Pramāṇa · Search · About · API

Mahabharata p84

Jñānadīpikā p84

Language
Sanskrit

p84

adātā || (L. 7) bibhratkopaṃ1 dīrghakrodhaḥ | vikatthāṃ2 svaguṇaślāghām || (L. 8) nṛśaṃsadharmā hiṃsāśīlaḥ || [Fol. 65a] (L. 9) nota sadopabhuñjate3 na bhogaśīlā bhavanti || (10) saṃbhogaḥ strībhogaḥ, saṃvid vātsyāyanādinā saṃbhogopakaraṇajñānaṃ tābhyām | vigataḥ samād brahmaṇo viṣamaḥ || (L. 14) brahmapratibandhakānabhidhāya brahmavyañjakānāha--dharma iti | dharmo nivṛttirūpaḥ || (L. 15) amātsaryam akrodhaḥ parasaṃpadasahatvaṃ vā | titikṣā śītoṣṇādidvandvapratīkārabuddhyanutpādaḥ | anasūyā paradoṣāyahaṇam || (L. 16) dānaṃ ṣaḍvidhastyāgaḥ | śrutam adhyātmaśāstrāṇāṃ brahmaṇi tātparyavidhānam | dhṛtiḥ tattvābhiratiḥ | kṣamā ākrośanādipratīkārabuddhyanutpādaḥ || (L. 17) vratānāṃ mahattvaṃ brahmābhivyañjakatvāt || (L. 18) etebhyo brahmādibhyo hetubhyaḥ | pracyaveta śokādimahādoṣebhyo vimucyeta | (L. 19) sa sarvāṃ pṛthivīṃ praśāsan4 api mucyetetyanvayaḥ || (L. 20) prakārānāha--tribhiḥ iti | dvādaśabhistāvanmucyate, eṣāṃ madhye tribhirdvābhyāmekenāpi || (L. 21) nāsya svamasti... [Fol. 65b] sābhāvāt || (L. 22) tāneva trīnāha--dama iti | tyāgo dānam | apramādaḥ śrutam | amṛtaṃ kaivalyam || (L. 23) brahmajātyāni brahmaparijñānaprayojanāni | brahmamukhyānām iti pāṭhe brahmaparāṇāmiti boddhavyam || (L. 24) saṅgātsaṅgā karma kuruta iti śeṣaḥ | parivādo doṣodbhāvanam || (L. 27) lokadveṣaṃ5 rājamārgarodhanādi | prātikūlyaṃ [viparī]tānuṣṭhānam arthāllokasya || (L. 28) parādhīnyaṃ6 madakṛtaharṣavaśatā | paiśunyam asahiṣṇutā | (L. 29) arthahāniḥ asamānavirodhakṛtā || (L. 30) vivādo7 viruddho vādaḥ | saṃjñānāśo moha abhyasūyitā abhyasūyinityayogaḥ || (L. 32) sauhṛde tyāge, śobhanahṛdayo hi tyāgaṃ karoti || (L. 33) priye arthinaḥ kṛte hṛṣyanti apriye kṛte vyathante duḥkhino bhavanti || (L. 34) ayamarthaḥ--yad yācate taddātuḥ ātmanaḥ suhitaṃ8 suṣṭhu hitam || (L. 35) ayācyamapi yad dadāti tadapi suhitam | tatra hetuḥ--deyaṃ khalu syāt || (L. 36-37) putradārādī[nabhya]9[Fol. 66a]rthitaḥ san śuddhabhāvo brūte ityaparo guṇaḥ || (L. 37-38) iha martyaloke samyak susthitayā na vaset na tiṣṭhet | kāmād rāgāt | tyaktadravyo bhavediti bhāvaḥ | iti pañcamo guṇaḥ || (L. 39) bhuṅkte karma prāktanaṃ tatphalam | sukhaduḥkhamanubhavatītyarthaḥ | svāmiṣaṃ (?)10 svakāmanāṃ bādhate bandhyāṃ karotītyarthaḥ || (L. 40) evam uktaprakāreṇa dravyavān guṇavān tyāgaguṇavān yo bhavati sa sāttvikaḥ || (L. 41) pañca bhūtāni śrotratvakcakṣurjihvāghrāṇāni, bhūtakāryatvāt | pañcabhyaḥ śabdasparśarūparasagandhebhyo nivartayati yaḥ sa tādṛśo brahmayogyaḥ || (L. 43) evaṃ sattve sthitānāṃ karmābhidhāya tataḥ pracyavamānāṃ karma pratipādayati-[sattvāditi]10 | saṃkalpena samāhitam ekāgrībhūtam || (L. 44) satyasyaivāvabodhanāt prayojanāt || (L. 46) saṃkalpasiddhaṃ saṃkalpajanmanā karmaṇā siddham | śuddhaṃ11 viśuddhā[ntaḥkaraṇam]11 |

Linked texts (1)