhāgī mṛṣṭaṃ phalādyekākī bhuñjānaḥ || (37) kopayati doṣāropaṇena || (38) duṣṭeṣu krodhalakṣaṇena doṣeṇa || (39) samāsaktā nikṣiptāḥ prathamotpatiteṣu tatkṣaṇenāḍhyatāṃ gateṣu | anāryā akulīnāḥ || (40) yadā deśeṣu | avaśaḥ svaparādhīnairapratiṣṭhitaiḥ ādeśā ājñā yeṣu | athavā avaśā anadhiṣṭhitā deśā maṇḍalāni || (41) prayojaneṣu kartavyamātreṣu | saktāḥ tatparāḥ | viśeṣeṣu avāntarabhedeṣu | ekaviśeṣasaktasya viśeṣāntaraprāpterabhāvāt | sāmānyaniṣṭhasya [Fol. 38b] sāmānye sarve viśeṣāḥ sidhyanti | tatra hetuḥ-viśeṣā hi iti | hi yasmāt prasaṅginaḥ sāmānyasiddhayaiva siddhibhājaḥ || (42) kitavā dyūtakarmaṇi kauśalātiśayāt | cāraṇā apātre dhanavyayātiśayāt | bandhakyaḥ karmaprasaṅgātiśayāt | evaṃvidhasya jīvanamajīvanameveti bhāvaḥ ||

Linked texts (1)