Jivananda 4.2

4.2

rājā—(karṇaṃ dattvā |) kāryaparyālocanayātikrānto'pyarthadivaso na
jñātaḥ | yata idānīm
prāsādodarapuñjitapratiravaprāgbhāradīrghīkṛtaṃ
sadyaḥ pañjaragarbha eva cakitānuddhrāmayantaṃ śukān
phaṇitasaṃkalitayavadhānāsamullasitaviśālāmnaiḥ dugdhadadhiśarkarāsalilabhāvitavividhapṛthukarāśisaṃpūrṇāvaśaṅkaṭacaṣakaviśeṣaiḥ makṣikāmukulapuñjadhavalaśālitaṇḍulānna samuccayavirājitatāmramayabhāṇḍagaṇāmyantarasthāpitasuvarṇasavarṇasūpanidhānapiṭharaiḥ kṛttaparipakvavṛntākakāravellapaṭolakośātakīniṣpāvarājamāṣakadlīpa nasakūṣmāṇḍapramukhaśalāṭukhaṇḍamayaśākaṣaṇḍamaṇḍitabahuvidhabhājanaviśeṣaiśca
pariśobhamānasaya mahānasasya visramaro gandhaḥ | ghumaghumāyate me nāsābilam
silasilāyate tālurasanāmūle sunirgatvaraṃ lālājalam | prajvalatīva hanūmadvālāgralagnāgniśikhāgṛhītagṛhaparamparaṃ laṅkāpuramiva bubhukṣāturaṃ me udaram | iha
khalu mahānasadvāradeśe'vanatapūrvakāyo vilokyate cullīpāvakaprajvalanārthaphūtkārapavanavikīrṇabhasitaleśapuñjadhūsaramukho niṭiladṛśyamānaviralasveddāmbukaṇikaḥ
karāṅgulimayahiṅguparimalasaṃtarpitasamīpagatajanaghrāṇendriyaḥ īṣatsaṃkramiteṅgālalāñchitaparidhānapaṭo dakṣiṇakaragṛhītadarvīśikharatanūtaradṛśyamānaviloḷitaśākapākabāṣpaḥ anyakaralambitendhanaśakalo bhadramukho nāma paurogavaḥ tadenameva
pṛcchāmi | aye bhadramukha, tvayā pakeṣu bhakṣyaviśeṣeṣu kimapi kimapi mama haste
dātavyaṃ yadbhakṣayitvā idaṃ suṣṭhu idaṃ neti vicārya kathayāmi yatsuṣṭhu tatpariveṣya
rājño hastāt pāritoṣikaṃ gṛhṇātu bhavān | kathameṣa dāsyāḥputraḥ | 'yadi tava
bubhukṣā tadā rājñaḥ samīpaṃ gatvā bhojanaṃ dātavyamiti pṛccha | ahamudaraṃbharestava kimapi na dāsyāmi' iti bhaṇitvā mahānasābhyantaraṃ gataḥ | bhavatu
rājasamīpaṃ gamiṣyāmi | kathamatra rājasamīpe vijane alagardena gṛhītvā bilaṃ pra
veśito maṇḍūka iva kimapyanakṣaraṃ pralapannamātyo vaidhaveyaḥ tiṣṭhati | tatsamayaṃ
pratipālayiṣyāmi
kāryavyāpriyamāṇamānavamukhaṃ karṣantamātmonmukhaṃ
madhyāhnāgamasūcanāya paṭaho dhatte dhvaniṃ tāḍitaḥ