The Great Epic of the Bhārata dynasty 9.6
Vulgate (Nīlakaṇṭha's text) 9.6
- Language
- Sanskrit
9.6.1
sañjaya uvāca |
atha haimavate prasthe sthitvā yuddhābhinandinaḥ |
sarva eva mahāyodhāstatra tatra samāgatāḥ ||
9.6.2
śalyaśca citrasenaśca śakuniśca mahārathaḥ |
aśvatthāmā kṛpaścaiva kṛtavarmā ca sātvataḥ ||
9.6.3
suṣeṇo'riṣṭasenaśca dhṛtasenaśca vīryavān |
jayatsenaśca rājānaste rātrimuṣitāstataḥ ||
9.6.4
raṇe karṇe hate vīre trāsitā jitakāśibhiḥ |
nālabhaśarma te putrā himavantamṛte girim ||
9.6.5
te'bruvansahitāstatra rājānaṃ śalyasannidhau |
kṛtayatnā raṇe rājansampūjya vidhivattadā ||
9.6.6
kṛtvā senāpraṇetāraṃ parāṃstvaṃ yodbhumarhasi |
yenābhiguptāḥ saṅgrāme jayemāsuhṛdo vayam ||
9.6.7
tato duryodhanaḥ sthitvā rathe rathavarottamam |
sarvayuddhavibhāvajñamantakapratimaṃ yudhi ||
9.6.8
svaṅgaṃ pracchannaśirasaṃ kambugrīvaṃ priyaṃvadam |
vyākośapadmapatrākṣaṃ vyāghrāsyaṃ merugauravam ||
9.6.9
sthāṇovṛṣasya sadṛśaṃ skandhanetragatisvaraiḥ |
puṣṭaśliṣṭāyatabhujaṃ suvistīrṇavarorasam ||
9.6.10
bale jave ca sadṛśamaruṇānujavātayoḥ |
ādityasyārciṣā tulyaṃ buddhyā cośanasā samam ||
9.6.11
kāntirūyamukhaiśvaryaistribhiścandramasā samam |
kāñcanopalasaṅghātaiḥ sadṛśaṃ śliṣṭasandhikam ||
9.6.12
suvṛttorukaṭījaṅghaṃ supādaṃ svaṅgulīnakham |
smṛtvā smṛtvaiva tu guṇāndhātrā yatnādvinirmitam ||
9.6.13
sarvalakṣaṇasampannaṃ nipuṇaṃ śrutisāgaram |
jetāraṃ tarasārīṇāmajeyamaribhirbalāt ||
9.6.14
daśāṅgaṃ yaścatuṣpādamiṣvastraṃ veda tattvataḥ |
sāṅgāṃstu caturo vedānsamyagākhyānapañcamān ||
9.6.15
ārādhya tryambakaṃ yatnādvratairugrairmahātapāḥ |
ayonijāyāmutpanno droṇenāyonijena yaḥ ||
9.6.16
tamapratimakarmāṇaṃ rūpeṇāpratimaṃ bhuvi |
pāragaṃ sarvavidyānāṃ guṇārṇavamaninditam ||
9.6.17
tamabhyetyātmajastubhyamaśvatthāmānamabravīt |
yaṃ puraskṛtya sahitā yudhi jeṣyāma pāṇḍavān ||
9.6.18
guruputro'dya sarveṣāmasmākaṃ paramā gatiḥ |
bhavāṃstasmānniyogātte ko'stu senāpatirmama ||
9.6.19
drauṇiruvāca |
ayaṃ kulena rūpeṇa tejasā yaśasā śriyā |
sarvairguṇaiḥ samuditaḥ śalyo no'stu camūpatiḥ ||
9.6.20
bhāgineyānnijāṃstyaktvā kṛtajño'smānupāgataḥ |
mahāseno mahābāhurmahāsena ivāparaḥ ||
9.6.21
enaṃ senāpatiṃ kṛtvā nṛpatiṃ nṛpasattama |
śakyaḥ prāptuṃ jayo'smābhirdevaiḥ skandamivājitam ||
9.6.22
tathokte droṇaputreṇa sarva eva narādhipāḥ |
parivārya sthitāḥ śalyaṃ jayaśabdāṃśca cakrire ||
9.6.23
yuddhāya ca matiṃ cakrurāveśaṃ ca paraṃ yayuḥ |
tato duryodhano bhūmau sthitvā rathavare sthitam ||
9.6.24
uvāca prāñjalirbhūtvā droṇabhīṣmasamaṃ raṇe |
ayaṃ sa kālaḥ samprāpto mitrāṇāṃ mitravatsala ||
9.6.25
yatra mitramamitraṃ vā parīkṣante budhā janāḥ |
sa bhavānastu naḥ śūraḥ praṇetā vāhinīmukhe ||
9.6.26
raṇaṃ yāte ca bhavati pāṇḍavā mandacetasaḥ |
bhaviṣyanti sahāmātyaḥ pañcālāśca nirudyamāḥ ||
9.6.27
duryodhanavacaḥ śrutvā śalyo madrādhipastadā |
uvāca vākyaṃ vākyajño rājānaṃ rājasannidhau ||
9.6.28
yattu māṃ manyase rājan kururāja karomi tat |
tvatpriyārthaṃ hi me sarvaṃ prāṇā rājyaṃ dhanāni ca ||
9.6.29
duryodhana uvāca |
saināpatyena varaye tvāmahaṃ mātulātulam |
so'smānpāhi yudhāṃ śreṣṭha skando devānivāhave ||
9.6.30
abhiṣicyasva rājendra devānāmiva pāvakiḥ |
jahi śatrūn raṇe vīra mahendro dānavāniva ||
Other recensions (1)
- Mahābhārata — Vyāsa, Sanskrit
Linked texts (1)
- Nṛsiṃhaprasāda — Dalapatirāja 1511, Sanskrit